วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ด้วยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 681 ประกอบมาตรา 707 ได้บัญญัติให้สามารถทำสัญญาค้ำประกัน และสัญญาจำนอง ตามลำดับ เพื่อประกันหนี้ในอนาคตได้ อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่มีการบัญญัติถึงนิยามและขอบเขตหรือลักษณะของ “หนี้ในอนาคต” ทำให้เกิดปัญหาการตีความและการบังคับใช้ในทางปฏิบัติ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เน้นการค้นคว้าจากเอกสาร ตำราทางวิชาการต่างๆ เพื่อวิเคราะห์ขอบเขตและลักษณะของหนี้ในอนาคตตามมาตรา 681 และตอบคำถามต่างๆ เกี่ยวกับผลของการทำสัญญาประกันหนี้ในอนาคตที่อาจเกิดขึ้นได้ในทางปฏิบัติ ทั้งนี้ จากการค้นคว้า ผู้เขียนพบว่า “หนี้ในอนาคต” นั้น มีลักษณะคล้าย “หนี้ที่มีเงื่อนไขบังคับก่อน” ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 1 โดยหนี้ในอนาคตตามแนวคำพิพากษาของศาลฎีกาที่อาจทำการประกันได้นั้น จะต้องมีการระบุในสัญญาอย่างชัดแจ้ง หรือต้องเป็นหนี้ที่มีความเกี่ยวเนื่องกับหนี้ที่ได้ก่อขึ้นในคราวแรก หาไม่แล้วศาลจะตีความเป็นคุณแก่คู่สัญญาฝ่ายที่ต้องเสียในมูลหนี้นั้น ทั้งนี้ เพื่อการบังคับตามสัญญาประกันหนี้ในอนาคตให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของคู่สัญญามากที่สุด และป้องกันความไม่เป็นธรรมที่อาจเกิดจากความเหลื่อมล้ำในทางเศรษฐกิจ และอำนาจต่อรองระหว่างคู่สัญญา แต่อย่างไรก็ดีเพื่อหลีกเลี่ยงการตีความและการบังคับใช้ในทางปฏิบัติ จึงควรบัญญัติคำนิยามและขอบเขตหรือลักษณะของ “หนี้ในอนาคต” ให้ชัดเจนไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์