การดำเนินคดีอาญามีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาความจริงให้ได้มากที่สุดโดยอาศัยพยานหลักฐานเป็นสื่อในการค้นหาความจริงนั้น พยานหลักฐานที่ดีจะต้องที่ดีจะต้องสามารถพิสูจน์ความจริงได้มากที่สุด โดยอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ทางมนุษยธรรมและเอื้ออำนวยประโยชน์สูงสุดต่อกระบวนการยุติธรรม อีกทั้งต้องเป็นระบบที่ประหยัด เสมอภาค และสามารถตรวจสอบได้ แต่ในบางกรณีอาจเป็นเรื่องที่อยู่นอกเหนือความรู้ความเข้าใจของศาลหรือบุคคลทั่ว ๆ ไปจึงต้องอาศัยผู้ชำนาญการเฉพาะในศาสตร์นั้น ๆ ซึ่งในคดีอาญาเรียกบุคคลเหล่านี้ว่า "ผู้ชำนาญการพิเศษ" วิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาถึงการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญาและการพิสูจน์ผู้ชำนาญพิเศษ ตลอดจนการใช้ดุลพินิจของศาลในการรับฟังและชั่งน้ำหนักคำพยาน ผู้ชำนาญพิเศษ จากการศึกษาพบว่าระบบวิธีพิจารณาคดีอาญาของไทยในส่วนของพยานผู้ชำนาญพิเศษนั้นยังขาดความชัดเจน และวิธีการรับฟังพยานที่เหมาะสม กล่าวคือยังไม่มีหลักเกณฑ์การเข้าสู่กระบวนพิจารณาคดีและไม่มีหลักเกณฑ์การพิสูจน์พยานผู้ชำนาญการพิเศษโดยเฉพาะ เป็นผลให้ไม่อาจได้รับประโยชน์จากพยานผู้ชำนาญการพิเศษได้อย่างเต็มที่ ดังนั้นในการปรับปรุงรับฟังพยานผู้ชำนาญการพิเศษให้มีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพเป็นประโยชน์ต่อกระบวนการยุติธรรมทางอาญา จึงควรที่จะได้มีการดำเนินการในแนวทางต่อไปนี้ คือควรจัดให้มีการจัดตั้งองค์กรของกระทรวงยุติธรรม เพื่อรับผิดชอบในการสรรหาและจดทะเบียนผู้ชำนาญการพิเศษ และควรจัดให้มีวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญาของผู้ชำนาญการพิเศษเป็นการเฉพาะ เช่น การยื่นบัญชีระบุพยานความระบุให้ชัดเจนว่าต้องการอ้างพยานในฐานะผู้ชำนาญการพิเศษ การส่งสำเนาความเห็นของผู้ชำนาญการพิเศษให้คู่ความทราบว่าล่วงหน้าก่อนวันสืบพยานมีระยะเวลานานกว่าที่กฎหมายปัจจุบันกำหนดไว้ และการเปิดโอกาสให้คู่ความสามรถคัดค้านผู้ชำนาญการพิเศษได้ เป็นต้น