วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) วิเคราะห์เทคนิคและผลการสัมภาษณ์เพื่อช่วยเหลือนักเรียนระดับมัธยมศึกษาที่มีพฤติกรรมที่เป็นปัญหาต่อการเรียนของกรณีศึกษาที่เป็นครูแนะแนวและไม่ใช่ครูแนะแนว 2) เปรียบเทียบเทคนิคและผลการสัมภาษณ์เพื่อช่วยเหลือนักเรียนระดับมัธยมศึกษาที่มีพฤติกรรมที่เป็นปัญหาต่อการเรียนระหว่างครูแนะแนวกับครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว ใช้วิธีการเชิงคุณภาพในการศึกษา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์ การสังเกตอย่างมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วมและการวิเคราะห์เอกสารกับนักเรียนที่มีพฤติกรรมที่เป็นปัญหาทั้ง 4 ปัญหา ได้แก่ ปัญหาการปรับตัวกับเพื่อน ปัญหาความสัมพันธ์กับบุคคลในครอบครัว ปัญหาการศึกษาต่อ และปัญหาการทะเลาะวิวาทกับเพื่อน โดยยึดหลักเทคนิคการสัมภาษณ์ของ Gorden, R., L. (1984) ผู้วิจัยใช้ระยะเวลาอยู่ในสนาม 5 เดือนในการสังเกต สัมถาษณ์ เพื่อเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลไปพร้อมกัน การวิเคราะห์ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลแบบสร้างข้อสรุป และนำเสนอข้อมูลในรูปการบรรยาย ผลการวิจัย พบว่า 1. เทคนิคที่ใช้ในการสัมภาษณ์ 1.1 ขั้นเตรียมการสัมภาษณ์ : ครูแนะแนวจะเตรียมการสัมภาษณ์มากกว่าครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว และใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ที่เป็นภาษาพูด ได้แก่ การเตรียมบริบทเฉพาะสำหรับการถามคำถาม การเลือกคำศัพท์ที่เหมาะสมกับคำถามและการจำกัดขอบเขตของคำถาม ในขณะที่ครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว ใช้เพียงเทคนิค 2 อันดับแรกเท่านั้น 1.2 ขั้นเริ่มต้นการสัมภาษณ์ : กรณีศึกษาที่เป็นครูแนะแนวจะเริ่มต้นการสัมภาษณ์โดยการสอบถามนักเรียนเกี่ยวกับเรื่องรอบตัวก่อนและใช้เวลาในการเริ่มต้นการสัมภาษณ์น้อยกว่าครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว และการใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ของครูที่เป็นครูแนะแนว จะใช้เทคนิคที่เป็นการพูด ได้แก่ การเตรียมบริบทเฉพาะสำหรับการถามคำถาม การเลือกคำศัพท์ที่เหมาะสมกับคำถาม การจำกัดขอบเขตของคำถาม และการแนะคำตอบโดยใช้และไม่ใช้คำถามนำ แต่กรณีศึกษาที่ไม่ใช่ครูแนะแนวจะใช้เพียงเทคนิคการเตรียมบริบทเฉพาะสำหรับการถามคำถามเท่านั้น และการใช้เทคนิคที่ไม่ใช่ภาษาพูดพบว่ากรณีศึกษาที่เป็นครูแนะแนวใช้เทคนิค proxemics แต่ครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนวไม่มีการใช้เลย 1.3 ขั้นดำเนินการสัมภาษณ์ : การใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ของครูที่เป็นครูแนะแนว ปรากฏว่าใช้เทคนิคที่เป็นภาษาพูดครบทั้ง 5 เทคนิค และเทคนิคที่ไม่ใช่ภาษาพูดก็ครบทั้ง 4 เทคนิคเช่นกัน และกรณีศึกษาที่ไม่ใช่ครูแนะแนวนั้น จะใช้เทคนิคที่เป็นภาษาพูด 4 เทคนิค ซึ่งขาดเพียงเทคนิคการแนะคำตอบโดยใช้และไม่ใช้คำถามนำ และมีการใช้เทคนิคที่ไม่ใช่ภาษาพูดครบถ้วนเช่นกัน 1.4 ขั้นยุติการสัมภาษณ์ : การยุติการสัมภาษณ์ของครูแนะแนวจะใช้วิธีการให้นักเรียนสรุปสิ่งที่ได้จากการสัมภาษณ์และวิธีการแก้ไขปัญหา และใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ที่เป็นภาษาพูดได้แก่ การเตรียมบริบทเฉพาะสำหรับการถามคำถาม และการกำหนดลักษณะของคำตอบ แต่ไม่พบการใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ของครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว 1.5 ขั้นบันทึกผลการสัมภาษณ์ : กรณีศึกษาที่เป็นครูแนะแนวมีการบันทึกผลการสัมภาษณ์ และใช้เทคนิคการสัมภาษณ์ที่เป็นภาษาพูดประกอบการบันทึกผล คือ การเตรียมบริบทเฉพาะสำหรับการถามคำถาม แต่กรณีศึกษาที่ไม่ใช่ครูแนะแนวไม่ได้บันทึกผลการสัมภาษณ์ 2. ผลการสัมภาษณ์ของกรณีศึกษา : ผลการสัมภาษณ์ของทั้งครูแนะแนวและไม่ใช่ครูแนะแนว ได้ผลดังนี้ คือ ด้านครู : ครูแนะแนวรับทราบข้อมูลเกี่ยวกับนักเรียนได้ละเอียด ลึกซึ้ง และพัฒนาการคิดของนักเรียนให้คิดอย่างมีระบบเพื่อช่วยนักเรียน แก้ไขปัญหาได้ตรงจุดมากกว่าครูที่ไม่ใช่ครูแนะแนว ด้านนักเรียน : นักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางพฤติกรรม จิตใจ ทัศนคติ และมุมมองไปในทางบวก