วิทยานิพนธ์ (ศป.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ปัจจุบันวิถีการดำเนินชีวิตของคนวัยทำงานในเมืองใหญ่เช่นกรุงเทพมหานคร ต้องเผชิญกับสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา อันเนื่องจากปัญหาสภาวะโลกร้อนที่ส่งผลกระทบกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศอย่างเฉียบพลันในประเทศต่าง ๆทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยด้วยเช่นกัน จากการสำรวจพบว่ากลุ่มประชากรวัยทำงานในกรุงเทพมหานครเป็นกลุ่มหนึ่งที่ต้องเผชิญกับสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงในระหว่างวัน เนื่องจากมีกิจวัตรประจำวันที่ต้องเดินทางไปทำงานผ่านสภาวะอากาศร้อนและเย็นหรือฝนตกเป็นระยะ อาทิเช่น อากาศร้อนหรือฝนตกจากภายนอกอาคาร สลับกับอากาศเย็นจากเครื่องปรับอากาศในสถานที่ทำงาน รวมถึงมีวิถีการดำเนินชีวิตหลังเลิกงานที่ต้องมีกิจกรรมพบปะสังสรรค์และดินทางบนท้องถนนในเวลากลางคืน ซึ่งจากปัญหาที่เกิดขึ้นดังกล่าว เห็นได้ว่าสิ่งสำคัญอันเป็นปัจจัยที่สามารถช่วยรองรับต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาวะอากาศได้แก่ เครื่องแต่งกาย โดยจากการศึกษาวิเคราะห์ตลาดในประเทศไทยปัจจุบันพบว่ายังไม่มีตราสินค้าเครื่องแต่งกายแฟชั่นที่มีความสวยงามและมีประโยชน์รองรับกับปัญหาสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงเฉียบพลัน ผู้วิจัยจึงเห็นว่าเป็นช่องว่างทางการตลาดแฟชั่นที่น่าสนใจในการค้นหาแนวทางเพื่อสร้างอัตลักษณ์ตราสินค้าแฟชั่นที่ปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ เพื่อตอบสนองต่อสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงเฉียบพลัน เหมาะสมกับวิถีการดำเนินชีวิตในระหว่างวันของคนวัยทำงานในกรุงเทพมหานคร ทั้งนี้ผู้วิจัยได้เปรียบเทียบความอยู่รอดของมนุษย์ที่ใช้เครื่องแต่งกายปกป้องจากการเปลี่ยนแปลงของอากาศ เปรียบเสมือนกับสิ่งมีชีวิตที่มีการปรับเปลี่ยนรูปแบบโครงสร้างเพื่อความอยู่รอดในธรรมชาติ ดังนั้นผู้วิจัยจึงได้ศึกษาแนวคิดทฤษฎีการปรับเปลี่ยนของสิ่งมีชีวิต (Adaptation) ได้แก่ พืช สัตว์เซลเดียว สัตว์และแมลง รวมถึงการปรับเปลี่ยนรูปแบบโครงสร้างในงานศิลปะและการออกแบบที่มนุษย์สร้างขึ้น (Man-made) ได้แก่ กรรมวิธีในงานกราฟฟิค กรรมวิธีในงานเฟอร์นิเจอร์ และกรรมวิธีในงานสถาปัตยกรรมเพื่อให้ได้กรรมวิธีการปรับเปลี่ยนรูปแบบในการนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบเครื่องแต่งกายที่สามารถตอบสนองต่อสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงเฉียบพลัน อันเป็นอัตลักษณ์เฉพาะของตราสินค้าผู้วิจัย ทั้งนี้ผลจากการวิจัยพบว่าการสร้างอัตลักษณ์ตราสินค้าแฟชั่นสำหรับเครื่องแต่งกายที่สามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ มีกรรมวิธีการปรับเปลี่ยนได้แก่ การพับ การม้วน การซ้อน การคลี่กาง การปรับระดับ การพลิกกลับ การยื่นออก การถอดประกอบ การสลายโครงสร้างและการเรืองแสง ควบคู่กับการเลือกใช้วัสดุและนวัตกรรมสิ่งทอที่มีคุณสมบัติไม่ซับน้ำ และระบายอากาศได้ดี เพื่อตอบสนองต่อสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลงเฉียบพลัน รวมถึงเป็นเครื่องแต่งกายที่มีส่วนตกแต่งด้วยผ้าที่เรืองแสง ทำให้กลุ่มเป้าหมายคนวัยทำงานในกรุงเทพมหานครปลอดภัยในการดำเนินชีวิตที่ต้องเดินทางบนท้องถนนในเวลากลางคืน การสร้างอัตลักษณ์ตราสินค้าแฟชั่นที่สามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ ให้รองรับกับสภาวะการเปลี่ยนแปลงของอากาศ ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อกระแสสังคมเกี่ยวกับปัญหาสภาวะโลกร้อน และเป็นนวัตกรรมทางแฟชั่นที่เป็นประโยชน์ในการต่อยอดสำหรับวงการศึกษา นักออกแบบและอุตสาหกรรมแฟชั่นและสิ่งทอต่อไป