วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2523

วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1.เพื่อศึกษาถึงเทคนิคในการนิเทศการสอนที่อาจารย์นิเทศก์ในวิทยาลัยครูปฏิบัติ 2. เพื่อเสนอเทคนิคในการนิเทศการสอนที่เหมาะสมสำหรับวิทยาลัยครู วิธีการดำเนินการวิจัย กลุ่มตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วยอาจารย์นิเทศก์จากวิทยาลัยครูที่แบ่งเป็น 6 กลุ่ม แต่ละกลุ่มวิทยาลัยครูทำการสุ่มตัวอย่างด้วยวิธีแบ่งชั้น (Startified Random Sampling) โดยสุ่มมาร้อยละ 50 และใช้ตัวอย่างประชากรที่เป็นอาจารย์นิเทศก์ในการปีการศึกษา 2522 ทั้งหมดในวิทยาลัยครูที่สุ่มมาได้โดยคิดเป็นจำนวนประชากรร้อยละ 100 แบบสอบถามที่ส่งไปมีจำนวน 459 ฉบับ ได้รับกลับคืนมาทำการวิเคราะห์มีจำนวน 397 ฉบับคิดเป็นร้อยละ 86.49 โดยวิธีหาค่าร้อยละ (Percent) ค่าคะแนนเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Diviation) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามที่มีลักษณะเป็นแบบตรวจสอบ (Checklist) แบบมาตราส่วนประเมินค่า (Rating Seale) และแบบปลายเปิด (Open-end) สรุปผลการวิจัย ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. สถานภาพส่วนตัวของผู้ตอบแบบสอบถามสรุปได้ว่าอาจารย์นิเทศก์ส่วนใหญ่เป็นหญิง มีอายุอยู่ในระหว่าง 31-40 ปี ส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีระยะเวลาในการเป็นอาจารย์นิเทศก์คือ 1-3 ปี เป็นอาจารย์นิเทศก์ที่มีประสบการณ์การศึกษาด้านการนิเทศ และนิเทศเป็นบางเวลา หน้าที่ปัจจุบันคืออาจารย์ผู้สอน 2. ในด้านเทคนิคการนิเทศการสอน ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า 2.1 ในด้านการสร้างมนุษยสัมพันธ์กับนักศึกษาฝึกสอน อาจารย์นิเทศก์ปฏิบัติมากในการให้ความสนใจและซักถามปัญหาเกี่ยวกับการฝึกสอนด้วยความเป็นกันเองและมีใบหน้าที่ยิ้มแย้มแจ่มใส 2.2 ในด้านการสร้างมนุษยสัมพันธ์กับครูพี่เลี้ยงอาจารย์นิเทศก์ปฏิบัติมากในการปรึกษากับครูพี่เลี้ยงอย่างสม่ำเสมอทั้งในด้านการประเมินผลนักศึกษาฝึกสอน และในด้านปัญหาส่วนตัวของนักศึกษาฝึกสอน 2.3 ในด้านการสร้างมนุษยสัมพันธ์กับครูใหญ่ อาจารย์นิเทศก์ปฏิบัติมากในด้านการแนะนำและสนทนากับครูใหญ่ ในด้านการมอบหมายงานให้แก่นักศึกษาฝึกสอนในวันแรกที่ไปนิเทศการสอน 2.4 ในด้านการเป็นผู้นำทางวิชาการ อาจารย์นิเทศก์ปฏิบัติมากในด้านการให้ความยุติธรรมแก่นักศึกษาฝึกสอนและแนะนำให้นักศึกษารู้จักแหล่งความรู้และแหล่งสื่อการสอน ส่วนเทคนิคที่อาจารย์นิเทศก์นำปฏิบัติการน้อย ได้แก่การให้ความรู้เกี่ยวกับการนิเทศการสอนแก่ครูพี่เลี้ยง 2.5 ในด้านการสอนก่อนการฝึกสอนในชั้นเรียนในระหว่างการสอนและหลังจากการฝึกสอนในชั้นเรียนแล้ว อาจารย์นิเทศก์มีการปฏิบัติมากในการให้นักศึกษาสังเกตการสอนของครูพี่เลี้ยงในสัปดาห์แรกของการสอน การสังเกตพฤติกรรมการสอนของนักศึกษาเกี่ยวกับการใช้วัสดุในห้องเรียน และการบอกเทคนิคที่ควรปฏิบัติแก่นักศึกษาฝึกสอน 2.6 ในด้านการประเมินผล อาจารย์นิเทศก์มีการปฏิบัติกันมากในการประเมินผลการทำงานและการสอนของนักศึกษาฝึกสอนจากบันทึกการสังเกตของอาจารย์นิเทศก์และครูพี่เลี้ยง 3. ตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 ผู้วิจัยได้เสนอเทคนิคในการนิเทศการสอนตามข้อมูลที่ได้จากการวิจัยครั้งนี้ ดังนี้ 3.1 ทางด้านมนุษยสัมพันธ์ อาจารย์นิเทศก์ควรจะสร้างมนุษยสัมพันธ์กับนักศึกษาฝึกสอน ครูพี่เลี้ยง ครูใหญ่ ด้วยการมีพฤติกรรมดังนี้คือ การมีใบหน้าที่ยิ้มแย้มแจ่มใส การสร้างความคุ้นเคย การยอมรับบุคคล 3.2 ทางด้านการเป็นผู้นำทางวิชาการ อาจารย์นิเทศก์ควรจะสนับสนุนให้นักศึกษาฝึกสอนมีความรู้ในเรื่องแหล่งความรู้ สื่อการสอน ด้วยการร่วมมือกับนักศึกษาฝึกสอน และครูพี่เลี้ยงจัดนิทรรศการ และสัปดาห์วิชาการขึ้น ตลอดจนวางโครงการที่จะส่งเสริมโรงเรียนฝึกสอนด้านวิชาการ3.3 ทางด้านนิเทศการสอน อาจารย์นิเทศก์ควรจะมีความรู้ในด้านการจัดบรรยากาศในชั้นเรียน ในการวิเคราะห์การสอน การนำนวัตกรรมใหม่ๆ ทางการศึกษา เช่น กระบวนการกลุ่มมาใช้ในการฝึกสอน 3.4 ทางด้านการประเมินผล อาจารย์นิเทศก์ควรจะทราบถึงการประเมินผลทุกอย่างอย่างแจ่มแจ้ง และควรจัดให้มีการสัมมนาการประเมินผลโดยเฉพาะแก่นักศึกษาฝึกสอนครูพี่เลี้ยง และครูใหญ่ที่โรงเรียนฝึกสอน การที่จะส่งเสริมให้อาจารย์นิเทศก์ได้มีเทคนิคในการนิเทศการสอนตามที่ได้เสนอมานี้ทางแผนกประสบการณ์วิชาชีพควรจะจัดให้มีการนิเทศภายใน หรือการประชุมเชิงปฏิบัติการ ทั้งภายในสถาบันเดียวกัน และต่างสถาบันเดียวกัน และต่างสถาบันแก่อาจารย์นิเทศก์ ด้วยการฝึกพฤติกรรมหรือให้ความรู้เกี่ยวกับเทคนิคในการนิเทศการสอน เพื่อจะได้พฤติกรรมในการนิเทศการสอนให้ได้มาตรฐานที่ต้องการในแนวทางเดียวกันปีละครั้งเป็นอย่างน้อย