วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผลการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบโรงเรียนตามหลักวิธีคิดแบบวิภัชชวาท เพื่อพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กลุ่มตัวอย่างเป็นครูจากศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดที่เป็นกลุ่มเลือกโดยการเจาะจงจำนวน 68 คน ผู้วิจัยแบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 2 กลุ่ม ด้วยวิธีการจับคู่เหมือนทำเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 34 คน คือกลุ่มทดลองที่ได้รับการพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ โดยใช้แผนการจัดกิจกรรมการศึกษานอกโรงเรียน ตามหลักวิธีคิดแบบวิภัชชวาท ที่ผู้วิจัยจัดทำขึ้น โดยแต่ละกลุ่มจะได้รับการฝึก 8 ครั้ง ครั้งละ 3 ชั่วโมง เป็นการวิจัยที่มีกลุ่มควบคุมแบบกึ่งทดลอง และมีการทดสอบก่อนและหลัง (Pretest - Posttest Control Group Design) การเก็บรวบรวมข้อมูลจากทั้งสองกลุ่ม แบ่งเป็น 2 ระยะ โดยใช้การสอบการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ได้แก่ การทดสอบก่อนการทดลองและหลังการทดลอง แล้วนำข้อมูลที่ได้จากการทดสอบทั้ง 2 ระยะมาวิเคราะห์ความแตกต่าง ด้วยการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย ของคะแนนในการทำแบบวัดความสามารถทางการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ก่อนทำการทดลองของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม(t-test Independent) ผลการวิจัยพบว่า 1. ก่อนการทดลอง ผู้เรียนกลุ่มทดลองที่เข้าร่วมกิจกรรม มีคะแนนเฉลี่ยของการคิดอย่างมีวิจารณญาณไม่แตกต่างกับผู้เรียนกลุ่มควบคุมที่ใช้แผนการสอนตามปกติ 2. หลังการทดลอง ผู้เรียนกลุ่มทดลองที่เข้าร่วมกิจกรรม มีคะแนนเฉลี่ยของการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สูงกว่ากลุ่มควบคุมที่ใช้การสอนตามปกติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05