วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

เชื้อไรโนไวรัสเป็นเชื้อก่อโรคในระบบทางเดินหายใจที่พบได้ทั่วไป และเป็นเชื้อที่มีความหลากหลายทางสายพันธุ์มาก สามารถจัดจำแนกสายพันธุ์ด้วยวิธีทางชีวโมเลกุลได้ 3 สายพันธุ์ ได้แก่ HRV-A, HRV-B และ HRV-C ซึ่งเป็นสายพันธุ์ใหม่ และมีรายงานว่าการติดเชื้อ HRV-C ในระบบทางเดินหายใจอาจทำให้อาการของโรคมีความรุนแรงมากขึ้น และพัฒนาเป็นโรคเรื้อรังได้ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบาดวิทยาของเชื้อ HRV ในประเทศไทย และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงชีวโมเลกุลของ HRV แต่ละสายพันธุ์เปรียบเทียบกัน ผลการศึกษาที่ได้พบว่าจากจำนวนตัวอย่าง NP suction ทั้งสิ้น 289 ตัวอย่าง จากผู้ป่วย 286 ราย ตรวจพบเชื้อไรโนไวรัส 87 ตัวอย่าง มีค่าความชุกเท่ากับ 30% และพบว่า 5 ตัวอย่างจากผู้ป่วย 2 ราย มีการติดเชื้อ HRV ซ้ำซ้อน ร่วมกับเชื้อชนิดอื่น โดยจากตัวอย่างที่ให้ผลบวกทั้งหมด พบว่า HRV-C เป็นสายพันธุ์ที่มีการระบาดมากในประเทศไทย คิดเป็น 58% ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่ติดไวรัสสายพันธุ์นี้แสดงอาการหลอดลมตีบ มากกว่าอาการอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเป็นอาการเริ่มแรกของโรคหืด ผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลในส่วน coding sequence ของ HRV พบว่า CU211 เป็น strain ที่พบ recombination ภายในส่วน structural gene และผลการวิเคราะห์ข้อมูลในระดับ polyprotein ของ CU072 แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างจาก strain อื่นๆ มาก สามารถสรุปได้ว่า CU072 จัดเป็น strain ใหม่ในสายพันธุ์ HRV-C และการเกิด recombination เป็นกระบวนการสำคัญต่อวิวัฒนาการของเชื้อไวรัส