วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2518

วัตถุประสงค์ของการวิจัย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลจากการสอนสังคมศึกษาด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ที่มีต่อพัฒนาการด้านสัมฤทธิผลทางการเรียนและทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 สมมติฐานของการวิจัย เมื่อสอบสังคมศึกษาด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์แล้ว นักเรียนจะมีพัฒนาการทางสัมฤทธิผลด้านการเรียนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญและมีทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์เปลี่ยนไปในทางดีขึ้น วิธีดำเนินการ ผู้วิจัยได้ศึกษาทฤษฏีและวิธีการเรียนการสอนด้วยกระบวนกลุ่มสัมพันธ์ หลังจากนั้นจึงสร้างหน่วยการสอนขึ้นทดลองใช้ 1 หน่อย เพื่อเป็นแนวทางในการสร้างหน่วยการสอนที่จะใช้ทดลองจริงจำนวน 7 หน่วย ต่อไปผู้วิจัยได้สร้างแบบสอบขึ้น 2 ชุดคือ แบบสอบสัมฤทธิผลด้านการเรียนและแบบวัดทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ แล้วจึงทำการวิเคราะห์ปรับปรุงจนมีคุณภาพเชื่อถือได้ คือมีความเที่ยงและความตรงเชิงทำนาย หลังจากผู้วิจัยได้ทำการทดสอบก่อนการเรียนด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์โดยแบบสอบที่สร้างขึ้นทั้ง 2 ชุด แล้วจึงทำการทดลองนักเรียน 91 คน เป็นเวลา 11 สัปดาห์ และได้ทำการทดสอบสัมฤทธิผลด้านการเรียนและทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ของนักเรียนด้วยแบบสอบชุดเดิม นอกจากนี้ผู้วิจัยยังได้ศึกษาทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ของนักเรียนที่มีต่อการเรียนด้วยวิธีกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์เพิ่มเติมโดยให้นักเรียนเขียนบรรยายความรู้สึกและความคิดเห็นของตน ผลการวิจัย ผลการวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้รับจากการทดลองสอนปรากฏว่า นักเรียนที่เรียนด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์โดยส่วนรวมหรือพิจารณาเป็นกลุ่ม เก่ง ปานกลาง และอ่อน มีสัมฤทธิผลด้านการเรียนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 ส่วนพัฒนาการทางทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ของนักเรียนโดยส่วนรวมมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01 และพบว่า นักเรียนกลุ่มเก่งและปานกลางมีพัฒนาการทางทัศนคติที่ระดับ .01 ในขณะที่นักเรียนกลุ่มอ่อนมีพัฒนาการทางทัศนคติที่ระดับ .05 นอกจากนั้นยังพบว่า หลัวจากการเรียนด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์แล้ว ทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์ของนักเรียนกลุ่มอ่อนแตกต่างเฉพาะกับกลุ่มเก่งอย่างมีนัยสำคัญ สรุปว่า เมื่อเรียนด้วยกระบวนการกลุ่มสัมพันธ์แล้ว นักเรียนมีพัฒนาการด้านสัมฤทธิผลทางการเรียนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และมีทัศนคติด้านมนุษยสัมพันธ์เปลี่ยนแปลงในทางดีขึ้น สมดังสมมติฐาน