วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

เบต้าอะไมลอยด์เปปไทด์ (Aβ1-42) เป็นองค์ประกอบหลักที่พบใน amyloid plaques ในสมองของผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ เชื่อว่าการสะสมของ Aβ1-42 จะไปกระตุ้นให้เซลล์ไมโครเกลียหลั่งสารที่เป็นพิษและทำให้เกิดการตายของเซลล์ประสาทในที่สุด การถูกกระตุ้นของเซลล์ไมโครเกลียสามารถตรวจพบได้ในระยะแรกๆ ของโรคอัลไซเมอร์ จึงอาจใช้เป็น biomarker ได้ดีกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ Aβ1-42 และ phosphorylated tau ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน ดังนั้น ในการศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษารูปแบบและชนิดของโปรตีนที่หลั่งออกมาจากเซลล์ ไมโครเกลียที่ถูกกระตุ้นด้วย Aβ1-42 เปรียบเทียบกับโปรตีนที่หลั่งจากเซลล์ไมโครเกลียที่ไม่ถูกกระตุ้นโดยใช้วิธี 1D LC-MS/MS โปรตีนที่หลั่งออกมาหลังจากที่เซลล์ถูกกระตุ้นเป็นเวลา 12 ชั่วโมง ถูกนำมาแยกด้วย SDS-PAGE band ที่ได้แต่ละ band ถูกย่อยด้วย trypsin ก่อนนำไปวิเคราะห์ด้วยเครื่อง LC-MS/MS ลำดับกรดอะมิโนที่ได้ถูกนำมาเปรียบเทียบกับฐานข้อมูล NCBInr เพื่อหาชนิดของโปรตีน ผลการศึกษาพบว่าการกระตุ้นด้วย Aβ1-42 เปลี่ยนแปลงรูปแบบของโปรตีนที่หลั่งออกมาจากเซลล์ไมโครเกลีย และพบโปรตีนแตกต่างกัน 46 ชนิด ที่พบเฉพาะในเซลล์ไมโครเกลียที่ถูกกระตุ้นด้วย Aβ1-42 สามารถจำแนกหน้าที่ได้ ดังนี้ คือ regulation of gene expression, cell communication/signal transduction, cellular transport, cytoskeletal structural integrity, metabolism, immune response/inflammation, heme association และ protease inhibitor ในจำนวนนี้พบโปรตีน 14 ชนิดที่มีความสัมพันธ์กับระยะแรกของโรคอัลไซเมอร์ หรือ mild cognitive impairment (MCI) จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่า Aβ1-42 ไปกระตุ้นเซลล์ไมโครเกลียให้เกิดการตอบสนองได้ในหลายด้านและสัมพันธ์กับพยาธิสภาพกำเนิดของโรคอัลไซเมอร์ในระยะแรก โปรตีนเหล่านี้อาจนำไปประยุกต์ใช้เป็น biomarkers ของโรคอัลไซเมอร์ในระยะแรกๆ ต่อไป