วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับกระบวนการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตอาชีพ ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพของพยาบาลวิชาชีพสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพสำหรับนักศึกษาพยาบาล กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยมี 3 กลุ่ม คือ (1) พยาบาลวิชาชีพที่ประสบความสำเร็จในการประกอบวิชาชีพ จำนวน 15 คน (2) พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 340 คน และ (3) นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 4 วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 45 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม แบบประเมินและแบบบันทึก การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงบรรยาย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทางและการทดสอบที ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1.กระบวนการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพ ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การศึกษาสภาพแวดล้อม (2) การประเมินตนเอง (3) การกำหนดภาพอนาคต (4) การวางแผนสำหรับอนาคต (5) การนำแผนไปสู่การปฏิบัติ และ (6) การประเมินผล 2.ค่าเฉลี่ยโดยรวมของการประเมินตนเองเกี่ยวกับการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพของกลุ่มตัวอย่างพยาบาลวิชาชีพอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 2.44) ค่าเฉลี่ยของการประเมินตนเองเกี่ยวกับการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพของกลุ่มตัวอย่างที่ปฏิบัติงานโรงพยาบาลศูนย์ต่ำกว่าโรงพยาบาลทั่วไปและโรงพยาบาลชุมชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ปัญหาและอุปสรรคในการพัฒนาตนเองจำแนกเป็นปัญหาส่วนบุคคล ได้แก่ ขาดแคลนเงินทุน รองลงมา คือ ภาระครอบครัว และปัญหาจากหน่วยงาน ได้แก่ งบประมาณสนับสนุนไม่เพียงพอ รองลงมา คือ ผู้บังคับบัญชาไม่สนับสนุน 3.รูปแบบการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพสำหรับนักศึกษาพยาบาล ประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง สาระการเรียนรู้ กระบวนการจัดกิจกรรมและการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ กระบวนการจัดกิจกรรมแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 เสริมสร้างแรงจูงใจในการพัฒนาตนเองและวางแผนชีวิตวิชาชีพ 15 ชั่วโมง ระยะที่ 2 วางแผนพัฒนาตนเองและชีวิตวิชาชีพ 15 ชั่วโมง และระยะที่ 3 นำแผนไปสู่การปฏิบัติและติดตามผล 6 ชั่วโมง รวม 36 ชั่วโมง ภายใน 8 สัปดาห์ 4.ประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพสำหรับนักศึกษาพยาบาล พบว่าค่าเฉลี่ยสมรรถนะด้านการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพตามการรับรู้ของนักศึกษาพยาบาลหลังทดลองเพิ่มขึ้นอยู่ในระดับดี (ค่าเฉลี่ย 4.30) และสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (p = .000) คะแนนเฉลี่ยการพัฒนาตนเองและการวางแผนชีวิตวิชาชีพอยู่ในระดับดีมาก (คะแนนเฉลี่ยโดยรวม 0.98, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน .0293)