วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์สมรรถนะนักบัญชีและมาตรฐานผลการเรียนรู้ พัฒนาและประเมินโมดูลการฝึกอบรมเพื่อเตรียมความพร้อมคณาจารย์ผู้สอนวิชาบัญชี ตามแนวทางการกากับดูแลผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี และมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรี สาขาวิชาการบัญชี ประชากร คือ 1) คณาจารย์ผู้สอนวิชาบัญชีทั่วประเทศในมหาวิทยาลัยของรัฐและมหาวิทยาลัยของเอกชน 2) ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิชาชีพ ด้านกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย ผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาการอุดมศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ 1)คณาจารย์ผู้สอนวิชาบัญชีใน 5 รายวิชาระดับปริญญาตรีทั่วประเทศที่สัมภาษณ์ โดยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างอย่างง่ายจากมหาวิทยาลัยของรัฐ 10 คน มหาวิทยาลัยเอกชน 10 คน 2) ผู้ทรงคุณวุฒิด้านวิชาชีพบัญชี 4 คน ด้านกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย 4 คน สาขาวิชาอุดมศึกษา 3 คน โดยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง 3) คณาจารย์บัญชีทั่วประเทศที่จะเข้าร่วมทดลองอบรมใน 5 รายวิชา 30 คน ระยะเวลา 5 สัปดาห์ รวมทั้งสิ้น 40 ชั่วโมง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มีแบบสัมภาษณ์คณาจารย์บัญชี แบบสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์สาระ แบบทดสอบก่อนหลังการเข้าอบรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และความแตกต่างของระดับคะแนนโดยใช้สถิติ pair t-test แบบสังเกตพฤติกรรมผู้เข้าอบรม แบบประเมินตนเองในฐานะอาจารย์ผู้สอนวิชาชีพบัญชี วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การพิจารณาร่างรูปแบบชุดฝึกอบรมด้วยวิธีอิงประชุมผู้ทรงคุณวุฒิโดยวิธีการวิเคราะห์สาระ ผลการวิจัย พบว่า สมรรถนะหลักของนักบัญชีและมาตรฐานผลการเรียนรู้ที่ควรพัฒนามี 6 ด้าน ประกอบด้วย 1) คุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณ 2) ทักษะด้านความรู้ 3) ทักษะทางปัญญาและคิดวิเคราะห์เชิงตัวเลข 4) ทักษะทางการปฏิสัมพันธ์และการสื่อสาร 5) ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 6) ทักษะภาวะผู้นาและการจัดการ และในส่วนขององค์ความรู้มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง 2552 ที่ประกาศใช้ตั้งแต่ปี 2554 พบว่าส่งผลกระทบต่อเนื้อหารายวิชาบัญชี ทาให้ต้องปรับปรุงเนื้อหารายวิชาทั้ง 5 รายวิชา ได้แก่ เนื้อหาวิชาการบัญชีขั้นต้น วิชาการบัญชีขั้นกลาง 1และ 2 วิชาการบัญชีขั้นสูง 1 และ 2 ผลการพัฒนาโมดูลการฝึกอบรมโดยวิธีอิงผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย เนื้อหาชุดฝึกอบรมที่จัดในรูปแบบโมดูล ประกอบด้วย โมดูล 1 วิชาการบัญชีขั้นต้น โมดูล 2 วิชาการบัญชีขั้นกลาง 1 โมดูล 3 วิชาการบัญชีขั้นกลาง 2 โมดูล 4 วิชาการบัญชีขั้นสูง 1 โมดูล 5 วิชาการบัญชีขั้นสูง 2 ผลการทดลองใช้รูปแบบชุดฝึกอบรมกับคณาจารย์ผู้สอนวิชาบัญชีทั่วประเทศ พบว่า ผู้เข้าอบรมสามารถระบุมาตรฐานผลการเรียนรู้สู่รายวิชา และสามารถระบุถึงกลยุทธ์การสอน วิธีการสอน วิธีการประเมินผลการเรียนการสอนตามเนื้อหาวิชาที่เปลี่ยนไป ผลการทดสอบรายวิชาทั้ง 5 โมดูล เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการอบรมมีนัยสาคัญทางสถิติที่ระดับ .05