การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อประมาณการผลได้และผลเสียทางเศรษฐกิจที่เกิดกับผู้ ให้บริการ ผู้บริโภค แรงงาน และภาครัฐของประเทศไทยในสาขาบริการที่มีการเปิดเสรีการค้าภายใต้ ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย – ญี่ปุ่น (JTEPA) ซึ่งจะช่วยประเมินได้ว่าสาขาบริการใดที่จะสร้าง ผลประโยชน์สุทธิแก่ประเทศไทยมากที่สุดในอนาคต การวิเคราะห์ปัจจัยสนับสนุนผลได้และปัจจัย สร้างผลเสียเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและลดผลกระทบพึงประสงค์ นอกจากนี้ การศึกษาระบุ ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้าบริการของไทยเพื่อให้ได้รับการชดเชยที่เหมาะสม การ ประมาณการส่วนได้ที่ภาครัฐได้รับเพิ่มเติมและส่วนเสียต้องแบกรับจากการเปิดเสรีการค้าบริการและ การเคลื่อนย้ายบุคคลธรรมดาระหว่างประเทศไทยกับญี่ปุ่นนำมาใช้ในการสร้างสมดุลในการคลังภาครัฐ เพื่อหลีกเลี่ยงการเพิ่มภาระให้กับสังคมไทยโดยรวม ผลได้และผลเสียของผู้ให้บริการคนไทยในรูปของผลการดำเนินธุรกิจของสถานประกอบการ คนไทยในสาขาบริการที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรีการค้าบริการให้แก่ประเทศไทยระบุว่า บริการด้าน อสังหาริมทรัพย์เป็นสาขาบริการเดียวที่มีผลได้สูงสุด (การเพิ่มขึ้นของรายได้ การเพิ่มขึ้นของกำไร การ เพิ่มขึ้นของสินทรัพย์ และการลดลงของค่าใช้จ่าย) บริการให้เช่าและลีสซิ่งเป็นสาขาบริการที่มีผลได้ สูงสุดเป็นอันดับสอง (การเพิ่มขึ้นของรายได้ในอนาคต การเพิ่มขึ้นของกำไรในอนาคต และการเพิ่มขึ้น ของสินทรัพย์) ผลได้ในการเพิ่มขึ้นของรายได้และการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์พบใน 9 สาขาบริการคือ บริการสัตวแพทย์ บริการวิศวกรรมโยธาและบริการวิศวกรรมโยธาแบบบูรณาการ บริการบัญชีการ ตรวจสอบบัญชีและการทำบัญชี บริการที่เกี่ยวเนื่องกับเกษตรกรรมการล่าสัตว์และการป่าไม้ บริการ ทางกฎหมาย บริการด้านสถาปัตยกรรม บริการจัดทัวร์และนำเที่ยว บริการการศึกษาอื่นๆ และบริการ การบำรุงรักษาและการซ่อมแซมอุปกรณ์ ผลได้ในเรื่องการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์และการลดลงของ ค่าใช้จ่ายพบใน 3 สาขาบริการ ได้แก่ บริการจัดจำหีบห่อ บริการการก่อสร้างและวิศวกรรมที่เกี่ยวข้อง และบริการให้คำปรึกษาทางวิทยาศาสตร์และทางเทคนิค ในสาขาบริการที่ประเทศไทยเปิดเสรีการค้าให้กับประเทศญี่ปุ่น บริการด้านการจัดการ โครงการนอกจากการก่อสร้างเป็นสาขาบริการเดียวที่มีผลได้สูงสุด (การเพิ่มขึ้นของรายได้ในอนาคต การเพิ่มขึ้นของกำไรในอนาคต และการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์) บริการคอมพิวเตอร์และบริการที่ เกี่ยวข้อง และบริการการบำรุงรักษาและการซ่อมแซมอุปกรณ์เป็นสองสาขาบริการที่มีผลได้ในการ เพิ่มขึ้นของรายได้และการเพิ่มขึ้นของสินทรัพย์ โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 6 - การควบคุมค่าใช้จ่ายด้านเครื่องจักรเครื่องมือและอุปกรณ์การผลิตจะเป็นเรื่องสำคัญที่สุดใน การพัฒนาความสามารถในการแข่งขัน การสนับสนุนให้มีการเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตให้สอดคล้อง กับความต้องการของบริการเป็นเรื่องสำคัญอันดับสอง และการปรับค่าจ้างเงินเดือนให้สัมพันธ์กับผลิต ภาพของแรงงานเป็นเรื่องสำคัญอันดับที่สาม ส่วนปัจจัยอื่นๆ เช่น ค่าใช้จ่ายด้านอาคารสถานที่ ค่าใช้จ่าย ด้านการบริหารจัดการและการวิจัยและพัฒนา การขยาย (ลด) ขนาดกิจการ รายได้ของผู้ซื้อ อัตรา แลกเปลี่ยน อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ภายในประเทศไทย อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลของประเทศไทย และ อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มของประเทศไทย มีผลต่อการดำเนินธุรกิจของผู้ให้บริการของไทยน้อยมาก ซึ่งเป็น ปัจจัยที่ไม่ต้องการการส่งเสริมหรือแทรกแซงจากภาครัฐภายใต้ความตกลง JTEPA การวิเคราะห์ข้อมูลจากแรงงานไทยและผู้ให้บริการของไทยพบว่าการจ้างแรงงานไทยเพิ่มขึ้น และค่าจ้างของแรงงานไทยสูงขึ้นในสาขาบริการที่มีการเปิดเสรีการค้าตามความตกลง JTEPA ต้นทุน ของการดำเนินธุรกิจของผู้ให้บริการของไทยมีผลโดยตรงต่อค่าจ้างสูงสุด ตามด้วยอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ภายในประเทศไทย และอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มของประเทศไทย อย่างไรก็ตาม