วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบการลดลงของรอยด่างขาวจากฟันตกกระชนิดไม่รุนแรง ระหว่างการใช้ซีพีพี- เอซีพีเพสต์ และซีพีพี-เอซีเอฟพีเพสต์ ทารอยโรควันละ 2 ครั้งต่อเนื่องกัน 3 เดือน วัสดุและวิธีการ: การวิจัยนี้ได้คัดเลือกฟันตัดถาวรซี่กลางบนขวาและซ้ายที่มีรอยด่างขาวจากฟันตกกระ 140 ซี่ จากเด็ก 70 คน อายุ 10-15 ปี อาศัยอยู่ในอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งเป็นบริเวณที่มีระดับฟลูออไรด์ในน้ำประปา 0.541 ส่วนในล้านส่วน แบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ใช้เฉพาะยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ 1000 ส่วนในล้านส่วนเพียงอย่างเดียว กลุ่มที่ 2 ทารอยโรคด้วยซีพีพี-เอซีพีเพสต์ร่วมกับการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และกลุ่มที่ 3 ทารอยโรคด้วยซีพีพี-เอซีเอฟพีเพสต์ร่วมกับการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ประเมินผลด้วยภาพถ่ายดิจิตอล โดยการวัดระดับความเข้มแสงของรอยโรคด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์อิมเมจ-โปร® พลัส เวอร์ชั่น 6.0 ทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยความเข้มแสงก่อนและหลังการใช้เพสต์ภายในกลุ่มเดียวกันโดยใช้สถิติทีแบบจับคู่ และทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยความเข้มแสงระหว่างกลุ่มด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว นอกจากนี้ได้เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงระดับความรุนแรงของฟันตกกระโดยใช้ดัชนีพื้นผิวของฟันตกกระ ซึ่งประเมินโดยทันตแพทย์ที่มีระดับความรู้และความชำนาญใกล้เคียงกันจำนวน 5 คน วิเคราะห์ร้อยละของการเปลี่ยนแปลงก่อนและหลังการใช้เพสต์ด้วยสถิติเชิงบรรยาย และทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มด้วยสถิติทดสอบแบบไคสแควร์ ผลการวิจัย: ค่าเฉลี่ยความเข้มแสงในแต่ละกลุ่มลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทุกกลุ่ม (p=0.003, p<0.001) อย่างไรก็ตามความเข้มแสงในระหว่างกลุ่มแตกต่างกันแต่ไม่มีนัยสำคัญ (p=0.194) และเมื่อเปรียบเทียบระดับความรุนแรงของฟันตกกระโดยใช้ดัชนีพื้นผิวของฟันตกกระ พบว่าส่วนใหญ่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง อีกทั้งไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มทดลองแต่ละกลุ่มกับระดับความรุนแรงของฟันตกกระ (p=0.067). สรุป: เมื่อเปรียบเทียบภาพถ่ายดิจิตอลของรอยด่างขาวจากฟันตกกระภายหลังการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์เพียงอย่างเดียว กับการใช้ซีพีพี-เอซีพีเพสต์ หรือซีพีพี-เอซีเอฟพีเพสต์ร่วมกับยาสีฟันผสมฟลูออไรด์วันละ 2 ครั้ง ต่อเนื่องกัน 3 เดือน พบว่าความเข้มแสงของรอยด่างขาวเมื่อวัดจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ลดลงแต่ไม่แตกต่างกัน และเมื่อวิเคราะห์ระดับความรุนแรงด้วยดัชนีพื้นผิวของฟันตกกระ โดยประเมินด้วยสายตาของทันตแพทย์ พบว่าระดับความรุนแรงก่อนและหลังการวิจัยไม่มีการเปลี่ยนแปลง แสดงให้เห็นว่าทั้งยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ซีพีพี-เอซีพีเพสต์ และซีพีพี-เอซีเอฟพีเพสต์ ไม่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางคลินิกของรอยด่างขาวที่เกิดจากฟันตกกระในระดับไม่รุนแรง