วิทยานิพนธ์ (ภ.สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

จังหวัดสุพรรณบุรีเป็นจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน มีที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่ดีเหมาะสมกับการตั้งถิ่นฐานจากชุมชนขนาดเล็กไปสู่ระดับความเป็นเมือง จากการศึกษาประวัติศาสตร์พบว่าเมืองโบราณอู่ทองมีความเป็นชุมชนเมืองที่ซ้อนกันถึง 3 สมัย ได้แก่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยสุวรรณภูมิ และสมัยทวารวดี ซึ่งกรมศิลปากรได้ทำการขึ้นทะเบียนโบราณสถานเมืองเก่าอู่ทอง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรีเมื่อ พ.ศ.2478 ภายหลังจากขึ้นทะเบียนโบราณสถาน เกิดปัญหาบุกรุกพื้นที่โบราณสถานเพื่อทำการเกษตรและอยู่อาศัย กรมศิลปากรจึงมีนโยบายให้ประชาชนเช่าพื้นที่โดยทำสัญญาปีต่อปีและมีเงื่อนไขเพื่อทำกินและอยู่อาศัยเท่านั้น จึงทำให้ปัจจุบันเมืองโบราณอู่ทองมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว พื้นที่บางส่วนได้มีข้อตกลงให้หน่วยงานราชการใช้พื้นที่เป็นศูนย์ราชการและพื้นที่ประชาชนเช่าใช้ประโยชน์ ไม่มีการควบคุมอาคารและสิ่งก่อสร้าง ไม่มีการกำหนดพื้นที่ปกป้องโบราณสถาน รวมทั้งการก่อสร้างถนนขนาด 6 ช่องจราจรผ่านเมืองโบราณ จนไม่สามารถรับรู้ได้ถึงความเป็นเมืองโบราณอู่ทองที่สำคัญในอดีต ดังนั้นการศึกษาโครงการแผนอนุรักษ์และพัฒนาภูมิทัศน์เมืองโบราณอู่ทองให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวประวัติศาสตร์ จังหวัดสุพรรณบุรี และการออกแบบปรับปรุงภูมิทัศน์ จึงเป็นการอนุรักษ์เมืองโบราณ ให้สามารถสื่อความหมายและฟื้นฟูบรรยากาศของความเป็นเมืองโบราณอู่ทองได้ชัดเจนมากขึ้นสำหรับผู้มาศึกษาหาความรู้และมาท่องเที่ยว โดยที่แผนอนุรักษ์และพัฒนา รวมทั้งการปรับปรุงภูมิทัศน์นั้นจะเกิดประโยชน์แก่ชุมชนและเป็นการสร้างเมืองน่าอยู่สำหรับประชาชนในเขตเมืองโบราณด้วย จากการศึกษาครั้งนี้คือ 1. แผนอนุรักษ์และพัฒนาภูมิทัศน์เมืองโบราณอู่ทอง ในแบบที่ยังมีชุมชนอาศัยอยู่ (Living Monument) 2. แนวทางการออกแบบ และปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองโบราณอู่ทอง