วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัย 2) นำเสนอกระบวนทัศน์ที่พึงประสงค์ของการบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัย และ 3) นำเสนอกลยุทธ์การพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัยของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงบรรยาย ประชากรคือ สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยของคณะครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฎในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย คณบดีคณะครุศาสตร์ ประธานสาขาการศึกษาปฐมวัย อาจารย์สาขาการศึกษาปฐมวัย นักศึกษาภาคปกติ สาขาการศึกษาปฐมวัย ชั้นปีที่ 2-5 บัณฑิตและผู้ใช้บัณฑิตจำนวน 462 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง แบบตรวจสอบความเหมาะสมของกลยุทธ์และแนวคำถามการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ด้วยสถิติบรรยายได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและทดสอบค่า “ที” (t-test) ที่ระดับนัยสำคัญ .01 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการใช้เทคนิค Modified Priority Needs Index (PNmodified) ในการจัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น ผลการวิจัยพบว่า 1) สาขาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ บริหารสาขาตามกระบวนทัศน์การบริหารแบบเดิมมากกว่ากระบวนทัศน์การบริหารแบบใหม่ ทั้งในสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ค่าเฉลี่ยของสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารแบบเดิมมีค่าเฉลี่ยสูงกว่ากระบวนทัศน์การบริหารแบบใหม่ 5 ด้าน จาก 8 ด้าน ส่วนอีก 3 ด้านพบว่าค่าเฉลี่ยของสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารแบบใหม่สูงกว่ากระบวนทัศน์การบริหารแบบเดิม 2) กระบวนทัศน์ที่พึงประสงค์ของการบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัยของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎ ในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ ที่อยู่ในระดับมากที่สุด คือ ด้านการสร้างจิตสำนึกในสังคม (ค่าเฉลี่ย = 4.50) เมื่อพิจารณาเป็นรายประเด็น พบว่า กระบวนทัศน์ที่พึงประสงค์ของการบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัย ที่อยู่ในระดับมากที่สุด คือ (1) นำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการพัฒนาสังคม (ค่าเฉลี่ย =4.60) และ (2) ปลูกฝังให้นักศึกษามีจิตสำนึกที่คำนึงถึงประโยชน์ของสังคมส่วนรวม (ค่าเฉลี่ย =4.52) 3) กลยุทธ์การพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัยของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ ประกอบด้วย 5 กลยุทธ์หลัก คือ 1) กลยุทธ์การบริหารสาขาการศึกษาปฐมวัย 2) กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการ 3) กลยุทธ์การพัฒนาอาจารย์และนักศึกษา 4) กลยุทธ์การพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยี และ 5) กลยุทธ์การพัฒนาเครือข่ายการศึกษาปฐมวัย ข้อเสนอแนะเพื่อการนำผลการวิจัยไปใช้คือ ควรจะส่งเสริมให้สาขาการศึกษาปฐมวัยมีการพัฒนากระบวนทัศน์การบริหารในด้านต่าง ๆ ดังนี้ (1) ด้านจิตสำนึกในสังคม (2) ด้านยึดหลักธรรมาภิบาล (3) ด้านสังคมฐานความรู้ และ (4) ด้านเครือข่าย