การปกครองตามระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภา ซึ่งมีหลักการที่สำคัญประการหนึ่งคือ วุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินกระทู้ถามเป็นมาตรการหนึ่งที่สมาชิกรัฐสภาไทยใช้ในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน โดยที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช2534 ได้กำหนดหลักเกณฑ์ที่สำคัญเกี่ยวกับกระทู้ถามไว้แตกต่างจากอดีตในทางตรงกันข้าม คือกระทู้ถามให้ถามและตอบในราชกิจจานุเบกษา ยกเว้นกระทู้ถามด่วนที่เป็นเรื่องประโยชน์สำคัญของแผ่นดินหรือกระทู้ถามของผู้นำฝ่ายค้านที่ให้ถามและตอบในที่ประชุมสภาได้ เหตุผลของการเปลี่ยนแปลงนี้คือ กระทู้ถามนั้นไม่สามารถควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินได้อย่างแท้จริง การวิจัยพบว่ากระทู้ถามยังคงมีประโยชน์และใช้ควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินได้ในระดับหนึ่งกระทู้ถามที่ได้รับการบรรจุเข้าไว้ในระเบียบวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎรนั้นถือว่าเป็นเรื่องที่มีความสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของประชาชนและประเทศชาติ จึงเป็นการสมควรที่รัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องจะต้องตอบกระทู้ถามนั้นด้วยวาจาในที่ประชุมสภา เพราะจะได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น อันจะเป็นประโยชน์ในการแก้ปัญหาและพัฒนาประเทศได้เหมาะสมกว่าการเขียนตอบในราชกิจจานุเบกษา เพราะไม่เปิดโอกาสให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ตั้งกระทู้ถามได้ซักไซ้ไล่เรียงให้เกิดความกระจ่าง และรัฐมนตรีผู้ตอบไม่มีโอกาสอธิบายขยายความ ซึ่งทำให้ประโยชน์ของการถามการตอบมีอยู่ไม่เต็มที่ เพราะประเด็นในกระทู้ถามบางเรื่องอาจมีความซับซ้อนและสับสน ถ้าได้มีการโต้ตอบกันจะเกิดความชัดเจนมากขึ้น นอกจากนั้นประเทศที่มีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา อาทิเช่น อังกฤษ สหพันธรัฐเยอรมัน ญี่ปุ่น ได้มีการตอบกระทู้ถามด้วยวาจาในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งในอนาคตการแก้ไขรัฐธรรมนูญของไทยเกี่ยวกับหลักการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินโดยกระทู้ถามเช่นเดียวกับต่างประเทศจะได้ดำเนินการต่อไป และจะทำให้กระทู้ถามมีผลต่อการควบคุมและตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหารได้ดียิ่งขึ้น