วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสม มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อวิเคราะห์ระดับค่านิยมทางภาษาไทยของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น 2) เพื่อเปรียบเทียบระดับค่านิยมทางภาษาไทยระหว่างนักเรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานสพฐ. กรุงเทพมหานคร และจังหวัดในเขตภาคกลาง และ3) เพื่อนำเสนอแนวทางพัฒนาค่านิยมทางภาษาไทยของครูมัธยมศึกษาตอนต้น กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 955 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ตัวแปรตามที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่านิยมทางภาษาไทยซึ่งมี 3 องค์ประกอบคือ ความตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย ความภาคภูมิใจในภาษาไทย และความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทย และตัวแปรต้น ได้แก่ ที่ตั้งของสถานศึกษา ประกอบด้วย กรุงเทพมหานคร และจังหวัดในเขตภาคกลาง ข้อมูลมี 2 ประเภท คือ ข้อมูลเชิงปริมาณเก็บโดยใช้มาตรประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งเป็นแบบวัดค่านิยมทางภาษาไทย มีค่าความเที่ยงสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคขององค์ประกอบค่านิยมทางภาษาไทยตั้งแต่ 0.76 - 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย สถิติทดสอบที การวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพียร์สัน การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์กลุ่มพหุ ข้อมูลเชิงคุณภาพเก็บด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่ม และแบบสังเกต การจัดการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1.นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นมีคะแนนเฉลี่ยค่านิยมทางภาษาไทยในภาพรวมเท่ากับ 3.35 ซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาองค์ประกอบของค่านิยมทางภาษาไทย พบว่า ด้านความภาคภูมิใจในภาษาไทยมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าด้านอื่น คือ 3.41 รองลงมาคือ ด้านความตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย และความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทย มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 3.40 และ 3.23 ตามลำดับ นอกจากนี้องค์ประกอบค่านิยมทางภาษาไทยที่มีน้ำหนักองค์ประกอบมากที่สุดคือ ความภาคภูมิใจในภาษาไทย รองลงมาคือ ความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทย และความตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย 2.นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในกรุงเทพมหานคร และจังหวัดเขตภาคกลางมีระดับค่านิยมทางภาษาไทยไม่แตกต่างกัน แต่เมื่อพิจารณาองค์ประกอบของค่านิยมทางภาษาไทย พบว่า ด้านความภาคภูมิใจในภาษาไทย และด้านความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทยของนักเรียนทั้งสองกลุ่มแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกจากนี้น้ำหนักองค์ประกอบค่านิยมทางภาษาไทยของนักเรียนทั้งสองกลุ่มก็มีความแตกต่างกัน โดยน้ำหนักองค์ประกอบค่านิยมทางภาษาไทยของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในกรุงเทพมหานครเรียงลำดับจากมากไปน้อยได้ดังนี้ ความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทย ความภาคภูมิใจในภาษาไทย และความตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย สำหรับน้ำหนักองค์ประกอบค่านิยมทางภาษาไทยของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดเขตภาคกลางเรียงลำดับจากมากไปน้อยได้ดังนี้ ความภาคภูมิใจในภาษาไทย ความตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย และความต้องการอนุรักษ์ภาษาไทย 3.แนวทางพัฒนาค่านิยมทางภาษาไทยให้นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น พบว่า ครูภาษาไทยต้องทำให้นักเรียนสนใจภาษาไทย โดยจัดกิจกรรมฝึกทักษะในห้องเรียน มีสื่อการสอนที่น่าสนใจ ครูเน้นย้ำให้เห็นความสำคัญของภาษาไทย จัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร จัดสภาพแวดล้อมในโรงเรียนที่เอื้อให้นักเรียนตระหนักถึงการแสดงออกทางภาษาไทย โดยการจัดป้ายนิเทศก์เกี่ยวกับภาษาไทย ครูทุกคนเป็นต้นแบบที่ดี ใส่ใจอบรมการใช้ภาษาไทยของนักเรียนทั้งในและนอกห้องเรียน นอกจากนี้ครูต้องเสริมแรงด้วยการให้คำชมเชย หรือรางวัล มีการจัดกิจกรรมระหว่างครู ผู้ปกครอง และชุมชน ครูชี้แจงให้นักเรียนช่วยเหลือเพื่อนในเรื่องภาษาไทย ครูพูดโน้มน้าวใจให้นักเรียนเผยแพร่ความรู้ทางภาษาไทย และโรงเรียนกำหนดนโยบายให้ครูทุกคนมีส่วนร่วมส่งเสริมให้นักเรียนอนุรักษ์ภาษาไทย