การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาข้อมูลเบื้องต้นอันเป็นปัจจัยที่เอื้อให้เกิดพฤติกรรมเสี่ยงของลูกเรือประมงต่อการรับและแพร่เชื้อเอดส์และวิเคราะห์ปัจจัยเอื้อเฟื้อเพื่อกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหา โดยดำเนินการศึกษาวิจัยลูกเรือประมงในเขตจังหวัดนครศรีธรรมราช รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เจาะลึก การสนทนากลุ่มย่อยและการสังเกต ผลการศึกษาพบว่า มีปัจจัยเอื้อหลักสำคัญ 2 ประการ ซึ่งเอื้อให้เกิดพฤติกรรมเสี่ยงของลูกเรือประมงต่อการรับและแพร่เชื้อเอดส์ กล่าวคือ 1. คุณลักษณะทางประชากร ประกอบด้วยปัจจัยที่เกี่ยวข้องดังนี้ (1.1) อายุและสถานภาพกลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่เป็นวัยรุ่นและเป็นโสด และมีความคิดเห็นว่าชีวิตวัยโสดต้องใช้ชีวิตให้คุ้มค่า สิ่งไหนอยากลองก็ต้องลองให้รู้ และเชื่อว่าการมาใช้ชีวิตเป็นลูกเรือหนีไม่พ้นเรื่องเที่ยวผู้หญิงดื่มสุราหรือติดยาเสพติด (1.2) ระดับการศึกษา ลูกเรือส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับประถมต้นและขาดโอกาสรับการศึกษาอย่างต่อเนื่อง (1.3) ความสัมพันธ์กับครอบครัว ลูกเรือจากบ้านมาตั้งแต่อายุระหว่าง 12-16 ปี และไม่ค่อยได้กลับไปเยี่ยมบ้าน จึงเกิดความห่างเหินครอบครัว ทำให้ครอบครัวไม่มีโอกาสขัดเกลาและควบคุมพฤติกรรม (1.4) ที่อยู่อาศัย ใช้เรือเป็นที่อยู่กินและอาศัยหลับนอน ซึ่งภายในเรือแวดล้อมไปด้วยกลุ่มเพื่อน ทำให้เกิดวัฒนธรรมเฉพาะกลุ่มและมีพฤติกรรมคล้อยตามกัน 2. วิถีชีวิตลูกเรือประมง ประกอบด้วยปัจจัยที่เกี่ยวข้องดังนี้ (2.1)ลักษณะการทำงาน ลูกเรือต้องทำงานออกเรืออยู่กลางทะเลในเที่ยวเรือหนึ่ง ๆ เป็นเวลา 12-20 คืน ซึ่งลักษณะการทำงานมีความจำเจและสภาพแวดล้อมไม่เอื้อต่อการผ่อนคลาย ทำให้ลูกเรือมีความเครียดและความเก็บกดประกอบกับสภาพสังคมที่มีแต่กลุ่มเพื่อน จึงชักนำไปสู่แบบแผนการนันทนาการทุกครั้งเมื่อเรือกลับเข้าฝั่งจอดพัก 1-2 คืน (2.2) พฤติกรรมบริโภคลูกเรือได้รับค่าจ้างตอบแทนในเที่ยวเรือหนึ่ง ๆ คนละประมาณ 1,500-2,000บาท ซึ่งค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่จะสิ้นเปลืองไปกับการดื่มสุรา การเสพยาเสพติดการเที่ยวหญิงบริการทางเพศ และการพนัน (2.3) ความสัมพันธ์กับกลุ่มเพื่อน การคบหาสมาคมของลูกเรือเกิดขึ้นเฉพาะกลุ่มเพื่อนลูกเรือด้วยกันเท่านั้นและเพื่อนมีบทบาทอิทธิพลมากต่อการถ่ายทอดข่าวสาร ความคิด ความเชื่อทัศนคติ ค่านิยม การยอมรับและแบบอย่างแห่งพฤติกรรม (2.4) ค่านิยมและความเชื่อ ลูกเรือมีความเห็นว่า โรคเอดส์เป็นเรื่องของการเสี่ยงดวงถ้าจะเกิดก็ต้องปล่อยให้เกิด มัวคิดถึงเอดส์ก็อดเที่ยว เพราะเงินที่ได้มาก็เพื่อนำไปใช้แสวงหาความสุข (2.5) การเปิดรับข่าวสาร ในชีวิตประจำวันจะทำการสื่อสารภายในสังคมกลุ่มเพื่อนและเปิดรับรายการบันเทิงจากสื่อโทรทัศน์ซึ่งมีอยู่ในเรือและชอบอ่านนิตยสารบันเทิง (2.6) การรับรู้เรื่องโรคเอดส์ :ความรู้ ความเข้าใจต่อโรคเอดส์ ลูกเรือส่วนใหญ่รับรู้สาเหตุหลักการติดเชื้อเกิดจากการใช้เข็มฉีดยาเสพติดร่วมกัน และการเที่ยวผู้หญิงบริการโดยไม่ป้องกัน แต่การรับรู้ยังสับสนและไม่ทราบเกี่ยวกับลักษณะของการติดเชื้อเอดส์ในแต่ละระยะ (2.7) ภาวะความเจ็บป่วยและการรักษาลูกเรือส่วนใหญ่ประสบภาวะความเจ็บป่วย เนื่องจากอุบัติเหตุและโรคติดต่อ และเลือกรับบริการการการรักษาจากร้านขายยาในชุมชนเป็นหลัก