ชุนชนอำเภทปากเกร็ดด้านฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นชุมชนที่สำคัญในเขตปริมณฑลซึ่งมีทำเลที่ตั้งที่สามารถติดต่อเชื่อมโยงกับกรุงเทพมหานครได้สะดวก ทำให้ได้รับอิทธิพลจากการขยายตัวทั้งทางด้านเศรษฐกิจสังคม ประชากร ตลอดจนการใช้พื้นที่ จึงมีแนวโน้มว่า อำเภอปากเกร็ดจะยังคงขยายตัวเติบโตต่อไป การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงวิวัฒนาการและรูปแบบการตั้งถิ่นฐานในอดีต สภาพปัจจุบัน รูปแบบการใช้ที่ดิน และแนวโน้มการตั้งถิ่นฐานของชุมชนอำเภอปากเกร็ด ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนอำเภอปากเกร็ดแต่เดิมในอดีตมีการตั้งถิ่นฐานบริเวณริมฝั่งแม่น้ำและลำคลอง มีวัดเป็นศูนย์กลางของชุมชน มีลักษณะความสัมพันธ์ของชุมชนแบบบ้านใกล้เรือนเคียง ลักษณะชุมชนเป็นชุมชนชนบททำการเกษตรเป็นหลัก ต่อมามีการสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 306และ 304 (ถนนติวานนท์ และถนนแจ้งวัฒนะ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน การตั้งถิ่นฐาน และระบบชุมชนที่เกิดขึ้นบริเวณสองฟากถนน ชุมชนอำเภอปากเกร็ดเริ่มมีสภาพเป็นเมือง เกิดเป็นย่านพักอาศัยหนาแน่น พาณิชยกรรม และอุตสาหกรรม จากวิวัฒนาการอันยาวนาน ชุมชนอำเภอปากเกร็ดในสภาพปัจจุบันนี้บางพื้นที่คำนึงถึงปัจจัยอื่นๆ และผลกระทบที่มีต่อพื้นที่นั้นๆ ยังมีการใช้ที่ดินที่ยังไม่เหมาะสม และได้รับอัตถประโยชน์สูงสุด ท้ายสุดของวิทยานิพนธ์นี้ เป็นการกล่าวถึงสภาพปัญหา สรุป และเสนอแนะทางแก้ไขปัญหาซึ่งจะส่งผลต่อเนื่องไปถึงการแก้ไขปัญหาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นการขยายความเจริญเติบโตของชุมชนและเพื่อความมั่นคงของโครงสร้างทางเศรษฐกิจต่อไป