วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

จากการศึกษาคุณสมบัติทางเคมีและทางชีวภาพของปุ๋ยหมักที่ได้จากทะลายปาล์มน้ำมันร่วมกับแหล่งจุลินทรีย์เศษใบไม้ทับถมและปุ๋ยที่หมักเสร็จสิ้นจากแหล่งต่าง ๆ 9 แหล่ง พบว่าปุ๋ยหมักที่มีอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนเริ่มต้นของปุ๋ยหมักที่ถูกลดลงต่ำที่สุด คือ ปุ๋ยหมักที่ใส่เศษใบมังคุดทับถม (14:1) และปุ๋ยหมักที่ใส่ปุ๋ยหมักของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (18:1) ซึ่งถูกนำไปใช้เป็นแหล่งจุลินทรีย์สำหรับศึกษาเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและชีวภาพในระหว่างการหมักปุ๋ยจากเศษทะลายปาล์มน้ำมันร่วมกับแหล่งไนโตรเจนมูลไก่ และรำข้าว ครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 โดยส่วนผสมมีอัตราส่วนของทะลายปาล์มน้ำมันต่อแหล่งจุลินทรีย์ต่อแหล่งไนโตรเจนเป็น 8:1:1 ตามลำดับ บรรจุในกล่องโฟมขนาด 0.40x0.55x0.26 เมตร หลังจากหมักเป็นเวลา 35 วัน พบว่าอุณหภูมิของทุกกองปุ๋ยหมักสูงขึ้น 65-74 องศาเซลเซียส ใน 3 วันแรกของการหมักปุ๋ยซึ่งขึ้นอยู่กับแหล่งจุลินทรีย์และแหล่งไนโตรเจน ชุดการทดลองปุ๋ยหมักที่ไม่ใส่แหล่งไนโตรเจน ใส่มูลไก่ และใส่รำข้าวมีอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโจรเจนเริ่มต้นของทุกกองปุ๋ยหมักถูกลดลงเป็น 24:1 ถึง 26:1 19:1 ถึง 23:1 ตามลำดับ สายพันธุ์จุลินทรีย์ (แบคทีเรีย รา และแอกติโนมัยซีต) ที่เด่นและมีความสามารถในการสร้างเอนไซม์ย่อยโปรตีน ไขมัน และเซลลูโลส ในกระบวนการหมักปุ๋ยจากเศษทะลายปาล์มน้ำมันที่คัดแยกได้และจำแนกสายพันธุ์โดยใช้ลักษณะทางสัณฐานวิทยา ชีวเคมี และเทคนิคทางอณูพันธุศาสตร์ ประกอบด้วยแบคทีเรีย Chryseobacterium sp. Stenotrophomonas maltophilia Stenotrophomonas sp. 1 Staphylococccus sciuri Xznthomonas oryzae pv. Oryzae Arthrobacter keyseri Bacillus pumilus Pseudomonas aeruginosa Stenotrophomonas sp.2 Rheinheimera sp Acinetobacter calcoaceticus Pseudomonas putida Aeromonas punctata Paeudomonas sp. Enterobacter pyrinus และ Acinetobacter sp. แบคทีเรียที่คัดแยกได้ส่วนใหญ่มีความสามารถในการสร้างเอนไซม์ย่อยได้ทั้งโปรตีนและไขมันแอกติโนมัยซีต 2 สายพันธุ์ประกอบด้วย Streptomyces sp. และ Streptomyces thermocoprophilus ซึ่งสามารถย่อยโปรตีน ไขมัน และเซลลูโลสได้ นอกจากนี้รา 7 สายพันธุ์ประกอบด้วย Geotrichum sp. Rhizopus sp. Cunninghamella sp. Mucor sp. Aspergillus sp.2 และ Aspergillus sp. 3 ซึ่งสามารถสร้างเอนไซม์ย่อยได้ทั้งโปรตีน ไขมัน และเซลลูโลส การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าจุลินทรีย์เหล่านี้มีความสำคัญต่อการหมักปุ๋ยจากทะลายปาล์มน้ำมัน แหล่งจุลินทรีย์และแหล่งไนโตรเจนจากแหล่งต่าง ๆ มีผลต่อคุณภาพของปุ๋ยหมัก