วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ที่มาและปัญหา: ในการวินิจฉัยโรคทางพยาธิวิทยาของเนื้องอกกลุ่ม neuroepithelial tumorนั้น อาจจะเกิดปัญหาได้เนื่องจากลักษณะ histology ที่คล้ายคลึงกัน และเนื้องอกหลายชนิดที่อยู่ในกลุ่มเดียวกันก็มักจะให้ผลต่อการย้อม immunohistochemistry เหมือนกัน ดังนั้นการค้นหา marker ใหม่ๆจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากในการวินิจฉัยแยกโรคของเนื้องอกในกลุ่มนี้ วัตถุประสงค์: ศึกษาการแสดงออกของโปรตีน Annexin A1 และ UCH-L1 ใน neuroeithelial tumor เพื่อพิจรณาสำหรับการนำไปใช้เป็น marker ในการช่วยวินิจฉัยแยกโรคของเนื้องอกในกลุ่มนี้ วิธีการทดลอง: ใช้เทคนิค tissue microarray และ immunohistochemistry ในการศึกษาการแสดงออกของโปรตีน Annexin A1 และ UCH-L1 ใน neuroepithelial 16 ชนิด จำนวน 223 ตัวอย่าง ผลการทดลอง: โปรตีน Annexin A1 มีการแสดงออกในเนื้องอกชนิด ependymoma ส่วนใหญ่ (92%) แต่ใน central neurocytoma (P=0.0000002) และ medulloblastoma (p<10-8) กลับไม่พบการแสดงออกของโปรตีนชนิดนี้ โปรตีน UCH-L1 มีการแสดงออกในเนื้องอกชนิด glioblastoma สูงกว่าใน pilocytic astrocytoma อย่างมีนัยสำคัญ (P=0.001) และจากการพิจารณาการแสดงออกของ Annexin A1 และ UCH-L1 ร่วมกันพบว่า โปรตีนทั้งสองชนิดมีการแสดงออกในเนื้องอกชนิด low-grade diffuse astrocytoma น้อยกว่าใน ependymoma อย่างมีนัยสำคัญ (P=0.0000009) นอกจากนี้ยังพบว่า Annexin A1 และ UCH-L1 มีการแสดงออกที่แปรผันตรงตามเกรดของ astrocytoma ที่เพิ่มสูงขึ้น สรุปผลการทดลอง: Annexin A1, UCH-L1 และ combined marker ระหว่างโปรตีนทั้งสองชนิด น่าจะเป็น marker ที่มีประโยชน์ในการช่วยวินิจฉัยแยกโรคของเนื้องอกกลุ่ม neuroepithelial tumor ได้ และการแสดงออกที่แปรผันตรงตามเกรดของ astrocytoma ที่สูงขึ้นนั้นก็อาจบ่งชี้ได้ว่าโปรตีนทั้งสองชนิดน่าจะมีความเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาของเซลล์จาก low-grade ไปเป็น high-grade astrocytoma