วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ คือ 1) เพื่อพัฒนาโมเดลการวัดและเครื่องมือวัดคุณภาพของการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย 2) เพื่อเปรียบเทียบผลการวัดคุณภาพของการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย ระหว่างผลการวัดโดยใช้เครื่องมือวัดแบบเดิมกับเครื่องมือที่พัฒนาขึ้น 3) เพื่อศึกษาคุณค่าหรือมูลค่าเพิ่มที่ได้จากการวัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย และ 4) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพการเรียนการสอนกับครูชาวต่างประเทศตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 1021 คนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดนนทบุรี ที่ได้มาจากการสุ่มแบบสองขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 แบบ คือ แบบสัมภาษณ์ 1 ชุด และแบบสอบถามที่มีลักษณะต่างกัน 2 ลักษณะคือแบบมาตรประมาณค่าและแบบจัดลำดับ ตัวแปรที่นำมาใช้ในการวิจัยแบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม ประกอบด้วยคุณลักษณะด้านภาษา/ภาษาศาสตร์ คุณลักษณะด้านวัฒนธรรม คุณลักษณะด้านการสอน และคุณลักษณะด้านบุคลิกภาพ ซึ่งตัวแปรแต่ละกลุ่มสามารถแบ่งได้เป็น 3 ส่วนย่อยได้แก่ คุณลักษณะ ผลที่เกิดตามมา และคุณค่า ที่ส่งต่อกันเป็นช่วง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงบรรยาย การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ การวิเคราะห์ความแปรปรวน การสร้างเส้นทางเชื่อม วิเคราะห์ตรวจสอบความตรงของโมเดล วิเคราะห์เส้นทาง และปัจจัยที่ส่งผลด้วยโปรแกรม LISREL ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ว่า 1) โมเดลการวัดคุณภาพของการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมายเมื่อกำหนดคุณภาพการเรียนการสอน วัดได้จากตัวบ่งชี้ 3 ตัว คือ คุณลักษณะ ผลที่เกิดตามมา และคุณค่าซึ่งมีอิทธิพลต่อตัวบ่งชี้ที่ตามมา มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ มีค่า Chi-square = 40.977, df = 29, P = 0.069, RMSEA = 0.020, RMR = 0.003, GFI = 0.993, AGFI = 0.982 และ CFI = 0.999 ผลการวิเคราะห์พบว่า ในจำนวนตัวบ่งชี้ทั้ง 3 ตัวมีเพียงตัวบ่งชี้คุณลักษณะและคุณค่าเท่านั้นที่น้ำหนักองค์ประกอบมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างตัวบ่งชี้ที่เป็นอิทธิพลทางตรงและทางอ้อมของคุณลักษณะต่อคุณค่าผ่านผลที่เกิดตามมา 2) การเปรียบเทียบผลการวัดคุณภาพการเรียนการสอนระหว่างเครื่องมือวัดทั้งสองแบบ พบว่า ผลการวัดมีความสอดคล้องกันน้อย 3) มูลค่าเพิ่มตามแนวคิดการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย ประกอบด้วย ผู้เรียนมีความกล้าในการใช้ภาษา มีโอกาสในการศึกษาต่อในระดับสูง มีความภูมิใจและเห็นคุณค่าในการศึกษาวัฒนธรรม เกิดใจกว้างยอมรับวัฒนธรรม มีแรงจูงใจในการปฏิบัติตนตามหน้าที่ และมีความเชื่อมั่นในบุคลิกภาพของตนเอง เพิ่มขึ้นจากการได้เรียนกับครูชาวต่างประเทศ 4) ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ตามแนวการวิเคราะห์สายโซ่วิธีการ-เป้าหมาย พบว่าตัวแปรเพศ เกรดเฉลี่ย เกรดเฉลี่ยวิชาภาษาอังกฤษ และประสบการณ์การเรียนภาษาอังกฤษกับครูชาวต่างประเทศส่งอิทธิพลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อคุณค่าที่ได้รับผ่านทางตัวแปรคุณลักษณะและผลที่เกิดตามมา โดยคุณค่าได้รับอิทธิพลทางอ้อมจากตัวแปรอิสระทั้ง 4 ตัวสูงกว่าอิทธิพลทางตรง เกรดเฉลี่ยวิชาภาษาอังกฤษในภาคเรียนที่ผ่านมาส่งอิทธิพลทางอ้อมต่อคุณค่าด้วยขนาดอิทธิพลสูงสุด