วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาจีนกับความช่วยเหลือโครงการนิวเคลียร์อิหร่านระหว่างปีค.ศ.1988-2008 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงเหตุผลของการให้ความช่วยเหลือของจีนต่อโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน โดยผู้วิจัยใช้แนวคิดการให้ความช่วยเหลือแก่ต่างประเทศ (Foreign Aids) มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ จากการศึกษาพบว่า ภายหลังสิ้นสุดสงครามอิรัก-อิหร่าน ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างจีนและอิหร่านเติบโตอย่างมีนัยสำคัญ กล่าวคือ จีนได้เข้ามามีบทบาทในอิหร่านภายหลังสงครามผ่านการให้ความช่วยเหลือการฟื้นฟูระบบเศรษฐกิจ การให้กู้ยืมเงิน รวมไปถึงการให้ความช่วยเหลือและถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน แต่เมื่อก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 การให้ความช่วยเหลือของจีนแก่โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านได้กลายเป็นปัญหาในเวทีระหว่างประเทศจีนได้แสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านมีจุดประสงค์เพื่อสันติและอิหร่านมีสิทธิในการมีโครงการนิวเคลียร์ พร้อมทั้งไม่เห็นด้วยกับนานาประเทศในการออกมติคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่ออิหร่าน การให้ความช่วยเหลือของจีนต่อโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านตั้งแต่ค.ศ.1988-2008 นั้น สืบเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจจีนเติบโตอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่เปิดประเทศเป็นต้นมา ทำให้นโยบายจีนเน้นหนักที่ความมั่นคงด้านพลังงาน ทั้งนี้อิหร่านเป็นหนึ่งในประเทศผู้ส่งออกน้ำมันจึงเปรียบเสมือนตลาดพลังงานที่มั่นคงของจีน ท่ามกลางความสัมพันธ์บนความร่วมมือทางเศรษฐกิจอันมีผลประโยชน์ร่วม ทำให้ทั้งสองมีความแน่นแฟ้นอย่างมากภายใต้ความร่วมมือทางด้านพลังงานใน 4 ขอบข่ายคือ 1. น้ำมันดิบ 2. แก๊สธรรมชาติ 3. การพัฒนาอุตสาหกรรมต้นน้ำและปลายน้ำ และ 4.การก่อสร้างท่อน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