การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของการเติมหัวเชื้อจุลินทรีย์ และ/หรือการเติมอากาศต่อการทำปุ๋ยหมักจากผักตบชวา ผักตบชวา ที่ใช้ในการศึกษาเก็บจากจุดสกัดหน้าวัดสัมปทวน แม่น้ำนครชัยศรี (แม่น้ำท่าจีนตอนล่าง) อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม โดยเครื่องเก็บผักตบชวาระบบโซ่พาลำเลียงแบบติดตั้งริมน้ำพร้อมสับย่อย จากนั้นนำมาใส่ในถังหมัก ถังละ 100 กิโลกรัม จุลินทรีย์ที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ Aspergillus sp. SK5. ซึ่งเป็นราที่คัดแยกได้จากปุ๋ยหมักฟางข้าวที่สามารถย่อยสลายเซลลูโลสและเจริญได้ที่อุณหภูมิสูง นำมาเติมลงในถังหมักโดยมีปริมาณหัวเชื้อ 1(+,ด)10(`8) สปอร์ต่อกิโลกรัมของวัสดุหมัก ตลอดระยะเวลาการหมักจะเติมอากาศในอัตรา 7.2, 14.4 และ 21.6 L/min อย่างต่อเนื่อง ทำการเก็บตัวอย่างในช่วงเวลาต่าง ๆ เพื่อวิเคราะห์การเจริญของจุลินทรีย์ และองค์ประกอบทางเคมี ได้แก่ คาร์บอน ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแตสเซียม และความชื้น ทั้งนี้พบว่าการเติมหัวเชื้อรามีอิทธิพลต่อการลดปริมาณคาร์บอนและค่า C/N Ratio ของวัสดุหมักได้ดีกว่าการไม่เติมหัวเชื้อ นอกจากนี้การเติมอากาศในระหว่างการหมักปุ๋ยจากผักตบชวามีผลต่อการลดค่าความชื้นและค่า C/N Ratio ได้อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตามการเติมหัวเชื้อราและการเติมอากาศไม่มีผลต่อการลดระยะเวลาการหมักปุ๋ยจากผักตบชวา ทั้งนี้ขบวนการหมักภายใต้สภาวะดังกล่าวนี้ใช้ระยะเวลาในการหมักทั้งสิ้น 28 วัน