วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

การคุมประพฤติประกอบด้วยขั้นตอนการสืบเสาะและพินิจซึ่งเป็นกระบวนการแสวงหาข้อมูลเกี่ยวกับความประพฤติและสภาพแวดล้อมของผู้กระทำผิดซึ่งช่วยทำให้ศาลกำหนดโทษได้อย่างเหมาะสมกับผู้กระทำผิดแต่ละราย และประกอบด้วยขั้นตอนการควบคุมสอดส่องดูแลผู้กระทำผิดให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลได้กำหนดและมีมาตรการในการช่วยเหลือสงเคราะห์ผู้กระทำผิดเพื่อทำให้ผู้กระทำผิดสามารถปรับตัวให้เข้ากับสังคมได้ มาตรการคุมประพฤติจึงเป็นมาตรการสำคัญที่สามารถช่วยในการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดและช่วยป้องกันการกระทำทำผิดซ้ำ จากการศึกษาพบว่ากฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศอังกฤษได้นำมาตรการคุมประพฤติมาใช้ประกอบโทษในคดีอาญาเพื่อช่วยทำให้ผู้กระทำผิดสามารถปรับตัวให้เข้ากับสังคมและควบคุมดูแลมิให้ผู้กระทำผิดหวนกลับกระทำผิดซ้ำ แต่กฎหมายของประเทศไทยนำมาตรการคุมประพฤติมาใช้เพียงในชั้นศาลเพื่อประกอบการรอการลงโทษหรือการรอการกำหนดโทษ และนำมาใช้ในชั้นราชทัณฑ์เพื่อเป็นเงื่อนไขการพักการลงโทษและการลดวันต้องโทษซึ่งใช้บังคับแก่ผู้ต้องขังเฉพาะรายเท่านั้น ส่งผลทำให้มีผู้ต้องขังจ านวนมากได้รับการปล่อยตัวโดยอิสระมิได้อยู่ภายใต้การคุมประพฤติและทำให้ผู้กระทำผิดจ านวนมากประสบปัญหาในการปรับตัวให้เข้ากับสังคมและการหวนกลับกระทำผิดซ้ำ ด้วยเหตุนี้ประเทศไทยจึงควรแก้ไขปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการกำหนดให้ศาลสามารถนำมาตรการคุมประพฤติมาใช้ประกอบโทษในคดีอาญาได้ ซึ่งถือเป็นแนวความคิดใหม่ที่มีความแตกต่างจากมาตรการคุมประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญาของประเทศไทยในปัจจุบัน อันเป็นการพัฒนาระบบการกำหนดโทษที่เกิดประโยชน์ต่อผู้กระทำความผิดและสังคมมากขึ้นอีกทั้งยังทำให้การกำหนดโทษของศาลมีความยืดหยุ่นเหมาะสมกับผู้กระทำผิดแต่ละรายและบรรลุวัตถุประสงค์ในการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดและยับยั้งมิให้หวนกลับกระทำผิดซ้ำ