การลดขนาดกิจการ อัตรา แลกเปลี่ยน และการเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตมีผลต่อค่าจ้างที่แตกต่างกันระหว่างสาขาที่ประเทศญี่ปุ่น เปิดเสรีการค้าให้กับประเทศไทยกับสาขาที่ประเทศไทยเปิดเสรีการค้าให้กับประเทศญี่ปุ่น ผลเสียที่เกิดขึ้นกับผู้บริโภคที่ใช้บริการของผู้ให้บริการคนไทยในสาขาที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรี การค้าให้กับประเทศไทยและผู้บริโภคที่ใช้บริการของผู้ให้บริการคนไทยในสาขาบริการที่ประเทศไทย เปิดเสรีการค้าให้แก่ประเทศญี่ปุ่นคือการเผชิญกับราคาบริการที่สูงขึ้น ในทางกลับกัน ผลได้ที่เกิด ขึ้นกับผู้บริโภคที่ใช้บริการของผู้ให้บริการชาวญี่ปุ่นในสาขาบริการที่ประเทศไทยเปิดเสรีการค้าให้แก่ ประเทศญี่ปุ่นคือราคาบริการที่ต่ำลง นอกจากนี้ ผู้บริโภคที่ใช้บริการของผู้ให้บริการคนไทยในสาขาที่ ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรีการค้าให้กับประเทศไทยเข้าถึงคุณภาพของบริการที่สูงกว่าผู้บริโภคกลุ่มอื่น ใน มุมมองของผู้บริโภค ต้นทุนของผู้ให้บริการเป็นปัจจัยที่มีผลต่อราคาของบริการสูงสุด ตามด้วยรายได้ ของผู้ซื้อคนไทย การลงทุนเพื่อขยายกิจการของผู้ให้บริการ อัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา และอัตราดอกเบี้ย เงินกู้ภายในประเทศไทย รายได้ของผู้ซื้อคนไทยและมูลค่าการเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตเป็นสองปัจจัย ที่มีผลโดยตรงต่อปริมาณของบริการอย่างมีนัยสำคัญ แต่การลงทุนเพิ่มขยายกิจการของผู้ให้บริการ ให้ผลที่ขัดแย้งกัน ผู้ฝึกสอนนาฏศิลป์หรือรำพื้นบ้านและผู้ฝึกสอนดนตรีไทยเป็นกลุ่มที่คาดหวังว่าจะได้รับผลได้ ที่ไม่อยู่ในรูปตัวเงินสูงสุดและเผชิญปัญหาการอยู่อาศัยและการทำงานในประเทศญี่ปุ่นน้อยที่สุด การ ไปทำงานที่ประเทศญี่ปุ่นส่งผลให้รายได้ของผู้ฝึกสอนมวยไทยที่ทำงานในประเทศไทยเพิ่มขึ้นสูงกว่าผู้ ฝึกสอนประเภทอื่นที่เหลือ ผู้ฝึกสอนบริการสปาไทยคาดหมายว่าการเปลี่ยนแปลงอัตราภาษีเงินได้ โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 7 - บุคคลธรรมดาและอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรามีผลโดยตรงต่อรายได้ของผู้ฝึกสอนในการทำงานที่ประเทศ ญี่ปุ่นสูงสุด ผู้ฝึกสอนภาษาไทยคิดว่ารายได้ของผู้ซื้อชาวญี่ปุ่นมีผลโดยตรงต่อรายได้ของผู้ฝึกสอนใน การทำงานที่ประเทศญี่ปุ่นสูงสุด นอกจากนี้ ผู้ฝึกสอนบริการสปาไทยต้องการเงินเดือนจากการทำงาน ในประเทศญี่ปุ่นเป็นจำนวนเท่าของเงินเดือนจากการทำงานในประเทศไทยในปัจจุบันมากกว่าผู้ ฝึกสอนประเภทอื่น ผู้ฝึกสอนมวยไทยมีสัดส่วนของตัวอย่างคิดที่จะไปทำงานในประเทศญี่ปุ่นมากที่สุด ส่วนผู้ฝึกสอนภาษาไทยต้องการไปทำงานที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นระยะเวลานานกว่าผู้ฝึกสอนประเภทอื่น ผู้ให้บริการคนไทยในสาขาบริการที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรีการค้าให้ประเทศไทยจ่ายภาษีใน อนาคตต่ำกว่าภาษีในปัจจุบันเป็นปีละ 725 ล้านบาท ขณะที่ผู้ให้บริการชาวญี่ปุ่นในสาขาบริการที่ ประเทศไทยเปิดเสรีการค้าให้ประเทศญี่ปุ่นจ่ายภาษีในอนาคตสูงกว่าภาษีในปัจจุบันเป็นปีละ 27 ล้าน บาท ผู้ให้บริการคนไทยในสาขาบริการที่ประเทศไทยเปิดเสรีการค้าให้ประเทศญี่ปุ่นจ่ายภาษีในอนาคต สูงกว่าภาษีในปัจจุบันเป็นปีละ 760 ล้านบาท ภาครัฐไม่สูญเสียเงินอุดหนุนการศึกษาใน ระดับอุดมศึกษาของรัฐเนื่องจากการเคลื่อนย้ายแรงงานไทยที่มีทักษะไปประเทศญี่ปุ่นมีจำนวนลดลง หลังจากความตกลง JTEPA ภาครัฐประหยัดเงินอุดหนุนการศึกษาในระดับอุดมศึกษาของรัฐจากการ เคลื่อนย้ายแรงงานญี่ปุ่นที่มีทักษะมาประเทศไทยเป็นมูลค่า 127 ล้านบาทต่อปี ภาครัฐสูญเสียเงิน อุดหนุนทางการศึกษาของผู้ฝึกสอนชาวไทยไปทำงานที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นมูลค่า 6 ล้านบาทต่อปี ดังนั้น ความตกลง JTEPA สร้างผลประโยชน์สุทธิ (ผลได้ลบด้วยผลเสีย) ให้แก่ภาครัฐเป็นมูลค่า 183 ล้านบาท ต่อปี การสังเคราะห์ผลการศึกษาเป็นข้อสรุปสำหรับคำถามของการวิจัยเป็นดังต่อไปนี้  ผลได้สุทธิเกิดขึ้นกับประเทศไทยในช่วงแรกของความตกลง JTEPA ผลได้ประกอบด้วย ภาครัฐได้รับภาษีเพิ่มขึ้นร้อยละ 50 ผู้ให้บริการคนไทยได้กำไรเพิ่มขึ้นร้อยละ 28 และแรงงานได้รับ ค่าจ้างเพิ่มขึ้นร้อยละ 11.9 ผลเสียราคาของบริการที่ผู้บริโภคจ่ายสูงขึ้นร้อยละ 0.8  เพื่อสร้างผลประโยชน์สุทธิแก่ประเทศไทยมากที่สุด