วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547 ได้เกิดเหตุธรณีพิบัติภัยสึนามิ ขึ้นที่ 6 จังหวัดภาคใต้ฝั่งทะเลอันดามัน ในส่วนของพื้นที่เขาหลัก จ.พังงา เป็นพื้นที่ที่ได้รับความเสียหายจากเหตุการณ์ครั้งนั้นมากที่สุด อาคารโดยมากที่ตั้งอยู่บริเวณพื้นที่เกิดเหตุเป็นอาคารสาธารณะประเภท รีสอร์ทและโรงแรม อาคารที่ได้รับความเสียหาย ณ วันนั้น ในปัจจุบันส่วนหนึ่งจะทำการปรับปรุงซ่อมแซมหรือสร้างขึ้นใช้งานใหม่ ซึ่งผู้ประกอบการและผู้ออกแบบยังคงคำนึงถึงเรื่องความปลอดภัยในเรื่องธรณีพิบัติภัยสึนามิน้อย แต่ยังมีผู้ประกอบการและผู้ออกแบบบางส่วนได้พัฒนารูปแบบให้มีความปลอดภัยมากขึ้น โดยใช้ความรู้จากประสบการณ์ในอาคารเดิมที่ได้รับมา งานวิจัยชิ้นนี้ดำเนินการโดยรวบรวมข้อมูลของอาคารสาธารณะประเภทรีสอร์ทและโรงแรมในเรื่องของลักษณะทางกายภาพและรูปแบบสถาปัตยกรรมในพื้นที่ศึกษา ประกอบไปด้วยข้อมูลก่อนเกิดเหตุ หลังเกิดเหตุและข้อมูลปัจจุบัน ร่วมกับการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการอ้างอิงในการทำงานวิจัยนี้ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับประเด็นเนื้อหาของกฎหมายในเรื่องของการกำหนดลักษณะทางกายภาพและรูปแบบสถาปัตยกรรมในพื้นที่ศึกษา ผลจากการศึกษาสรุปได้ว่า อาคารและลักษณะการใช้ประโยชน์จากที่ดินเหล่านี้ สามารถลดความเสียหายลงได้ โดยอาศัยการปรับปรุงกฎหมายที่เป็นตัวแปรสำคัญในการกำหนดลักษณะรูปแบบทางกายภาพ ประกอบไปด้วย 1. พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2518 คือประกาศกรมโยธาธิการและผังเมือง เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ในการวางและจัดทำผัง เมืองรวมในท้องที่จังหวัดพังงา (ฉบับที่ 2) 2.พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 คือกฎกระทรวงฉบับที่ 55 ซึ่งมีเนื้อหาบางส่วนที่สามารถปรับปรุงเพื่อให้เกิดความเหมาะสมในการกำหนดลักษณะทางกายภาพและรูปแบบสถาปัตยกรรมในพื้นที่ที่ทำการศึกษาได้ แนวทางในการกำหนดลักษณะทางกายภาพและรูปแบบสถาปัตยกรรมเพื่อนำไปปรับปรุงกฎหมายให้เหมาะสมในพื้นที่นั้น มีแนวทางดังต่อไปนี้ คือ 1. ออก พรบ.ผังเมืองรวมตามมาตรา 26 ของ พรบ.ผังเมือง พ.ศ.2518 2). ตราเป็นพระราชบัญญัติผังเมืองเฉพาะ ตามมาตรา 29 ของ พรบ.ผังเมือง พ.ศ.2518 ซึ่งแนวทางทั้ง 2 ดังกล่าว ผู้ที่เกี่ยวข้องได้ให้ความเห็นว่าสามารถช่วยลดผลกระทบได้แต่มีความยากในการนำมาปฏิบัติใช้งานจริง โดยผู้ที่เกี่ยวข้องได้ให้ความเห็นว่า แนวทางที่สามารถนำไปปฏิบัติใช้งานได้จริงประกอบไปด้วย 1. ออกกฎกระทรวงตามมาตรา 8(10) ของพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 เพื่อใช้ควบคุมประเภทและลักษณะของอาคารในพื้นที่ หรือ 2. ออกข้อบัญญัติท้องถิ่น ตามมาตรา 10 ของพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.2522