วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงานและปัญหาการดำเนินงานวิชาการในโรงเรียนที่คัดสรรในโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อปฏิรูปการเรียนรู้ทั้งโรงเรียน ประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ โรงเรียนที่คัดสรรในโครงการวิจัยและพัฒนาเพื่อปฏิรูปการเรียนรู้ทั้งโรงเรียน จำนวน 5 โรง ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้บริหารหรือผู้บริหารฝ่ายวิชาการ และหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบศึกษาเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา แล้วนำเสนอในลักษณะของการบรรยาย ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา โรงเรียนเตรียมความพร้อมโดยจัดประชุมชี้แจง และจัดเตรียมเอกสารให้ครูศึกษาจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาโดยกำหนดวิสัยทัศน์ ภารกิจ เป้าหมายและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ จัดโครงสร้างหลักสูตรสถานศึกษาให้สอดคล้องกับโครงสร้างหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน จัดทำสาระหลักสูตร และจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 2) การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ โรงเรียนส่งเสริมให้ครูทำวิจัยในชั้นเรียน ทำแผนการสอนและจัดกิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ทำบันทึกหลังสอนและใช้สื่อการสอน นำชุมชนและท้องถิ่นให้เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 3) การวัดผล ประเมินและเทียบโอนผลการเรยน โรงเรียนกำหนดปฏิทินปฏิบัติงานในการวัดผลและประเมินผลการเรียน จัดบริการแบบฟอร์มต่างๆ เกี่ยวกับการเก็บคะแนน/การวัดผล ส่งเสริมให้ครูวัดผลและประเมินผลตามสภาพจริงนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในการวัดผลและประเมินผลการเรียน เทียบโอนผลการเรียนโดยศึกษาระเบียบและดำเนินการเทียบโอนตามระเบียบของกระทรวงศึกษาธิการ 4) การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา โรงเรียนกำหนดนโยบายให้ครูทำวิจัยในชั้นเรียน เชิญวิทยากรมาให้ความรู้ส่งบุคลากรไปอบรมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ครูเผยแพร่ผลงานวิจัยโดยนำผลงานวิจัยเข้าร่วมจัดนิทรรศการในโอกาสต่างๆ เขียนรายงานการวิจัยเผยแพร่ทางวารสาร สร้างเครือข่ายเพื่อนครูนักวิจัย 5) การพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา โรงเรียนจัดงบประมาณเพื่อจัดซื้อโดยสำรวจความต้องการของครูและบริการวัสดุอุปกรณ์ในการผลิตสื่อ ตลอดจนประเมินสื่อโดยการสอบถามจากครูและตรวจบันทึกการใช้สื่อของครูจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ 6) การพัฒนาแหล่งการเรียนรู้ โรงเรียนสนับสนุนให้ครูใช้แหล่งการเรียนรู้ในโรงเรียนและแหล่งการเรียนรู้ในท้องถิ่นและชุมชน อำนวยความสะดวกในการใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกโรงเรียน จัดทำเอกสารรวบรวมข้อมูลแหล่งเรียนรู้ 7) การนิเทศการศึกษาโรงเรียนกำหนดนโยบายเป็นลายลักษณ์อักษร จัดโครงการนิเทศภายใน แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อดำเนินการโดยการสังเกตการสอนในห้องเรียนติดตามผลโดยการสอบถามจากครูและศึกษาจาก แบบสังเกตการสอนที่บันทึกไว้ 8) การแนะแนวการศึกษา โรงเรียนจัดโครงการแนะแนว จัดให้มีครูแนะแนวรับผิดชอบด้านแนะแนว จัดให้ครูประจำชั้นเป็นครูแนะแนว จัดห้องแนะแนวไว้บริการนักเรียน 9) การพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา มีการเตรียมความพร้อมโดยแต่งตั้งคณะกรรมการประกันคุณภาพภายในและจัดอบรมให้ความรู้ ดำเนินการประกันคุณภาพโดยมีการวางแผน ปฏิบัติตามแผน ตรวจสอบประเมินผล และนำผลการประเมินมาปรับปรุงงาน เขียนรายงานผลการประเมินตนเองและเสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด 10) การส่งเสริมความรู้ด้านวิชาการแก่ชุมชน โดยจัดทำเอกสารเผยแพร่ข่าวสารทางวิชาการ เป็นวิทยากรให้หน่วยงานต่าง ๆ ในชุมชน เชิญชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และสนับสนุนด้านงบประมาณและวัสดุอุปกรณ์ 11) การประสานความร่วมมือในการพัฒนาวิชาการกับสถานศึกษาอื่น โดยการสร้างเครือข่ายกับโรงเรียนอื่น ๆ เพื่อแลกเปลี่ยนรู้ด้านวิชาการ 12) การส่งเสริมและสนับสนุนงานวิชาการแก่บุคคล ครอบครัว องค์กร หน่วยงาน และสถาบันอื่นที่จัดการศึกษา โรงเรียนประสานงานกับมหาวิทยาลัยราชภัฏที่อยู่ใกล้เคียงในการเป็นสถานที่ฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู ปัญหาการดำเนินงานวิชาการ พบว่า ครูขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ การวัดผลประเมินผลตามสภาพจริง ตลอดจนระเบียบวิธีวิจัย ผู้นิเทศไม่มีเวลาในการนิเทศ และโรงเรียนไม่ได้เผยแพร่ผลการประเมินตนเองให้ผู้ปกครองและชุมชนได้รับรู้เท่าที่ควร