วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคุณภาพของข้อสอบและแบบสอบหลายตัวเลือกที่มีรูปแบบตัวเลือกต่างกัน ในการทดสอบที่มีลักษณะต่างกันด้านวิธีการตอบ และจำนวนตัวเลือก โดยศึกษารูปแบบตัวเลือก “ดัก” “ใกล้เคียง” และ “คำตอบไม่สำเร็จ” ทั้งเชิงเดี่ยวและเชิงซ้อน ส่วนวิธีตอบศึกษา 3 วิธี คือ ตอบแบบประเพณีนิยม ตอบแบบเลือกชุดตัวถูก และตอบแบบตัดตัวลวง รวมทั้งศึกษาจำนวนตัวเลือก 3 ตัว 4 ตัว และ 5 ตัว เพื่อเปรียบเทียบความยาก อำนาจจำแนก ดัชนีความลวงร่วม ความเที่ยง ความตรงเชิงโครงสร้าง ค่าฟังก์ชันสารสนเทศของข้อสอบ (IIF) ค่าฟังก์ชันสารสนเทศของแบบสอบ (TIF) และอัตราส่วนสารสนเทศของเฉลี่ยของแบบสอบ (RAI) โดยเครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบหลายตัวเลือกเรื่องระบบสมการเชิงเส้นที่คู่ขนานกัน 36 ฉบับ ฉบับละ 30 ข้อ เก็บข้อมูลจากนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2551 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1, 2 และ 3 รวมกลุ่มตัวอย่างโรงเรียน 42 แห่ง นักเรียน 12,021 คน โดยนักเรียนตอบแบบสอบคนละ 1 ฉบับ ผลของลักษณะปลายของตัวเลือก ที่มาของตัวเลือก รูปแบบตัวเลือก วิธีการตอบ และจำนวนตัวเลือกที่มีต่อคุณภาพของข้อสอบและแบบสอบสรุปเป็นผลการวิจัยได้ดังนี้ 1. ตัวเลือกเชิงเดี่ยวง่ายกว่า อำนาจจำแนกสูงกว่า มีเสน่ห์ในการลวงสูงกว่าตัวเลือกเชิงซ้อน ตัวเลือกคำตอบไม่สำเร็จยากที่สุด อำนาจจำแนกต่ำที่สุด และมีเสน่ห์ในการลวงต่ำที่สุด โดยตัวเลือกดักเชิงเดี่ยวง่ายที่สุด อำนาจจำแนกสูงที่สุด และมีเสน่ห์ในการลวงสูงกว่าตัวเลือกเชิงซ้อนทั้งหมด การตอบแบบตัดตัวลวงง่ายที่สุด อำนาจจำแนกไม่ต่างจากแบบอื่น แต่มีเสน่ห์ในการลวงสูงที่สุด ตัวเลือก 3 ตัวง่ายที่สุด และมีอำนาจจำแนกต่ำที่สุด 2. ลักษณะปลายของตัวเลือกและวิธีตอบไม่มีผลต่อความเที่ยง ตัวเลือกคำตอบไม่สำเร็จมีความเที่ยงต่ำที่สุด โดยตัวเลือกดักเชิงเดี่ยวมีความเที่ยงสูงที่สุด ตัวเลือก 3 ตัวมีความเที่ยงต่ำกว่า 5 ตัว ความตรงเชิงโครงสร้างเมื่อพิจารณาจากดัชนี AGFI, RMSEA และ ECVI พบว่าไม่แตกต่างกัน แต่ดัชนี PGFI ของตัวเลือกคำตอบไม่สำเร็จสูงกว่าตัวเลือกใกล้เคียง อีกทั้งตัวเลือกคำตอบไม่สำเร็จเชิงเดี่ยวสูงกว่าดักเชิงเดี่ยวและใกล้เคียงเชิงเดี่ยว 3. ในกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถต่ำ ตัวเลือกเชิงเดี่ยวมี IIF สูงกว่าเชิงซ้อน คำตอบไม่สำเร็จมี IIF ต่ำที่สุด คำตอบไม่สำเร็จเชิงซ้อนมี IIF ต่ำที่สุด ตอบแบบประเพณีนิยมมี IIF ต่ำที่สุด ตัวเลือก 3 ตัว IIF ต่ำที่สุด 5 ตัวสูงที่สุด ส่วนกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถปานกลาง ตัวเลือกเชิงเดี่ยวกับเชิงซ้อนมี IIF ไม่ต่างกัน คำตอบไม่สำเร็จมี IIF สูงทีสุด โดยคำตอบไม่สำเร็จทั้งเชิงเดี่ยวและเชิงซ้อนมี IIF สูงกว่าแบบอื่น ตอบแบบตัดตัวลวงมี IIF ต่ำกว่าประเพณีนิยม ตัวเลือก 3 ตัว IIF ต่ำที่สุด 5 ตัวสูงที่สุด สำหรับกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถสูง ตัวเลือกเชิงซ้อนมี IIF สูงกว่าเชิงเดี่ยว ตัวเลือกใกล้เคียงมี IIF ต่ำที่สุด ตัวเลือกคำตอบไม่สำเร็จเชิงซ้อนมี IIF สูงที่สุด ตอบแบบประเพณีนิยมมี IIF สูงที่สุด ตอบแบบตัดตัวลางมี IIF ต่ำที่สุด ตัวเลือก 3 ตัวมี IIF ต่ำที่สุด 4. ในกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถต่ำ ตัวเลือกเชิงเดี่ยวมี TIF สูงกว่าเชิงซ้อน ตัวเลือกดัก ใกล้เคียง คำตอบไม่สำเร็จมี TIF ไม่ต่างกัน ตัวเลือกใกล้เคียงเชิงเดี่ยวและดักเชิงเดี่ยวมี TIF สูงกว่าเชิงซ้อนทุกแบบ ตอบแบบประเพณีนิยมมี TIF ต่ำที่สุด ตัวเลือก 3 ตัวมี TIF ต่ำที่สุด ส่วนกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถปานกลาง ตัวเลือกเชิงซ้อนมี TIF สูงกว่าเชิงเดี่ยว ตัวเลือกดัก ใกล้เคียง คำตอบไม่สำเร็จมี TIF ไม่ต่างกัน ตัวเลือกดักเชิงซ้อนมี TIF สูงกว่าใกล้เคียงและไม่สำเร็จเชิงเดี่ยว ตอบแบบประเพณีนิยม TIF สูงที่สุด ตัวเลือก 3 ตัวมี TIF ต่ำกว่า 5 ตัว สำหรับกลุ่มผู้สอบที่มีความสามารถสูง ตัวเลือกเชิงเดี่ยวกับเชิงซ้อนมี TIF ไม่ต่างกัน คำตอบไม่สำเร็จมี TIF สูงที่สุด รูปแบบตัวเลือกที่ต่างกันและวิธีตอบที่ต่างกันไม่มีผลต่อ TIF ตัวเลือก 3 ตัวมี TIF ต่ำกว่า 5 ตัว 5. แบบสอบที่มี RAI สูงที่สุด ได้แก่ ตัวเลือกเชิงเดี่ยว, ตัวเลือกดัก, ตัวเลือกดักเชิงเดี่ยว, ตอบแบบตัดตัวลวง และ ตัวเลือก 5 ตัว