วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบผลของการออกกำลังกายแบบฉับพลันความหนักระดับสูงและความหนักระดับปานกลางที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและอาการในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้มาใช้บริการ ณ ศูนย์บริการสุขภาพแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และบุคลากรในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อายุระหว่าง 18-45 ปี (เพศชาย 10 คน เพศหญิง 17 คน) แบ่งเป็นผู้มีสุขภาพดี 14 คน และผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ 13 คน ให้กลุ่มตัวอย่างออกกำลังกาย 2 รูปแบบ ได้แก่ 1.วิ่งบนลู่วิ่งเพื่อวัดการใช้ออกซิเจนสูงสุดด้วยวิธีของบรูซจนเหนื่อยหมดแรง และ 2. วิ่งบนลู่วิ่งเป็นเวลา 30 นาทีด้วยความหนักระดับปานกลาง (65-70%ของอัตราการเต้นหัวใจสำรอง) โดยระยะเวลาห่างกัน 2 สัปดาห์ ก่อนและหลังการออกกำลังกาย ทำการวัดตัวแปรทางสรีรวิทยา ปริมาตรการไหลผ่านของอากาศสูงสุดในโพรงจมูก การไหลของเลือดในโพรงจมูก และการประเมินอาการของโรค ได้แก่ คัดจมูก คันจมูก จาม และ น้ำมูกไหล นำผลที่ได้มาวิเคราะห์ทางสถิติโดยหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของตัวแปรระหว่างก่อนและหลังออกกำลังกายโดยใช้การทดสอบค่าทีแบบรายคู่ และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของตัวแปรระหว่างกลุ่มการทดลองโดยใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า 1. ค่าเฉลี่ยตัวแปรทางสรีรวิทยา อันได้แก่ น้ำหนักและเปอร์เซ็นต์ไขมัน อัตราการเต้นหัวใจในขณะพัก ความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัว และความดันโลหิตขณะหัวใจคลายตัว ระหว่างกลุ่มผู้มีสุขภาพดีและผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ไม่แตกต่างกัน ยกเว้นค่าเฉลี่ยเปอร์เซ็นต์ไขมันของกลุ่มผู้มีสุขภาพดีสูงกว่ากลุ่มผู้ป่วย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05 2. ภายหลังจากการออกกำลังกายทั้ง 2 แบบ ค่าเฉลี่ยอัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัว และปริมาตรการไหลผ่านของอากาศสูงสุดในโพรงจมูกมีค่าเพิ่มขึ้น ส่วนอาการคัดจมูกลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งในกลุ่มผู้ที่มีสุขภาพดีและกลุ่มผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ แต่ไม่พบความเปลี่ยนแปลงของสมรรถภาพปอด และยังพบว่าค่าเฉลี่ยการไหลของเลือดในโพรงจมูกภายหลังการออกกำลังกายแบบฉับพลันชนิดความหนักระดับปานกลางมีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งในกลุ่มผู้มีสุขภาพดีและกลุ่มผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ นอกจากนั้นเปอร์เซ็นต์ความแตกต่างของค่าเฉลี่ยอัตราการเต้นของหัวใจระหว่างก่อนและหลังการออกกำลังกายแบบฉับพลันความหนักระดับปานกลางมีค่าน้อยกว่าแตกต่างกับการออกกำลังกายแบบฉับพลันที่ความหนักระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งในกลุ่มผู้มีสุขภาพดีและกลุ่มผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ สรุปได้ว่า ผู้ที่มีสุขภาพดีและผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้มีสมรรถภาพทางกายโดยทั่วไปไม่แตกต่างกัน การออกกำลังกายแบบฉับพลันทั้งที่ความหนักระดับสูงและความหนักระดับปานกลางมีผลทำให้จมูกโล่งขึ้น โดยเพิ่มปริมาตรการไหลผ่านของอากาศสูงสุดในโพรงจมูก และลดอาการคัดจมูกในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้