งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสมรรถนะของเครื่องอบแห้งแบบปั๊มความร้อน ในระดับอุตสาหกรรม รวมถึงคุณภาพของผลิตภัณฑ์และปัญหาที่เกิดขึ้นขณะใช้งานจริงที่ ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 16 จังหวัดสุรินทร์ สำหรับอบแห้งเมล็ดพันธุ์ข้าว ซึ่งเป็นเครื่องอบแห้ง แบบปั๊มความร้อนระบบเปิด ได้ใช้งานมาแล้วประมาณ 2 เดือน และที่พุทธสถานศีรษะอโศก จังหวัดศรีสะเกษ สำหรับอบแห้งผลผลิตการเกษตรหลายชนิดและแปรรูป ซึ่งเป็นเครื่องอบแห้ง แบบปั๊มความร้อนระบบปิด โดยมี Bypass air อยู่ในช่วง 77-83% และได้ใช้งานมาแล้วประมาณ 2 ปี เครื่องอบแห้งเมล็ดพันธุ์แบบปั๊มความร้อนได้ใช้อบแห้งเมล็ดพันธุ์จากความชื้นเริ่มต้น อยู่ในช่วง 13.5-15.4% w.b. ลดลงเหลือ 11.2-12.7% w.b. และบรรจุข้าวเปลือกประมาณ ครั้งละ 4,922-8,250 kg โดยมีอัตราการไหลเวียนเมล็ดพันธุ์ 6 ตันต่อชั่วโมง และใช้เวลาใน การอบแห้งอยู่ในช่วง 5-14 ชั่วโมง ผลการประเมินสมรรถนะพบว่า ค่าอัตราการอบแห้งเฉลี่ย อยู่ในช่วง 13.7-25 kg water evap./h ค่า MER เฉลี่ยอยู่ในช่วง 1.86-7.79 kg water condensed/h ค่า SEC เฉลี่ยอยู่ในช่วง 1.93-3.60 MJ/kg water evap. ค่า SMER เฉลี่ยอยู่ในช่วง 1-1.87 kg water evap./kWh ค่า COP(,h) เฉลี่ยอยู่ในช่วง 5.46-6.99 ค่า EER(,s) เฉลี่ยอยู่ในช่วง 2.75-3.92 kW(,th)/kW(,elec) และค่า Useful heat เฉลี่ยอยู่ในช่วง 91.5-100% สภาวะอากาศ แวดล้อมมีอิทธิพลต่อสมรรถนะของเครื่องอบแห้ง โดยที่ค่า COP(,h) จะขึ้นอยู่กับอุณหภูมิอากาศ แวดล้อมมากกว่าความชื้นสัมพัทธ์ ซึ่งเมื่อสภาวะอากาศแวดล้อมมีอุณหภูมิสูงขึ้นจะทำให้ค่า COP(,h) สูงขึ้น และถ้าอากาศแวดล้อมมีอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ลดลงจะมีผลทำให้ ความสิ้นเปลืองพลังงานจำเพาะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น คุณภาพของเมล็ดพันธุ์อยู่ในเกณฑ์ดี โดย มีค่าความงอกเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 91-97% และค่าความแข็งแรงเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 73-87% ปัญหา ส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้น คืออุณหภูมิลมร้อนที่ใช้อบแห้งต่ำ การสะสมของฝุ่นที่บริเวณอุปกรณ์แลก เปลี่ยนความร้อน และมีน้ำแข็งเกาะที่เครื่องทำระเหยเมื่ออุณหภูมิอากาศแวดล้อมต่ำ เครื่องอบแห้งผลิตผลการเกษตรแบบปั๊มความร้อน ในการอบแห้งแต่ละครั้งได้ใส่ผลิตผล ทางเกษตรหลายชนิด และชนิดเดียว ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นกล้วยน้ำว้าสุก และจะใส่ผลิตภัณฑ์ ไม่เต็มพิกัดของตู้ ผลการประเมินสมรรถนะพบว่า อัตราการอบแห้งเฉลี่ย อยู่ในช่วง 6-11.6 kg water evap./h ค่า MER เฉลี่ยอยู่ในช่วง 5.38-10.01 kg water condensed/h ค่า SEC เฉลี่ย อยู่ในช่วง 4.23-7.84 MJ/kg water evap. ค่า SMER เฉลี่ยอยู่ในช่วง 0.46-0.85 kg water evap./kWh ค่า COP(,h) เฉลี่ย อยู่ในช่วง 3.76-4.76 ค่า EER(,s) เฉลี่ย อยู่ในช่วง 1.72-2.06 kW(,th)/kW(,elec) และค่า Useful heat เฉลี่ย อยู่ในช่วง 64-97% ชนิดของผลิตภัณฑ์มีอิทธิพล ต่อสมรรถนะของเครื่องอบแห้ง ดังนี้ ผลิตภัณฑ์ที่แห้งได้ง่าย จะทำให้ค่า COP(,h) SMER และ ค่า EER(,s) มีค่าสูง คุณภาพด้านสีเป็นที่พอใจของผู้บริโภคผลิตภัณฑ์เป็นอย่างมากและมีการ ปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์เข้ามาตรฐาน TP 1997 Category 6 ปัญหาส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้น คือ ลมรั่ว ออกจากห้องอบแห้งบริเวณขอบประตู การควบคุมอุณหภูมิอากาศในช่วงผลิตภัณฑ์ใกล้จะแห้ง และการลำเลียงรถเข็นเข้าตู้อบค่อนข้างลำบาก