วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทที่ปฏิบัติจริงและบทบาทที่คิดว่าควรปฏิบัติของผู้บริหารในการบริหารงานห้องสมุดด้านการเงิน บุคลากร อาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด กิจกรรมและบริการของห้องสมุด ตามความคิดเห็นของผู้บริหาร และตามความคิดเห็นของหัวหน้าบรรณารักษ์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบสำรวจและประชากรที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยก็ใช้ประชากรทั้งหมดซึ่งได้แก่ ผู้บริหาร ( อธิการ) และหัวหน้าบรรณารักษ์ของวิทยาลัยครูทั้งหมด 36 แห่ง จำนวน 72 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม 2 ชุด คือ แบบสอบถามสำหรับผู้บริหารและแบบสอบถามสำหรับหัวหน้าบรรณารักษ์ แบบสอบถามดังกล่าวส่งไปยังประชากรโดยทางไปรษณีย์ สำหรับแบบสอบถามที่ได้รับคืนและมีความสมบูรณ์ที่จะใช้ในการวิเคราะห์มีจำนวนทั้งหมด 61 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 84.72 แบ่งเป็นแบบสอบถามของผู้บริหารจำนวน 32 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 52.46 และเป็นแบบสอบถามของหัวหน้าบรรณารักษ์จำนวน 29 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 47.54 สำหรับเทคนิคที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าคะแนนเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความคิดเห็นโดยใช้ที – เทสต์ ผลการวิจัยที่สำคัญ ๆ ปรากฏว่า ผู้บริหารและหัวหน้าบรรณารักษ์มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบทบาทที่ปฏิบัติจริงของผู้บริหารในการบริหารงานห้องสมุดทุกด้าน โดยเฉลี่ยแล้วไม่สอดคล้องกัน โดยที่ผู้บริหารมีความเห็นว่าตนเองได้มีบทบาทที่ปฏิบัติจริงในการบริหารงานห้องสมุดทุกด้าน โดยเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับหัวหน้าบรรณารักษ์มีความเห็นว่า ผู้บริหารได้มีบทบาทที่ปฏิบัติจริงในการบริหารงานห้องสมุดทุกด้าน โดยเฉลี่ยอยู่ในระดับน้อย ส่วนบทบาทที่คิดว่าควรปฏิบัติของผู้บริหารนั้น ทั้งผู้บริหารและหัวหน้าบรรณารักษ์ต่างก็มีความเห็นตรงกันว่าผู้บริหารควรปฏิบัติงานห้องสมุดทุกด้านในระดับมากกว่าที่ได้ปฏิบัติอยู่จริง เมื่อแยกผลการวิจัยเกี่ยวกับบทบาทของผู้บริหารเป็นข้อ ๆ ได้ดังนี้ 1. ผู้บริหารเห็นว่าตนเองได้มีบทบาทที่ปฏิบัติจริงในการบริหารงานห้องสมุดด้านการเงิน บุคลากร อาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด กิจกรรมและบริการของห้องสมุดโดยเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง 2. เรื่องที่ผู้บริหารเห็นว่าตนเองได้มีบทบาทที่ปฏิบัติจริงมากที่สุดในแต่ละด้านมีดังนี้ ด้านการเงิน คือ เรื่องอำนวยความสะดวกในการเบิกจ่ายเงิน ด้านบุคลากร คือ เรื่องพิจารณาความดีความชอบของบุคลากรโดยเท่าเทียมกัน ด้านอาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด คือ เรื่อง สนับสนุนให้มีอาคารเป็นเอกเทศ ด้านกิจกรรมและบริการของห้องสมุด คือ เรื่องให้ความสะดวกในการจัดหาหนังสือ 3. หัวหน้าบรรณารักษ์เห็นว่า ผู้บริหารได้มีบทาทที่ปฎิบัติจริงในการบริหารงานห้องสมุด ด้านการเงิน บุคลากร อาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด กิจกรรมและบริการห้องสมุดโดยเฉลี่ยอยู่ในระดับน้อย 4. เรื่องที่หัวหน้าบรรณารักษ์เห็นว่า ผู้บริหารได้มีบทบาทที่ปฎิบัติจริงมากที่สุดในแต่ละด้านมีดังนี้ ด้านการเงิน คือ เรื่องให้โอกาสแก่บรรณารักษ์มีส่วนร่วมในการตั้งงบประมาณห้องสมุด ด้านบุคลากร คือ เรื่องให้บรรณารักษ์มีส่วนในการคัดเลือกบุคลากร ด้านอาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด คือ เรื่องสนับสนุนให้มีอาคารเอกเทศ ด้านกิจกรรมและบริการของห้องสมุด คือ เรื่องให้ความสะดวกในการจัดหาหนังสือ 5. ทั้งผู้บริหารและหัวหน้าบรรณารักษ์ต่างก็คาดหวังว่าผู้บริหารควรมีบทบาทในการบริหารงานห้องสมุดด้านการเงิน บุคลากร อาคารสถานที่และคุรภัณฑ์ห้องสมุด กิจกรรมและบริการของห้องสมุดโดยเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก 6. เรื่องที่ผู้บริหารคาดหวังว่าตนเองควรปฎิบัติมากที่สุดในแต่ละด้านมีดังนี้ ด้านการเงิน คือ เรื่องอำนวยความสะดวกในการเบิกจ่ายเงิน ด้านบุคลากร คือ รื่องให้บรรณารักษ์มีส่วนในการคัดเลือกบุคลากร ด้านอาคารสถานที่และครุภัณฑ์ห้องสมุด คือ เรื่องสนับสนุนให้มีอาคารเอกเทศ ด้านบริการและกิจกรรมของห้องสมุด คือ เรื่องสนับสนุนในการจัดกิจกรรมพิเศษต่าง ๆ 7. เรื่องที่หัวหน้าบรรณารักษ์คาดหวังว่า ผู้บริหารควรปฏิบัติมากที่สุดในแต่ละด้านมีดังนี้ ด้านการเงิน คือ เรื่อง อำนวยความสะดวกในการเบิกจ่ายเงิน ด้านบุคลากร คือ เรื่อง ให้บรรณารักษ์เข้าฝึกอบรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้ความสามารถ ด้านอาคารสถานที่ของครุภัณฑ์ห้องสมุด คือ เรื่อง สนับสนุนให้มีอาคารเอกเทศ ด้านกิจกรรมและบริการของห้องสมุด คือ เรื่อง กระตุ้นให้อาจารย์และนักศึกษาใช้บริการของห้องสมุด จากผลการวิจัยนี้ทำให้ผู้วิจัยได้แนวความคิด จึงจัดทำข้อเสนอแนะเพื่อการดำเนินการต่อไป และเพื่อการวิจัยต่อไปรวม 18 ประการ ที่สำคัญ คือ เสนอให้กรมการฝึกหัดครู กำหนดขอบข่ายของงานห้องสมุดที่ผู้บริหารควรปฏิบัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดแจ้ง อาจกำหนดไว้ในมาตรฐานห้องสมุดวิทยาลัยครู เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนการปฏิบัติ และประเมินผลการปฏิบัติงาน นอกจากนี้ผู้วิจัยได้เสนอแนะให้บรรณารักษ์จะต้องถือเป็นหน้าที่ที่จะต้องกระตุ้นให้ผู้บริหารเข้าใจงานห้องสมุด และสนับสนุนกิจกรรมห้องสมุด เพื่อให้ห้องสมุดเป็นส่วนส่งเสริมให้วิทยาลัยครูบรรลุเป้าหมายของการฝึกหัดครูอย่างแท้จริง