การพัฒนาสายพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์กว่า 5 ทศวรรษที่ผ่านมา เริ่มจากการปรับปรุงข้าวโพดพันธุ์ “พระพุทธ บาท” จนถึงวิวัฒนาการครั้งสำคัญที่สุดของวงการข้าวโพดไทยที่มีการถือกำเนิดขึ้นของข้าวโพดพันธุ์ “สุวรรณ 1” ในปี พ.ศ. 2517 ภายใต้การวิจัยและพัฒนาของ ศ.ดร.สุจินต์ จินายน และ ศ.ดร.สุทัศน์ ศรีวัฒนพงศ์ ซึ่งถือว่าเป็นข้าวโพดพันธุ์ที่ ประสบความสำเร็จในทางเศรษฐกิจและเป็นฐานในการพัฒนาต่อยอดอุตสาหกรรมการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในภาคเอกชน สืบมาจนปัจจุบัน ดังนั้น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อประเมินผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากงานวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ รวมถึงวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดจากการขยายตัวของพืชแข่งขัน และนโยบายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับข้าว โพดเลี้ยงสัตว์ ตลอดจนวิเคราะห์แนวโน้มของผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่ออุตสาหกรรมการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของไทยจาก การรวมตัวทางเศรษฐกิจของประเทศสมาชิกในประชาคมอาเซียน (AEC) การประเมินผลประโยชน์จากงานวิจัย ระบุว่า การวิจัยพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพด “สุวรรณ 1” ก่อให้เกิด ผลประโยชน์คิดเป็นมูลค่าปัจจุบันสุทธิในปี พ.ศ. 2509 และปี พ.ศ. 2556 สูงถึง 4,652 ล้านบาท และ 46,082 ล้านบาท ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ผลกระทบของการขยายตัวของพื้นที่เพาะปลูกพืชแข่งขัน (ยางพารา อ้อย และมันสำปะหลัง) ที่ มีต่อการตอบสนองของอุปทานข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ชี้ให้เห็นว่า พื้นที่การผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้รับผลกระทบโดยตรงจาก นโยบายส่งเสริมการผลิตและการแทรกแซงตลาดยางพารา ส่งผลให้พื้นที่การผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของไทยมีแนวโน้มลดลง อย่างมีนัยสำคัญ ในส่วนของการค้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พบว่า ราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในตลาดโลกมีราคาสูงกว่าในประเทศ จึง ทำให้ประเทศไทยมีการส่งออกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ สำหรับการค้าเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกชั้นนำของ ภูมิภาคอาเซียน ขณะเดียวกัน มีแนวโน้มการส่งออกที่ลดลงโดยตลอด เนื่องจากมีต้นทุนสูงกว่าประเทศอื่น ส่วนด้านการค้า อาหารสัตว์ ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีเทคโนโลยีการผลิตอาหารสัตว์ที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งของโลก เมื่อมีการเปิด AEC จะทำ ให้การลงทุนของไทยในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีต้นทุนการลงทุนที่ลดลง แต่ขณะเดียวกันการส่งออก ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีแนวโน้มลดลง โดยประเทศไทยจะเปลี่ยนไปเป็นการลงทุนเพื่อขยายฐานการผลิตอาหารสัตว์ใน ต่างประเทศมากขึ้น สำหรับข้อเสนอแนะเชิงนโยบายควรอยู่บนพื้นฐานของการส่งเสริมให้การวิจัยภาครัฐเป็นพื้นฐานและต่อยอดโดย การวิจัยในภาคเอกชน ทั้งนี้ ส่งเสริมการวิจัยในสาขาวิทยาศาสตร์เกษตรเป็นลำดับแรก และสนับสนุนด้วยการวิจัยในสาขา เศรษฐศาสตร์เกษตรและสังคม ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ประเทศไทยยกระดับเป็น “ศูนย์กลางการวิจัยและการผลิตข้าวโพด เลี้ยงสัตว์แห่งเอเชีย” การกำหนดนโยบายของรัฐในการส่งเสริมการใช้ที่ดินควรพิจารณาในภาพรวมอย่างเป็นระบบร่วมกับ การ “กำหนดเขตพื้นที่ผลิต” รัฐควรกำหนดนโยบายเพื่อรองรับกับกรณีที่ประเทศคู่แข่งและคู่ค้า หันมาส่งเสริมการผลิตและ การค้าข้าวโพด GMO รวมทั้งปรับปรุง พรบ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ให้เอื้อประโยชน์ต่อผู้พัฒนาพันธุ์ สนับสนุนใน ด้านการลดต้นทุนค่าเมล็ดพันธุ์แก่ภาคการผลิต จัดการระบบ Logistic ของประเทศให้มีต้นทุนค่าขนส่งที่ลดลง และส่งเสริม การลงทุนด้านอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ในประเทศอาเซียนให้มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ รัฐควรส่งเสริมความเข้มแข็งของ อุตสาหกรรมข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์ และอุตสาหกรรมปศุสัตว์ให้อยู่ในภาพรวม เชิงระบบ Maize cultivar development in Thailand has been done for more than 5 decades beginning from “Pra Phutthabat” breed development. In B.C. 2517, Prof. Dr. Sujin Jinahyon and Prof. Dr. Sutat Sriwatanapongse had developed “Suwan 1” as the newest and greatest successful maize variety of Thailand. It has been considered as the predecessor of the modern maize breeds and as the important basis of the maize industry development in Thailand. This study primarily aims to assess research spillover effects and benefits drawn from maize researches. The study also includes an analysis of maize supply response and impact assessment of the AEC establishment on the Thai maize industry. In terms of research benefit assessment, it shows that the cultivar development of Suwan 1 provides the net present economic value of 4,652 and 46,082 million baht in B.C. 2509 and B.C. 2556, respectively. Due to the maize supply response analysis, it indicates that the policy to promote pararubber tree plantation and marketing intervention can significantly cause a reduction in maize production area. In terms of trade of grain, since world prices of grain are attractive enough, then Thailand does exports maize to Indonesia and Malaysia. According to seed trade, Thailand is the leading exporter of the ASEAN. However, the export tends to decline over time because of its higher production costs. In consideration of feed industry, Thailand is one of the world leading countries of feed suppliers. It is expected that by the time AEC is initiated, Thailand will increase its feed investment because of the reduction in costs and the increase in investment facilities. On the contrary, Thailand may face a downtrend of maize exports due to a move of feed production base into other countries. Policy recommendations should be based on promoting maize R&D in terms of public basic research that can be enhanced to the private sector by prioritizing on agricultural sciences associated with agricultural economic and social scientific researches in order to promote Thailand as “the Maize Seed and Grain Research and Production of Asia”. In addition, land use policies should be determined holistically and systematically in accordance with “production zoning scheme”. The government should come up with policies addressing the situation that some neighboring countries promote GMO maize development and revising the Thai Act for Plant Variety Protection B.C. 2542 to well facilitate maize breeders. The government should promote strength of the seed private sector in terms of reduction in research costs. Moreover, the government should facilitate Thai investors for more investments in ASEAN countries. Maize industry, seed industry, feed industry, and livestock industry should be strengthened systematically and holistically.