วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ฟีนอลนำไปใช้เป็นสารตั้งต้นในภาคอุตสาหกรรมหลายๆ สาขา เช่น อุตสาหกรรมปิโตรเคมี อุตสาหกรรมเภสัชกรรม และอุตสาหกรรมพลาสติก เป็นต้น ไม่เพียงแต่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตมนุษย์เท่านั้นยังก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมด้วย งานวิจัยนี้จึงได้ศึกษาและเปรียบเทียบกระบวนการผลิตฟีนอลด้วยวิธีที่แตกต่างกัน โดยใช้การประเมินวัฏจักรชีวิตในการศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของกระบวนการผลิตฟีนอล 2 กระบวนการ คือ การผลิตฟีนอลจากคิวมีน (the Hock process) และการผลิตฟีนอลจากโทลูอีน (the Dow process) เนื่องจากข้อมูลที่ทราบ คือ ผลิตภัณฑ์ฟีนอล และสภาวะต่างๆ ที่ได้จากงานวิจัยนานาชาติ จึงจำลองกระบวนการผลิตฟีนอลด้วยโปรแกรม HYSYS เพื่อให้ทราบถึงปริมาณสารที่เข้าสู่กระบวนการผลิต ปริมาณสารที่ออกจากกระบวนการผลิต และพลังงานที่ใช้ หลังจากนั้นศึกษาถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยการใช้หลักการประเมินวัฏจักรชีวิตเพื่อประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของกระบวนการผลิตฟีนอล ซึ่งจะพิจารณาตั้งแต่วัตถุดิบจนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ (Cradle-to-Gate) ด้วยดัชนีชี้วัดเชิงนิเวศน์ (Eco-indicator 99) ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดที่ครอบคลุมในส่วนต่างๆ เช่น ผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์ ผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ และการลดลงของวัตถุดิบ เป็นต้น งานวิจัยนี้ศึกษา ผลิตภัณฑ์ฟีนอลเท่ากับ 1 กิโลกรัมต่อชั่วโมง ผลการศึกษาสิ่งแวดล้อมเชิงคะแนนเดียว (Single score) ซึ่งจะอยู่ในหน่วย Pt พบว่าวิธี คิวมีน ออกซิเดชัน มีค่าผลกระทบสิ่งแวดล้อม เท่ากับ 216.08 Pt และ วิธีโทลูอีน ออกซิเดชันมีค่าผลกระทบสิ่งแวดล้อม เท่ากับ 15.58 Pt หลังจากนั้นประเมินวัฏจักรชีวิตโดยวิธีคาร์บอน ฟุตพริ้นท์ เพื่อประเมินผลกระทบด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พบว่าวิธีคิวมีน ออกซิเดชัน มีค่าเท่ากับ 15.598 kgCO2e และวิธีโทลูอีน ออกซิเดชันมีค่าเท่ากับ 12.158 kgCO2e ดังนั้น จาก 2 กรณีศึกษา กระบวนการผลิตฟีนอลจากวิธี คิวมีน ออกซิเดชัน จะส่งผลกระทบสิ่งแวดล้อมมากกว่าการผลิตฟีนอลจากวิธี โทลูอีน ออกซิเดชัน