วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.) -- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การนำเสนอภาพสตรีไทยผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ขององค์กรสตรีในประเทศไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้แนวคิดการประชาสัมพันธ์ขององค์กรสตรีในการจัดทำสื่อรณรงค์เพื่อการประชาสัมพันธ์เรื่องราวเกี่ยวกับผู้หญิง และประเด็นในการสื่อสารรณรงค์เรื่องของผู้หญิงผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ขององค์กรสตรี รวมทั้งวิเคราะห์รูปแบบการนำเสนอภาพสตรีไทยผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ขององค์กรสตรี โดยใช้หลักการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการศึกษาเอกสารและสื่อต่างๆ ขององค์กรสตรี 4 องค์กร ได้แก่ มูลนิธิเพื่อนหญิง มูลนิธิผู้หญิง สมาคมส่งเสริมสถานภาพสตรี และมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง ประกอบกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก บุคลากรฝ่ายสื่อสารรณรงค์หรือฝ่ายข้อมูล และผู้บริหารหรือผู้อำนวยการขององค์กรสตรี 4 องค์กร องค์กรละ 2 คน รวมทั้งสิ้น 8 คน ตลอดจนการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม ผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้ 1. องค์กรสตรีมีการใช้แนวคิดการประชาสัมพันธ์ในการจัดทำสื่อรณรงค์เพื่อการประชาสัมพันธ์ โดยแนวคิดการประชาสัมพันธ์จะสอดคล้องกับ 2 ส่วนสำคัญในการจัดทำสื่อรณรงค์ ได้แก่ 1.วัตถุประสงค์ในการจัดทำสื่อรณรงค์เพื่อการประชาสัมพันธ์ พบว่า สื่อรณรงค์ขององค์กรสตรีมีพัฒนาการของการกำหนดวัตถุประสงค์ในการจัดทำสื่อฯ จากในระยะแรกมีวัตถุประสงค์เพื่อการเผยแพร่/บอกกล่าวหรือชี้แจงข้อมูล เพื่อให้ความรู้ในประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวกับผู้หญิง และเพื่อให้สังคมได้รับรู้และเข้าใจในประเด็นเหล่านี้ได้อย่างถูกต้อง ต่อมาองค์กรสตรีเริ่มที่จะจัดทำสื่อฯ ขึ้นเพื่อต้องการให้เกิดอิทธิพลต่อความคิด ความเชื่อ ทัศนคติ และค่านิยมของบุคคล ตลอดจนโน้มน้าวใจให้บุคคลเข้าร่วมกิจกรรมหรือสนับสนุนการดำเนินงานและข้อเรียกร้องต่างๆ ขององค์กรสตรี 2.ขั้นตอนในการจัดทำสื่อรณรงค์เพื่อการประชาสัมพันธ์ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นการวิจัย 2) ขั้นการวางแผน – การตัดสินใจ วิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง 3) ขั้นการสื่อสาร นำกลยุทธ์การใช้สื่อแบบผสมผสานมาใช้ในการสื่อสารรณรงค์ ได้แก่ สื่อมวลชน สื่อบุคคล และสื่อเฉพาะกิจ 4) ขั้นการประเมินผล ในระดับภาพรวมทั้งหมดยังไม่มีการประเมินผลการใช้สื่อรณรงค์อย่างเป็นทางการ 2. ประเด็นในการสื่อสารรณรงค์ขององค์กรสตรี โดยภาพรวมเน้นนำเสนอสื่อรณรงค์ในประเด็นความรุนแรงต่อผู้หญิง ซึ่งผ่านมุมมองเรื่องเพศที่หลากหลายได้ ดังนี้ มุมมองด้านเพศสรีระ มีการนำเสนอในแง่ของเพศศึกษา และสุขภาพทางเพศ มุมมองด้านเพศสภาพ มีการนำเสนอเนื้อหาที่กล่าวถึงบทบาทความไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศหญิงและเพศชาย การใช้อำนาจและการครอบงำของเพศชายที่มีต่อเพศหญิง และมุมมองด้านเพศวิถี นำเสนอในแง่ความรุนแรงทางเพศที่ผู้หญิงถูกกระทำเกิดขึ้นจากการที่ผู้หญิงไม่สามารถมีอำนาจต่อรองหรือควบคุมเรื่องเพศวิถีของตนเองได้ 3. รูปแบบการนำเสนอภาพสตรีไทยสามารถแบ่งประเภทได้ ดังนี้ รูปแบบการต่อรองภาพผู้หญิงกับกลุ่มอำนาจทางสังคม การนำเสนอภาพของผู้หญิงในเชิงนามธรรมและให้ความรู้สึกในเชิงบวก รูปแบบที่เน้นข้อความสะดุดหู สะดุดตา และใช้ภาษาที่เจืออารมณ์ รูปแบบของการอ้างอิงข้อมูลจากหลายแหล่งที่มา และรูปแบบของละครสั้น