วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์นวนิยายของ ศรีรัตน์ สถาปนวัฒน์ในด้านเนื้อหาและรูปแบบ โดยเน้นศึกษาเฉพาะแนวคิด ตัวละคร และกลวิธีการประพันธ์เพื่อทราบถึงพัฒนาการของนวนิยายของ ศรีรัตน์ สถาปนวัฒน์ ผลการวิจัยสรุปได้ว่า ศรีรัตร์เป็นนักเขียนที่เสนอแนวความคิดหลายประการในนวนิยายของเขา แนวคิดสำคัญในนวนิยายของศรีรัตน์ได้แก่แนวคิดเกี่ยวกับสังคมแนวคิดเกี่ยวกับครอบครัว แนวคิดเกี่ยวกับการมองชีวิต แนวคิดเกี่ยวกับความรักและแนวคิดเกี่ยวกับการแต่งงาน ศรีรัตน์นิยมสร้างตัวละครเอกฝ่ายชายให้มีบทบาทเด่นและเป็นตัวละครเอกของเรื่องเป็นส่วนใหญ่ ตัวละครเอกฝ่ายหญิงมักจะมีบทบาทไม่เด่นนัก ในนวนิยายบางเรื่องมีตัวละครฝ่ายปฏิปักษ์เป็นตัวละครที่สำคัญและน่าสนใจตัวละครแต่ละประเภท คือตัวละครเอกฝ่ายชาย ตัวละครเอกฝ่ายหญิง และตัวละครฝ่ายปฏิปักษ์มีลักษณะร่วมกันบางประการ และมีลักษณะพิเศษบางประการในนวนิยายแต่ละแนว ศรีรัตน์มีกลวิธีการประพันธ์หลายอย่าง มีการเล่าเรื่องและการดำเนินเรื่องหลายแบบ ทำให้นวนิยายของเขาน่าสนใจ เมื่อศึกษานวนิยายของศรีรัตน์สถาปนวัฒน์ ทั้ง 25 เรื่องแล้ววิจัยพบว่านวนิยายของเขามีพัฒนาการถึง 3 ด้านคือ พัฒนาการด้านแนวคิด โครงเรื่องและตัวละคร ส่วนองค์ประกอบอื่นๆ และกลวิธีการประพันธ์ไม่มีพัฒนาการที่เห็นแจ่มชัด ผู้วิจัยเสนอแนะว่าควรศึกษาเรื่องสั้นอื่นๆ ของ ศรีรัตน์ สถาปนวัฒน์ เพื่อที่จะได้เห็นพัฒนาการงานเขียนของเขาทั้งหมด