การวิจัยพัฒนานี้มีจุดประสงค์เพื่อที่จะพัฒนาพลังงานทดแทนเพื่อความมั่นคงและการ อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยมีกระบวนการศึกษาวิจัย 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ได้แก่ หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 7 หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 36 สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ ที่ 16 แม่สะเรียง องค์การบริหารส่วนตำบล ชุมชน นักวิจัย ในการพัฒนาพลังงานทดแทนซึ่งได้แก่ พลังงานไฟฟ้าจากลม และแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อใช้ปฏิบัติภารกิจเพื่อความมั่นคงตามแนวชายแดน ของหน่วยทหารพราน และหน่วยพิทักษ์ป่ารวมถึงการให้แสงสว่างกับชุมชน ขั้นตอนที่ 2 ออกแบบ และสร้างเครื่องกำเนิดพลังงานไฟฟ้าโดยอาศัยพลังงานทดแทนซึ่งได้จากลม และน้ำตามความ เหมาะสมของสภาพพื้นที่ ขั้นตอนที่ 3 ออกแบบระบบเครือข่ายการสื่อสารระหว่างฐานปฏิบัติการ กับหน่วยเหนือ โดยอาศัยพลังงานที่ได้จากการพัฒนาพลังงานทดแทน ชั้นตอนที่ 4 จัดตั้งศูนย์เรียนรู้ พลังงานทดแทนภายในหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 7 และหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 36 ขั้นตอนที่ 5 ประเมินผลงานวิจัยเพื่อเป็นต้นแบบของการพัฒนาเครือข่ายเพื่อการพัฒนาพลังงาน ทดแทนเพื่อความมั่นคงและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไปสู่พื้นที่อื่นๆ ผลจากการที่นักวิจัยได้ ศึกษากระบวนการสร้างเครือข่าย การมีส่วนร่วมในการพัฒนาพลังงานทดแทนเพื่อความมั่นคงและ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ให้กับกำลังพล หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 7 และหน่วยเฉพาะ กิจกรมทหารพรานที่ 36 ผ่านกระบวนการสร้างความรู้ ความเข้าใจ และการฝึกทักษะ กำลังพลมี ความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก สามารถนำไปใช้ออกแบบ และสร้างและติดตั้ง อุปกรณ์พลังงาน ทดแทน ผลิตไฟฟ้าจากกังหันลมแนวนอนและแนวตั้ง(Horizontal and Vertical axis Wind Turbine) ขนาด 240 W 12 VDC กังหันน้ำผลิตไฟฟ้าขนาดเล็ก ( Micro – Hydro Electric Turbine ) ขนาด 2 kW 220 VAV / กังหันล้อน้ำผลิตไฟฟ้า (Water Wheel Electric Turbine) ขนาด 2 kW 220 VAC /12 VDC และระบบ ผสมผสานกังหันลม กับโซลาเซลล์ที่มีประสิทธิภาพ สามารถสำลองพลังงาน ไฟฟ้าใช้ในภารกิจความมั่นคง จำนวน 23 ฐานปฏิบัติการ และ 2 หมู่บ้าน ริมชายแดนแม่น้ำสาละวิน และ ดอยสูง ในพื้นที่ อำเภอเมือง อำเภอปางมะผ้า อำเภอปาย อำเภอขุนยวม อำเภอแม่สะเรียง และ อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตลอดความยาวแนวชายแดน 321 กิโลเมตร และเกิดการสร้าง เครือข่ายฯ ระหว่างหน่วยงานทหารในพื้นที่ และชุมชน ขยายผล ความรู้ ความเข้าใจและ ปฏิบัติการใช้พลังงานทางทดแทนให้เกิดประโยชน์ในเชิงประจักษ์ควบคู่กับการรักษา ทรัพยากรธรรมชาติ ที่สามารถสร้างความมั่นคงในพื้นที่และชีวิตความเป็นอยู่ของชุมน ตามแนว ชายแดน จังหวัดแม่ฮ่องสอน This research aims to development of alternative energy for home land security and natural resources conservation in Mae Hong Son province. The research consists of five mains process; (1) create the cooperation between local official sections, for instance; 7th infantry regiment task force, 36th ranger regiment task force, Protected Area Regional Office 16 (Mae- Sa-Rieng) , sub – district administrative organization, communities, and researchers. Developing the alternative energy resource, like the electric energy from the wind and natural water resource, is a mission for Thai border stability of military operation base and Protected forest operation base including the lights for communities, (2) design and build the generator according to the alternative energy resource from the wind and water which based on appropriate area, (3) design the communication system between border line operation base and commanding officer due to the energy from the alternative resource, (4) build the alternative energy resource knowledge center at 7th infantry regiment task force, and, 36th ranger regiment task force, (5) evaluate the research result as the fundamental data of network to other areas. The results show how to involve with the process to participate in developing the alternative energy to7th infantry regiment task force and, 36th ranger regiment task force soldiers through the knowledge, understanding, and practicing. The satisfaction is in the high level which means they could design, build, and install the alternative energy tools to produce the Horizontal and Vertical Axis Wind Turbine sized 240 W 12 VDC, Micro – Hydro Electric Turbine capacity 2 kW 220 VAV, Water Wheel Electric Turbine capacity 2 kW 220 VAC /12 VDC, and the application of Hybrid Wind Turbine and solar cell systems. The electricity produced from those tools can be the reserved energy for 23 army camps and two villages along Salavin River and on the high mountain in Muang District, Pang Ma Pa District, Pai District, Khun Yuam District, Mae Sa Riang District, and Sob Mei District in Mae Hong Son Province. Furthermore, there is a network between the local military section and communities. They are able to expand their experience about the knowledge and understanding, and apply the alternative energy worthily.