การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสภาพการพัฒนาบุคลากรโรงแรมในเมืองพัทยา และเพื่อเปรียบเทียบสภาพการพัฒนาบุคลากรโรงแรมจำแนกตามประเภทของโรงแรม คือ โรงแรมที่ สังกัดสมาคมโรงแรมไทยภาคพัทยา กับชมรมโรงแรมเศรษฐกิจเมืองพัทยา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ผู้จัดการฝ่ายบุคคลของโรงแรมที่เป็นสมาชิก สมาคมโรงแรมไทยภาคพัทยา และชมรมโรงแรมเศรษฐกิจเมืองพัทยา ในปี พ.ศ. 2530 จำนวน 42 คน ส่วนเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลก็คือ แบบสอบถามตรวจสอบรายการ จำนวน 26 ข้อ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง และสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ผลการวิจัย พบว่า โรงแรมในเมืองพัทยาส่วนใหญ่ปฏิบัติเกี่ยวกับการพัฒนาบุคลากร ดังนี้ 1. มอบหมายให้ผู้จัดการฝ่ายบุคคลเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำโครงการพัฒนาบุคลากร 2. สนับสนุนการพัฒนาบุคลากรด้วยการจัดอบรมเองในหัวข้อที่ต้องการ และส่งไปฝึก อบรมนอกสถานที่เป็นครั้งคราว รวมทั้งจัดหลักสูตรต่อเนื่องให้ เช่น หลักสูตรทางด้านภาษา เพื่อเรียนหลังเลิกงานอีกด้วย 3. ให้หัวหน้าแผนกเป็นผู้คัดเลือกส่งพนักงานเข้ารับการอบรม โดยหัวหน้าแผนกคัดเลือก ด้วยการสังเกตจากการปฏิบัติงานของพนักงาน 4. จัดฝึกอบรมเพื่อเพิ่มพูนทักษะในด้านต่าง ๆ แก่พนักงานปีละ 1 - 3 ครั้ง และส่ง พนักงานไปฝึกอบรมนอกสถานที่ปีละ 1 - 3 ครั้ง เช่นกัน 5. ในการให้ความรู้แก่พนักงานจะใช้หลายวิธีควบคู่กัน คือ จัดพี่เลี้ยงคอยสอนงานให้ กับพนักงานใหม่ เพิ่มหน้าที่และความรับผิดชอบให้กับพนักงานเป็นระยะ ๆ รวมทั้งมีการ หมุนเวียนสับเปลี่ยนหน้าที่กันด้วย 6. คุณลักษณะสำคัญของพนักงานที่โรงแรมใช้ในการพิจารณาสนับสนุนให้เข้ารับการฝึก อบรมโดยโรงแรมออกค่าใช้จ่ายให้ คือ ขยัน ซื่อสัตย์ สติปัญญาดี และทำงานกับโรงแรม มานานพอสมควร 7. คุณสมบัติที่โรงแรมต้องการพัฒนาในบุคลากรมากที่สุดเรียงตามลำดับจากมากไปหาน้อย คือ ซื่อสัตย์ ขยัน สติปัญญาดี ความรู้ความสามารถด้านภาษาต่างประเทศ ทักษะเทคนิค และ ประหยัด 8. โรงแรมที่เป็นสมาชิกสมาคมโรงแรมไทยภาคพัทยา ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโรงแรมที่มี ขนาดใหญ่ และเป็นโรงแรมชั้นหนึ่ง มีการพัฒนาบุคลากรเป็นระบบและค่อนข้างทันสมัยกว่า โรงแรมที่เป็นสมาชิกชมรมโรงแรมเศรษฐกิจ เมืองพัทยา ซึ่งเป็นโรงแรมขนาดกลาง และเล็ก นอกจากนี้ยังพบว่า สมาคมโรงแรมไทย ภาคพัทยา มีบทบาทในการให้บริการเพื่อการพัฒนา บุคลากรแก่สมาชิกมากกว่าชมรมโรงแรมเศรษฐกิจ เมืองพัทยา อีกด้วย ข้อเสนอแนะประการหนึ่ง จากการศึกษาวิจัยครั้งนี้ก็คือ ชมรมโรงแรมเศรษฐกิจเมืองพัทยา ควรมีบทบาทเพิ่มขึ้นในการ ให้ความรู้แก่สมาชิกในด้านการพัฒนาบุคลากร และการบริหารโรงแรมอย่างทันสมัย