วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2528

วัตถุประสงค์ของการวิจัย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความคิดเห็นของอาจารย์เกี่ยวกับการประเมินผลการปฏิบัติงานของอาจารย์ในสถาบันผลิตครู 2. ศึกษาเปรียบเทียบความคิดเห็นของอาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกันคือ มหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ มหาวิทยาลัยเน้นการศึกษา และวิทยาลัยครูที่มีต่อการประเมินผลการปฏิบัตงานของอาจารย์ วิธีดำเนินการวิจัย การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย (Descriptive Research) โดยสุ่มตัวอย่างจากอาจารย์ประจำที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2527 ของกลุ่มตัวแทนอาจารย์คณะครุศาสตร์-คณะศึกษาศาสตร์ ในสถาบันผลิตครู เขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้แบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มอาจารย์มหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ กลุ่มอาจารย์มหาวิทยาลัยเน้นการศึกษา และกลุ่มอาจารย์วิทยาลัยครู และได้ทำการสุ่มตัวอย่างทั้ง 3 กลุ่มด้วยวิธีการกำหนดของกลุ่มตัวอย่างของเครซีและมอร์แกน (Krecie and Morgan) ได้กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 398 คน เมื่อแจกแบบสอบถามแล้วได้รับคืน 295 คน คิดเป็นร้อยละ 74.12 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตรฐานส่วนประเมินค่า (Rating Scale) ซึ่งผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ในการวิจัยครั้งนี้ได้กำหนดสมมุติฐานเพื่อทำการทดสอบไว้ทั้งหมด 9 ข้อด้วยกัน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ตามโปรแกรมสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ (SPSS) เพื่อหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยมัชฌิมเลขคณิต (Mean) ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deyiation) ค่าสถิติเอฟ-เทสต์ (F-test) วิเคราะห์ความแปรปรวน (ANOVA) และการทดสอบรายคู่ โดยวิธีการของเซฟเฟ (scheffe’s Method) สรุปผลการวิจัย 1. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความเห็นเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของการประเมินผลการปฏิบัติงานของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบให้ความสำคัญต่อการพัฒนาคณาจารย์มากกว่าอาจารย์ในวิทยาลัยครู และให้ความสำคัญต่อการพิจารณาความดีความชอบน้อยกว่าอาจารย์ในวิทยาลัยครู 2. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความเห็นเกี่ยวกับลักษณะงานของปากรประเมินผลการปฏิบัติงานของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในวิทยาลัยครูให้ความสำคัญแก่งานบริหาร และงานนิเทศการสอนมากกว่าอาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ 3. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่จะประเมินงานสอนของอาจารย์แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยเน้นการศึกษา และอาจารย์ในวิทยาลัยครู เห็นว่า คณบีและหัวหน้าภาควิชาเป็นบุคคลที่เหมาะสมมากกว่าบุคคลอื่น ขณะที่อาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ เห็นว่าคณบดีและหัวหน้าภาควิชาเป็นบุคคลที่เหมาะสมน้อยกว่าบุคคลอื่น 4. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่จะประเมินงานวิจัยและงานเขียนตำราของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในวิทยาลัยครูเห็นว่า คณบดีเป็นบุคคลที่เหมาะสมมากกว่าบุคคลอื่น ขณะที่อาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ เห็นว่าคณบดีเป็นบุคคลที่มีความเหมาะสมน้อยกว่าบุคคลอื่น 5. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่จะประเมินงานบริหารของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยเน้นการศึกษาและอาจารย์ในวิทยาลัยครูเห็นว่า คณบดีเป็นบุคคลที่เหมาะสมมากกว่าบุคคลอื่น ขณะที่อาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบเห็นว่า คณบดีเป็นบุคคลที่เหมาะสมน้อยกว่าบุคคลอื่น 6. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่จะประเมินงานนิเทศการสอนของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยเน้นการศึกษา เห็นว่าคณบดีและหัวหน้าภาควิชาเป็นบุคคลที่มีความเหมาะสมมาก เมื่อเทียบกับอาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบเห็นว่า คณบดีและหัวหน้าภาควิชาเป็นบุคคลที่มีความเหมาะสมน้อย 7. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่จะประเมินงานบริการทางวิชาการของอาจารย์แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยเน้นการศึกษาและอาจารย์ในวิทยาลัยครูเห็นว่านิสิตนักศึกษามีความเหมาะสมมาก เมื่อเทียบกับอาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบเห็นว่านิสิตนักศึกษาเป็นบุคคลที่มีความเหมาะสมน้อย 8. อาจารย์ในสถาบันผลิตครูต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการประเมินผลการสอนโดยผู้เรียนแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 กล่าวคือ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ และอาจารย์ในมหาวิทยาลัยเน้นการศึกษามีความคิดเห็นในทางบวกมากกว่าอาจารย์ในวิทยาลัยครูข้อเสนอแนะ จากผลการวิจัยความคิดเห็นของอาจารย์เกี่ยวกับการประเมินผลการปฏิบัติงานของอาจารย์ในสถาบันผลิตครู ผลปรากฏว่าอาจารย์ส่วนใหญ่ให้ความสำคัญแก่วัตถุประสงค์หลักคือ การประเมินเพื่อพัฒนาการเรียนการสอน สถาบันผลิตครู จึงควรจัดหาแนวทางที่เหมาะสมแก่ประเภท และลักษณะสถาบันของคนที่จะกำหนดรูปแบบการประเมินให้เหมาะสม การนำไปใช้ควรเน้นเพื่อการพัฒนาคณาจารย์และปรับปรุงประสิทธิภาพการสอน ขณะเดียวกันสถาบันผลิตครูควรคำนึงถึงรูปแบบการบริหารงานที่จะสามารถทำให้การทำงานด้านวิชาการของอาจารย์สอดคล้องกับงานบริหารมากขึ้น และควรเน้นให้อาจารย์ตระหนักถึงความสำคัญของงานนิเทศการสอน นอกจากนี้ด้านความเหมาะสมของผู้ประเมินลักษณะงานต่าง ๆ ของอาจารย์ สถาบันผลิตครูควรจะได้กำหนดรูปแบบการประเมินผลการปฏิบัติงานแต่ละงานให้เด่นชัด เปิดโอกาสให้อาจารย์ได้แสดงความคิดเห็น และยอมรับรูปแบบในการประเมินซึ่งควรอาศัยรูปแบบการบริหารงาน และบรรยากาศในการทำงานร่วมกัน ด้วยการแลกเปลี่ยนข้อมูลและทัศนะ สำหรับการประเมินผลการสอนโดยนิสิตนั้นอาจารย์และนิสิตนักศึกษาควรตระหนักถึงความสำคัญในการประเมิน อันจะนำไปสู่การพัฒนาการเรียนการสอน ระดับอุดมศึกษาให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น