บริการให้เช่าและลีสซิ่ง บริการให้ คำปรึกษาทางวิทยาศาสตร์และทางเทคนิค บริการการศึกษาอื่นๆ บริการจัดจำหีบห่อ บริการที่ เกี่ยวเนื่องกับเกษตรกรรมการล่าสัตว์และการป่าไม้ และบริการสัตวแพทย์เป็น 6 สาขาบริการที่ควร คงไว้ ในสาขาบริการที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรีการค้าให้ประเทศไทย บริการด้านการจัดการโครงการ นอกจากการก่อสร้าง บริการคอมพิวเตอร์และบริการที่เกี่ยวข้อง บริการการบำรุงรักษาและการ ซ่อมแซมอุปกรณ์ บริการให้คำปรึกษาด้านการจัดการทรัพยากรมนุษย์ บริการภัตตาคาร และบริการ ห้องพักโรงแรมเป็น 6 สาขาบริการที่สามารถคงไว้ในสาขาบริการที่ประเทศไทยเปิดเสรีให้ประเทศ ญี่ปุ่น ส่วนสาขาบริการอื่นๆในรายการของเปิดเสรีการค้ารอบแรกควรพิจารณาปรับเปลี่ยนออกไปและ โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 8 - นำสาขาบริการอื่นที่มีหลักฐานของความสามารถในการแข่งขันที่สูงกว่าเข้ามาในการเจรจาความตกลง JTEPA รอบต่อไป  ต้นทุนของการดำเนินธุรกิจของผู้ให้บริการคนไทยเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อ กำไรของผู้ให้บริการ ค่าจ้างของแรงงานไทย และราคาบริการที่ผู้บริโภคจ่าย อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ภายในประเทศไทยเป็นปัจจัยที่มีผลโดยตรงต่อค่าจ้างของแรงงานไทยและราคาบริการที่ผู้บริโภคจ่าย  ผู้บริโภคที่ซื้อบริการจากผู้ให้บริการคนไทยในสาขาบริการที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดเสรีการค้า ให้ประเทศไทยและผู้บริโภคที่ซื้อบริการจากผู้ให้บริการคนไทยในสาขาบริการที่ประเทศไทยเปิดเสรี การค้าให้ประเทศญี่ปุ่นเป็นผู้ได้รับผลกระทบเพียงสองกลุ่มจากความตกลง JTEPA อย่างไรก็ตาม ผลกระทบที่เกิดกับผู้บริโภคอยู่ในระดับต่ำ ดังนั้น หากผู้บริโภคบางภาคส่วน (เช่น ผู้มีรายได้น้อย) เดือดร้อนเนื่องจากราคาบริการที่สูงขึ้น ภาครัฐอาจช่วยเหลือได้ด้วยการสนับสนุนทางการเงินโดยไม่ เป็นภาระมากนัก  ผลได้สุทธิที่ภาครัฐได้รับเนื่องด้วยความตกลง JTEPA คิดเป็นมูลค่า 183 ล้านบาทต่อปี ไม่ได้สร้างปัญหาเรื่องการเสียสมดุลระหว่างรายได้และงบประมาณของภาครัฐ ตราบใดก็ตามหาก ภาครัฐสามาถนำผลได้จากหน่วยงานรัฐที่ได้รับไปชดเชยให้กับหน่วยงานรัฐที่ได้รับความเสียหาย ซึ่ง ทำให้สรุปได้ว่าความตกลง JTEPA ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันไม่ได้เป็นภาระทางการคลังและภาระทางการเงิน ให้กับสังคมไทยโดยรวม The aim of the study is to estimate the economic benefits and costs occurred to Thai service providers, consumers, labour and government in the service sectors with liberalized trade under the Japan-Thai Economic Partnership Agreement (JTEPA). This will determine which service sectors deliver maximum net benefits to Thailand in the future. Factors promoting gains and those causing losses are identified to improve the competitiveness of Thai service providers and minimize undesirable impacts. In addition, those affected adversely by the trade liberalization are revealed and appropriate assistance are recommended. Receipts to and payments by Thai public agencies due to the trade liberalization and the movement of natural persons in the service and related sectors are valued and compared. Their balance is crucial to the public finance in terms of avoiding piling public debts for Thai people as a whole. The providers’ benefits and costs, estimated by the business performances of Thai enterprises, in the service sectors liberalized by Japan for Thai providers are compared. Real estate services are the sole sector with the highest net benefits (rising revenue, soaring profit, increasing asset and reducing expenditure). Rental and leasing services are ranked the second highest (rising revenue, soaring profit and increasing asset). Rising revenue and increasing asset are found in other 9 service sectors: that is, veterinary services; engineering services and integrated engineering services; accounting, auditing and bookkeeping services; services incidental to agriculture, hunting and forestry, legal