วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการส่งเสริมความสามารถการวาดภาพระบายสีของเด็กอายุ 9-11 ปีที่มีความสามารถพิเศษทางด้านทัศนศิลป์ 3 ด้าน คือ 1)ด้านความสนใจความถนัด 2)การเรียนการสอน 3)สภาพแวดล้อม กลุ่มตัวอย่างประชากร คือ เด็กอายุ 9-11 ปี ที่มีความสามารถพิเศษทางด้านทัศนศิลป์ จำนวน 30 คน และ บุคคลที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ปกครองจำนวน 29 คน และครูศิลปศึกษาจำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ และ แบบสังเกตสำหรับเด็กนักเรียน โดยใช้ค่าความถี่ และการวิเคราะห์เนื้อหา ส่วนแบบสอบถามครูศิลปศึกษาและผู้ปกครอง ใช้ค่าสถิติ ร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า การส่งเสริมความสามารถการวาดภาพระบายสีของเด็กอายุ 9-11 ปีที่มีความสามารถพิเศษทางด้านทัศนศิลป์ ทั้ง 3 ด้าน มีดังนี้ 1. ด้านความสนใจความถนัด จากการสัมภาษณ์ เด็กนักเรียนพบว่า ส่วนมากมีความชอบ ความสนใจ ในศิลปะเป็นพื้นฐาน มีความตั้งใจในการทำงานศิลปะ ขยันฝึกซ้อม รู้จักสังเกต และแสวงหาความรู้เพิ่มเติมจากการดูภาพหนังสือ นิตยสาร ภาพผลงานใน สูจิบัตร หรือรูปภาพทางศิลปะจากแหล่งความรู้อื่นๆ 2. ด้านการเรียนการสอน จากการสัมภาษณ์เด็กนักเรียน พบว่า ครูศิลปศึกษาส่วนใหญ่มีการสอนศิลปะเพิ่มเติมหลังเลิกเรียน และจัดหาหนังสือหรือสิ่งต่างๆที่ส่งเสริมพัฒนาการทางความคิดสร้างสรรค์ให้กับนักเรียน มีการวิจารณ์งาน ติชม ให้ข้อเสนอแนะ และเป็นที่ปรึกษาให้นักเรียนทั้งในและนอกชั้นเรียน ช่วยเหลือดูแลในการปฏิบัติงานศิลปะ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้อย่างอิสระ มีวัสดุอุปกรณ์ สื่อ สถานที่พร้อมในการเรียน การสอน นำนักเรียนไปร่วมปฏิบัติกิจกรรมพิเศษทางศิลปะที่หน่วยงานต่างๆจัดขึ้น พานักเรียนไปทัศนศึกษาสถานที่ซึ่งเป็นแหล่งความรู้ทางศิลปะ และนำผลงานศิลปะของนักเรียน ไปจัดแสดง จากแบบสอบถามครูศิลปศึกษาพบว่ามีการส่งเสริมการเรียนศิลปะของนักเรียนโดยรวมอยู่ในระดับของการปฏิบัติมากที่สุดทุกข้อ โดยครูให้คำปรึกษา แนะนำ ดูแลช่วยเหลือนักเรียนในการปฏิบัติงานศิลปะทั้งในและนอกชั้นเรียนอยู่ในระดับการปฏิบัติมากที่สุด ด้านกิจกรรม พบว่า มีการส่งเสริมให้ทำกิจกรรมศิลปะนอกเวลา ในระดับการปฏิบัติมาก โดยมีการจัดโครงการพิเศษเพื่อการคัดเลือกนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษด้านศิลปะเพื่อส่งเสริม สนับสนุนความสามารถให้เป็นที่ประจักษ์ และ นำนักเรียนไปร่วมปฏิบัติกิจกรรมพิเศษทางศิลปะที่องค์กรเอกชนและหน่วยงานต่างๆจัดขึ้นอยู่ในระดับการปฏิบัติมากที่สุด 3. ด้านสภาพแวดล้อม แบ่งเป็น 2 ประเด็น คือ 3.1) ด้านสภาพแวดล้อมภายในครอบครัวจากการสัมภาษณ์เด็กนักเรียนพบว่า ผู้ปกครองส่วนใหญ่ให้การช่วยเหลือ ดูแลการทำงานศิลปะของนักเรียนโดยการซื้ออุปกรณ์ ให้คำแนะนำปรึกษาด้านการทำงานศิลปะ ชมเชย และให้กำลังใจ สนใจและรับฟังความคิดเห็น นอกจากนี้ยังพานักเรียนไปร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับศิลปะ พาไปชมแหล่งความรู้ทางศิลปะ จัดหาหนังสือหรือสิ่งต่างๆที่ส่งเสริมพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน จัดพื้นที่ทำงาน รวมทั้งนำผลงานศิลปะของนักเรียนตกแต่งบ้าน จากแบบสอบถามผู้ปกครอง พบว่า มีการส่งเสริมการเรียนศิลปะของนักเรียนโดยรวมอยู่ในระดับการปฏิบัติมาก โดยข้อที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติอยู่ในระดับการปฏิบัติมากที่สุด คือ ชมเชยและให้กำลังใจในการทำงานศิลปะกับบุตรหลานของตนเองเสมอ สำหรับ สภาพแวดล้อมภายในครอบครัวข้อที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่ปฏิบัติมากที่สุด คือ สมาชิกในครอบครัวให้การยอมรับในความสามารถทางศิลปะของนักเรียนและ มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับนักเรียน 3.2) ด้านสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียน จากการสัมภาษณ์ เด็กนักเรียนพบว่า นักเรียนมีกลุ่มเพื่อนที่ชอบศิลปะเหมือนกับนักเรียน และมีการคุยแลกเปลี่ยนปรึกษากันเรื่องการทำงานศิลปะอยู่เสมอ จากแบบสอบถามครูศิลปศึกษาพบว่า ภายในห้องเรียนและภายในโรงเรียนมีการจัดสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมการเรียนศิลปะของนักเรียนอยู่ในระดับการปฏิบัติมาก ภายในห้องเรียนสิ่งที่ครูส่วนใหญ่ปฏิบัติมากที่สุด คือ การสร้างบรรยากาศภายในห้องเรียนด้วยการกระตุ้นและส่งเสริมการทำงานศิลปะของนักเรียน ทางด้านสภาพแวดล้อมภายในโรงเรียน พบว่า สิ่งที่ครูส่วนใหญ่ปฏิบัติมากที่สุด คือ การนำผลงานศิลปะของนักเรียนมาแสดงที่บอร์ดหรือห้องแสดงผลงาน