วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ร้อยเอก กฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา เป็นสถาปนิกท่านหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญต่อพัฒนาการสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในประเทศไทย จากบทบาทการเป็นอาจารย์ และสถาปนิกซึ่งมีผลงานการออกแบบสถาปัตยกรรมจำนวนมาก ผลงานเหล่านั้นเป็นสถาปัตยกรรมที่ทรงคุณค่า ได้รับรางวัลทางสถาปัตยกรรม ส่งผลให้ท่านได้รับการยกย่อง เกียรติคุณในระดับชาติ เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรมร่วมสมัย) พ.ศ. 2550 งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาผลงานการออกแบบสถาปัตยกรรมของท่าน เพื่อทราบแนวความคิดและรูปแบบงานออกแบบสถาปัตยกรรมของท่านในแต่ละช่วงพัฒนาการ โดยกำหนดขอบเขตการศึกษาในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2503-2532 ซึ่งเป็นช่วงที่ท่านมีผลงานสถาปัตยกรรมชิ้นสำคัญชิ้นแรก จนถึงช่วงก่อนที่ท่านจะผันบาทจากสถาปนิกสู่เส้นทางการเมือง จากการศึกษา พบว่าพัฒนาการงานออกแบบสถาปัตยกรรมของท่านแบ่งออกได้เป็น 3 ช่วง คือ ช่วงต้น (พ.ศ. 2503-2517) ช่วงกลาง (พ.ศ. 2518-2528) และช่วงปลาย (พ.ศ. 2529-2532) ช่วงต้น มีความหลากหลายทางแนวความคิด รูปทรง รูปแบบ และรายละเอียด เปรียบเป็นช่วงเวลาแห่งการแสวงหา ช่วงกลาง เริ่มมีรูปแบบที่แน่ชัด เน้นความเรียบง่ายเป็นพิเศษ จนเป็นเอกลักษณ์ทางการออกแบบ รวมถึงวัสดุและเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าขึ้น ได้ส่งผลต่อแนวความคิดทางการออกแบบในช่วงนี้ด้วยเช่นเดียวกัน ช่วงปลาย แนวทางการออกแบบพัฒนาสู่ความซับซ้อนของรูปทรงที่เพิ่มมากขึ้น กล่าวได้ว่าพัฒนาการงานออกแบบสถาปัตยกรรมของท่านเริ่มต้นจากความหลากหลาย ไปสู่ความเรียบง่าย และแปรเปลี่ยนสู่ความซับซ้อน