services; architectural services; travel agencies and tour operators services; other education services; and maintenance and repair of equipment. Packaging services, construction and related engineering services, scientific and technical consulting services experience increasing asset and reducing expenditure. For the service sectors liberalized by Thailand for Japanese providers, project management services other than for construction is the only service sector with the highest net benefits (rising revenue, soaring profit and increasing asset). Computer and related services, and maintenance and repair services of office machinery and equipment gain more revenues and assets. Controlling expenditures on equipments and devices is the most important factors influencing the competitiveness of Thai service providers. Promoting the adaptation of production technology โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 10 - compatible with the demand for services comes the second. Paying workers in accordance with their productivity ranked the third. Other factors insignificantly account for the business performances of Thai service providers, which require no support and intervention of the Thai government. They include building expenditure, research and development spending, the company expansion, consumers’ income, foreign exchange, domestic interest rate, corporate tax rate and value added tax rate. According to the information and views of Thai workers and Thai service providers, more employment and soaring wage rate take place in the liberalized service sectors under JTEPA. The corporate costs of Thai service providers directly affect wage rate most, followed by domestic interest rate and value added tax rate. However, the effects of the establishment expansion, foreign exchange and the modification of production technology upon wage rate differently between the service sectors liberalized by Japan and those by Thailand. Thai clients of Thai firms in the service sectors with Japan relaxing trade barriers and those in the service sectors with Thailand relaxing trade barriers bear costs in terms of higher prices of services. In contrast, Thai customers of Japanese companies in the service sectors with Thailand relaxing trade limitations enjoy benefits in the form of lower prices of services. Moreover, the consumers of Thai firms in the service sectors with Japan relaxing trade barriers attain higher quality of services than the other two groups. In the standpoint of the consumers, the costs of the service providers have the most impact on the prices of services, followed by consumers’ income, the firms’ extended investment, foreign exchange and domestic interest rate. Quantity of services supplied by Thai providers is directly influenced significantly by consumers’ income and the modification of production technology. On the contrary, the opposite effects of the firms’ extended investment on the quantity appear between the two groups of the providers. Instructors teaching Thai classical or traditional dance and those doing Thai music anticipate the highest non-monetary returns and least face hardships of living and working in Japan. Thai boxing instructors expect higher earnings than the other types of instructors. Thai spa service instructors, compared with the other groups, put more weights on the effects of personal income tax and foreign exchange upon their earnings in Japan. In the view of Thai language instructors, the income of Japanese customers has the greatest impact on their earnings in Japan. Furthermore, Thai spa service โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 11 - instructors