วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ศึกษาประสิทธิผลของสารสกัดไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลือง ต่อตัวชี้วัดการสร้างและสลายกระดูกในสตรีวัยหมดประจำเดือนที่เป็นโรคกระดูกบาง วิธีการหนึ่งในการป้องกันภาวะกระดูกพรุนคือ การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทน แต่มีการศึกษาพบว่า การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทนเป็นเวลานานอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่างๆ จึงได้มีการศึกษาวิจัยเพื่อค้นหาสารที่สามารถนำมาทดแทน การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน และพบว่าไฟโตเอสโตรเจน ซึ่งเป็นสารประกอบที่ได้จากพืชนั้นมีความคล้ายคลึงกับฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกาย โดยพบว่าสารสกัดไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลือง อาจมีผลในการป้องกันภาวะกระดูกพรุนในสตรีวัยหมดประจำเดือน การศึกษานี้เป็นแบบการทดลอง มีอาสาสมัคร 80 คน โดยศึกษาเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลอง 2 กลุ่มคือ กลุ่มที่ได้รับสารสกัดไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลือง และกลุ่มควบคุมที่ได้รับยาหลอก โดยรับประทานครั้งละ 2 แคปซูล วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น เป็นเวลา 3 เดือน และติดตามอาการทุก 3 สัปดาห์ และตรวจเลือดสัปดาห์ที่ 0, 6 และ 12 โดยติดตามระดับค่าออสทีโอแคลซินซึ่งเป็นตัวชี้วัดการสร้างมวลกระดูก และเบต้า-คอสแลพซึ่งเป็นตัวชี้วัดการสลายมวลกระดูก วัดด้วยเครื่อง electrochemiluminescence ผลจากการศึกษาพบว่า ระดับของออสทีโอแคลซินกลุ่มที่ได้รับไอโซฟลาโวนลดลงจากค่าตั้งต้นที่ 21.86 ± 6.5 เป็น 17.48 ± 6.7 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ที่ 12 สัปดาห์ และกลุ่มที่ได้รับยาหลอกลดลงจากค่าตั้งต้นที่ 22.89 ± 8.8 เป็น 19.34 ± 8.2 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ที่ 12 สัปดาห์ ซึ่งไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนผลการศึกษาของเบต้า-คอสแลพในกลุ่มที่ได้รับไอโซฟลาโวนลดลงจากค่าตั้งต้นที่ 0.49 ± 0.17 เป็น 0.32 ± 0.15 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ที่ 12 สัปดาห์ และกลุ่มที่ได้รับยาหลอกลดลงจากค่าตั้งต้นที่ 0.48 ± 0.18 เป็น 0.36 ± 0.19 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ซึ่งไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเช่นเดียวกัน โดยสรุป ถึงแม้สารสกัดไอโซฟลาโวนที่ใช้ในการศึกษานี้ จะมีผลในการลดค่าชี้วัดการสร้างและสลายกระดูก แต่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก