วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

งานวิจัยด้านการปรับปรุงที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบท มีผู้ทำการศึกษาอยู่จำนวนมาก แต่ยังไม่เป็นที่รู้กันในการออกแบบสถาปัตยกรรม และยังขาดต้นแบบที่เป็นรูปธรรมในการออกแบบ ด้วยสาเหตุ นี้จึงเลือกที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุในพื้นที่ ต.หนองกุงเซิน อ.ภูเวียง จ.ขอนแก่น ซึ่งมีองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชนในชุมชนมีความเข้มแข็ง เป็นพื้นที่ที่นำร่องศึกษา เพื่อเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงที่อยู่อาศัย เพื่อช่วยลดจำนวนการเกิดอุบัติเหตุของผู้สูงอายุ อันจะนำไปสู่การมีสุขภาพชีวิตที่ดี ทำให้ผู้สูงอายุสามารถ ดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพสังคม เศรษฐกิจ ปัญหาที่อยู่อาศัย เพื่อ จัดทำต้นแบบการปรับปรุงและเสนอแนะแนวทางการออกแบบที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุในเขตชนบท ให้เอื้อต่อ การเข้าไปใช้ประโยชน์สำหรับผู้สูงอายุและผู้ใช้งานทุกสถานะ ทุกวัย จากการศึกษาและปัญหาที่พบ ได้แก่ความทรุดโทรมของที่อยู่อาศัย ห้องน้ำไม่เอื้อต่อการใช้งาน พื้นที่ ใช้สอยภายในบ้านไม่เป็นระเบียบ เส้นทางสัญจรขรุขระเป็นหลุมเป็นบ่อไม่ได้ระดับ และบันไดบ้านค่อนข้างชัน ไม่มั่นคงแข้งแรงและไม่มีราวจับก่อให้เกิดอุบัติเหตุหกล้มได้ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้ยกพื้น โดยผู้สูงอายุส่วน ใหญ่อาศัยอยู่ในบ้านของตนเอง และผู้ที่อยู่อาศัยในบ้านหลังเดียวกันส่วนใหญ่เป็นลูกหลาน และคู่สมรส สภาพ ที่อยู่อาศัยโดยส่วนใหญ่มีความทรุดโทรม และไม่ปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย แนวทางการออกแบบและปรับปรุงที่ อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุในชนบท ควรส่งเสริมให้มีการปรับปรุงพื้นที่ใช้สอยต่างๆ ภายในที่อยู่อาศัย ได้แก่ ห้องน้ำ โดยติดตั้งอุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ ปรับปรุงบันไดให้มีราวจับ และปรับปรุง ทางเดินภายนอกอาคารโดยการทำพื้นทางเดินให้เรียบและติดตั้งราวจับเพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ ได้สะดวก ข้อเสนอแนะ ภาครัฐควรให้การสนับสนุนด้านการให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมและ ปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุ ในพื้นที่ชนบท ควรจัดให้มีโครงการซ่อมแซมบ้านสำหรับผู้สูงอายุ โดยควรมีการ ร่วมมือระหว่างภาครัฐเอกชน รวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนของผู้สูงอายุได้มีส่วนร่วมในการ กำหนดมาตรการในดำเนินการ และมาตรฐานการจัดที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุ ต่อไป จึงควรมีการศึกษาในกลุ่ม ผู้สูงอายุที่อาศัยในเขตเมืองหรือเขตเทศบาล ซึ่งลักษณะการดำรงชีวิตและพฤติกรรม แตกต่างจากผู้สูงอายุซึ่งอาศัยในชนบท เพื่อเป็นแนวทางในการต่อยอดความรู้ แนวทางปรับปรุงที่อยู่อาศัยของ ผู้สูงอายุ ต่อไป