วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการใช้การตรวจน้ำเจาะปอดโดยเปรียบเทียบโอกาสพบผลบวกจากปริมาณน้ำที่ส่งตรวจ จำนวนต่างๆกัน ในการวินิจฉัยภาวะสารน้ำในโพรงปอดที่มีสาเหตุจากมะเร็ง วิธีการวิจัย การศึกษาแบบพรรณนา ในผู้ป่วยผู้ใหญ่ที่มีสารน้ำในโพรงปอดแบบเอกซูเดทที่เซลล์ลิมโฟซัยท์เด่นที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ได้ทำการตรวจสารน้ำในโพรงปอดและตัดชิ้นเนื้อเยื่อหุ้มปอด เก็บข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วย การตรวจทางเซลล์วิทยา และพยาธิวิทยา โดยอาศัยเกณฑ์การวินิจฉัยมะเร็งน้ำช่องเยื่อหุ้มปอดโดยการพบ เซลล์มะเร็ง หรือลักษณะทางพยาธิวิทยาเข้าได้ และผู้ป่วยที่ไม่เข้าเกณฑ์ดังกล่าวจัดเป็นกลุ่มควบคุม โดยแบ่งสารน้ำโพรงปอดเป็นสามจำนวนในแต่ละผู้ป่วย คือ 10 มล. ,50 มล. และ 100 มล.เพื่อดูปริมาณที่เหมาะสมในการส่งตรวจทางเซลล์วิทยาที่จะให้ผลบวกมากที่สุด ผลการศึกษา ผู้ป่วยทั้งหมด 77 ราย แบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งจากน้ำช่องเยื่อหุ้มปอด จำนวน 60 ราย วัณโรคเยื่อหุ้มปอดจำนวน 17 ราย โดยผลบวกรวมของวิธีทางเซลล์วิทยา ร้อยละ 46.55 และสารน้ำ 10 มล. ,50 มล. และ 100 มล. พบผลบวก ร้อยละ 64.29 ,67.86 และ 82.14 ของผลบวกทั้งหมด และการเพิ่มปริมาณสารน้ำแล้วพบผลบวกมากขึ้น ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนวิธีทางพยาธิวิทยาของเยื่อหุ้มปอดพบผลบวกร้อยละ 39.29 และถ้าใช้ทั้งสองวิธีผลบวกร้อยละ 61.67 สรุปผลการศึกษา การเพิ่มจำนวนสารน้ำโพรงปอด ในการส่งตรวจเพื่อวินิจฉัยมะเร็งน้ำช่องเยื่อหุ้มปอด โดยวิธีทางเซลล์วิทยา ไม่เพิ่มโอกาสผลบวกจากการตรวจด้วยวิธีทางเซลล์วิทยา และการตรวจทางเซลล์วิทยาโดยรวม สูงกว่าวิธีทางพยาธิวิทยาของเยื่อหุ้มปอด