วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

ศึกษาบริบทที่เกี่ยวข้องกับเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวใน เพื่อวิเคราะห์สังคีตลักษณ์และกลวิธีพิเศษที่พบในเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวใน และวิเคราะห์อัตลักษณ์ทางเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวใน การวิจัยในครั้งนี้ผู้วิจัยได้ใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลเอกสาร การศึกษาประวัติชีวิต การสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม โดยมีการนำเสนอข้อมูลแบ่งออกเป็น 5 บท เมื่อวิเคราะห์ทางเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวในแล้ว ได้ผลสรุปดังนี้ จากการวิเคราะห์เดี่ยวซอด้วงเพลงกราวในทางครูแสวง อภัยวงศ์ พบว่าเป็นเพลงที่มีความคึกคัก รุกเร้า ดุดัน และสนุกสนาน กลุ่มทำนองของเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวใน แบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ กลุ่มลูกโยนทั้งหมด 7 กลุ่มลูกโยน กลุ่มทำนองเชื่อมโยน 2 กลุ่ม และเนื้อทำนองเพลงกราวใน 2 กลุ่ม คือ เกริ่นเนื้อทำนองเพลงกราวใน และกลุ่มเนื้อทำนองเพลงกราวใน โดยมีโยนในการบรรเลงทั้งหมด 6 เสียง คือ เสียง โด เร มี ลา และฟา ในเรื่องของกลุ่มเสียงที่พบในทางเดี่ยวมีทั้งหมด 3 กลุ่มเสียง คือ ทางเพียงออล่าง (ซลท×รม×) ทางเพียงออบน (ดรม×ซล×) และทางนอก (รมฟ×ลท×)มีการรวบรวมกลวิธีพิเศษในการบรรเลงคือ การสะบัดนิ้ว การสะบัดคันชัก การครั่นคันชัก การรูดสาย การรูดนิ้ว การเอื้อนเสียง การรัวคันชัก การพรมสายเปล่า การพรมปิด การพรมเปิด และการพรมจาก อัตลักษณ์ของเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวในทางครูแสวง อภัยวงศ์ พบว่ามีการบรรเลงเนื้อทำนองเพลงกราวใน 3 รอบ หรือ 36 จังหวะหน้าทับ โดยในการบรรเลงเนื้อทำนองเพลงกราวใน รอบที่ 1 และ 3 มีการบรรเลงที่เหมือนกัน เพียงแต่มีการเปลี่ยนสำนวนบางประโยค ส่วนในการบรรเลงเนื้อทำนองเพลงกราวใน รอบที่ 2 มีการประพันธ์ทำนองที่แตกต่างออกไป การบรรเลงเนื้อทำนองเพลงกราวใน 3 รอบถือเป็นเอกลักษณ์ของเดี่ยวซอด้วงเพลงกราวในทางครูแสวง อภัยวงศ์ ทางเดี่ยวซอด้วงมีการขึ้นต้นเพลงด้วยจังหวะที่ดุดัน รุกเร้า สนุกสนาน และกระฉับกระเฉง ก่อนที่จะมีความอ่อนหวานในทำนองครวญ การขึ้นต้นเพลงด้วยกระสวนทำนองห่างๆ การสัมผัสเสียง การสัมผัสเสียงลูกตก ความหลากหลายและพิสดารในการประพันธ์ทำนองเพลง