require more salary in Japan in proportional to their current salary in Thailand than the others. A larger proportion of Thai boxing instructors plan to work in Japan than that of the others. Thai language instructors demand the longest period of working in Japan. Thai service providers in the service sectors liberalized by Japan pay future taxes less than current ones by 725 million baht per year. Japanese services providers in the service sectors liberalized by Thailand pay future taxes more than present ones by 27 million baht annually. Thai service providers in the service sectors liberalized by Thailand pay additional 760 million baht each year of taxes in the future. The Thai government does not lose financial subsidies to public higher education since fewer Thai skilled workers moving to Japan after JTEPA. On the other hand, the Thai government can save a subsidy of 127 million baht to public higher education as more Japanese skilled workers transferred to Thailand. The financial supported by Thai public agencies to Thai instructors seeking jobs in Japan is estimated to be a deficit of 6 million baht annually. Taking all gains and losses above together, JTEPA is profitable to the Thai government 183 million baht annually. A synthesis of the study results can provide answers to the research questions as follows.  The first period of JTEPA renders a net benefit to Thailand. Benefits include additional corporate taxes of 50% to Thai inland revenue agency , incremental profit of 28% to Thai service providers and rising wage rate of 11.9% to Thai workers. Higher prices of 0.8% are the cost exposed to Thai consumers.  In order to maximize the net benefits to Thailand, rental and leasing services, scientific and technical consulting services, other education services, packaging services, services incidental to agriculture, hunting and forestry, and veterinary services should be kept in the list of liberalization of Japan to Thailand. Project management services other than for construction, computer and related services, maintenance and repair services of office machinery and equipment, human resources management consulting services, restaurant services and hotel lodging services should remain in the list of liberalization of Thailand to Japan. Other service sectors currently in the list of JTEPA should be opted out and the service sectors with evidently higher competitiveness brought into the next round of the JTEPA negotiation. โครงการ “การศึกษาผลของการเปิดเสรีการค้าบริการระหว่างประเทศไทยและญี่ปุ่น ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย-ญี่ปุ่น (JTEPA)” - 12 -  Operating cost of Thai service providers is major factors affecting directly profits, wage rates and service prices. Also domestic interest rate influences wage rates and service prices.  Consumers of Thai service providers in service sectors liberalized by Japan and those in service sectors liberalized by Thailand are the only two groups experiencing adverse effects of JTEPA. Fortunately their magnitudes are low. Therefore, if some consumers (for example, the low income people) suffer due to higher service prices, the government could help them without much burden by means of financial subsidization.  The fact that the government receives a net benefit of 183 million baht each year from JTEPA does not lead to the imbalance between the public revenue and expenditure. This will be the case as long as the government can redistribute the excess benefits of some public agencies to other deficit agencies. As a result, it can be concluded that JTEPA at the present does not create public debts and make financial burdens to the Thai society.