การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษากฎเกณฑ์ทางกฎหมายในการดำเนินการบังคับบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดโดยการคุมประพฤติ โดยอาศัยอำนาจจากศาลซึ่งได้มีคำพิพากษากำหนดมาตรการในการบังคับบำบัดรักษาในลักษณะที่เป็นเงื่อนไขเพื่อการคุมประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งได้รับการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 10)พ.ศ.2532 เพื่อแก้ไขปัญหาและจุดบกพร่องของการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดโดยสมัครใจ อย่างไรก็ดีกฎเกณฑ์ตามประมวลกฎหมายอาญาที่แก้ไขใหม่ก็ยังไม่มีกฎข้อบังคับที่จะนำไปปฏิบัติในรายละเอียด ทำให้ไม่สามารถนำมาตรการในการบังคับบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดได้ และรวมถึงการศึกษาปรับปรุงเพิ่มเติมกฎหมายให้สามารถดำเนินการบังคับบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดอย่างมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลและเป็นธรรม ผลจากการวิจัยพบว่า มาตรการทางกฎหมายในการบังคับบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดมีอยู่ในปัจจุบันนั้นไม่เอื้ออำนวย และเพียงพอต่อการดำเนินการบำบัดรักษาจนครบตลอดขั้นตอนของการบังคับบำบัดรักษาแบบสมบูรณ์โดยขาดมาตรการทางกฎหมายในการให้อำนาจแก่ศาล และพนักงานคุมประพฤติในการดำเนินการในขั้นตอนถอนพิษยาเสพติด การฟื้นฟูสมรรถภาพและการติดตามผลและสงเคราะห์ผู้กระทำผิดเช่น การขาดมาตรการทางกฎหมาย ในการควบคุมและนำผู้ติดยาเสพติดเข้าสถานพยาบาล หรือสถานฟื้นฟูสมรรถภาพตลอดจนการเข้าไปมีส่วนร่วมหรือติดตามในการบำบัดรักษาหรือฟื้นฟูสมรรถภาพและขาดมาตรการทางกฎหมายในการให้อำนาจแก่พนักงานคุมประพฤติในการติดตามดูแลช่วยเหลือในขั้นตอนการติดตามผลและสงเคราะห์ และขาดมาตรการทางกฎหมายที่ชัดเจนในการจัดตั้ง และกำหนดรูปแบบของสถานบังคับบำบัดให้แตกต่างจากเรือนจำหรือทัณฑสถานทั่วไป จากผลการวิจัยดังกล่าว ผู้วิจัยได้เสนอแนะให้มีการปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายในประมวลกฎหมายอาญา และพระราชบัญญัติวิธีดำเนินการคุมประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ.2522 ไว้หลายประการ เช่นการเพิ่มเติมกฎหมายให้ศาลมีอำนาจออกหมายกักขังเพื่อการบังคับบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ การบัญญัติให้อำนาจแก่พนักงานคุมประพฤติมีอำนาจในการนำตัวผู้ติดยาเสพติดเข้าไปสู่สถานพยาบาลหรือศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพ และการเข้าไปมีส่วนร่วมในการดำเนินการในขั้นตอนของการถอนพิษยาเสพติดหรือการบำบัดการ ขั้นตอนการฟื้นฟูสมรรถภาพและให้อำนาจแกพนักงานคุมประพฤติในการดำเนินการในขั้นตอนการติดตามผลและสงเคราะห์ เพื่อที่จะสามารถดำเนินการบังคับบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดให้เลิกเสพยาเสพติดได้ตลอดไป และดำเนินกระบวนการบังคับบำบัดรักษาอย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผลและเป็นธรรม