วิทยานิพนธ์ (พศ.ม)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2524

ในการประกอบธุรกิจเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า การจัดการที่เป็นหัวใจสำคัญในการดำเนินงานที่ทำให้ธุรกิจประสบความส ำเร็จตามวัตถุประสงค์ ดังนั้นเพื่อให้ธุรกิจสามารถดำเนินงานอยู่ได้ และขยายตัวก้าวหน้ายิ่งขึ้น วิทยานิพนธ์นี้จึงได้ศึกษาถึงแนวโน้มการจัดการของธุรกิจขนาดใหญ่ เพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้ประกอบธุรกิจได้นำไปใช้ประโยชน์ต่อธุรกิจของ ตน และต่อประเทศชาติอันเป็นส่วนรวมต่อไป ธุรกิจขนาดใหญ่ได้จากการทำวิจัยเรื่อง 100 อันดับแรกของธุรกิจในประเทศไทย พ.ศ. 2519 ที่คณาจารย์คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดทำขึ้นเป็นตัวแทนของธุรกิจขนาดใหญ่ ในการวิจัยได้ออกแบบสอบถามและสัมภาษณ์ผู้จัดการแต่ละธุรกิจ เพื่อให้ทราบถึงการจัดการธุรกิจว่ามี แนวความคิด หลักการ และแบบจำลองการจัดการแบบใดที่นำมาใช้ในการดำเนินงาน ทั้งนี้จะพิจารณาถึงการจัดการที่จำแนกตามหน้าที่ 5 ประการคือ 1. การวางแผน ศึกษาถึงความสำคัญของหน่วยวางแผน การมีส่วนร่วมในการวางแผนของผู้บริหารในแต่ละระดับ ประเภทของแผนและระยะเวลาของแผนแต่ละประเภท 2. การจัดองค์การ ศึกษาถึงแผนภูมิแสดงสายงาน และการกำหนดลักษณะของตำแหน่งหน้าที่ 3. การจัดคนเข้าทำงาน ศึกษาถึงการแสวงหาบุคคลเข้ามาทำงาน การวางแผนทางด้านอัตรากำลังคน และการพัฒนาผู้บริหารในแต่ละระดับ 4. การสั่งการ ศึกษาวิธีการสั่งการของผู้บังคับบัญชา การรายงานผลการดำเนินงานของผู้ใต้บังคับบัญชา และการติดต่อสื่อสาร 5. การควบคุม ศึกษาถึงการควบคุมการทำงานของแต่ละหน่วยงานให้เป็นไปตามแผน และวิธีการควบคุมการทำงานของผู้บริหารในแต่ละระดับ รูปแบบการจัดการที่ใช้เป็นหลักในการศึกษาเปรียบเทียบ คือ แบบจำลองการจัดการแบบดั้งเดิม แบบมนุษยสัมพันธ์ และแบบทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งจัดจำแนกตามแนวความคิดของเรมอนด์ อี มายส์ จากผลการศึกษาการจัดการของธุรกิจขนาดใหญ่ ชาวต่างชาติที่มีส่วนมากที่สุดในการร่วมลงทุนในธุรกิจขนาดใหญ่ในประเ ทศคือญี่ปุน รองลงมาได้แก่สหรัฐอเมริกา เนเธอร์แลนด์ อังกฤษ และสวิตเซอร์แลนด์ ตามลำดับ ธุรกิจที่ชาวญี่ปุ่นมีส่วนร่วมในการลงทุน และชาวยุโรปมีส่วนร่วมในการลงทุน มีแนวโน้มการจัดการตามแบบจำลองการจัดการแบบมนุษยสัมพันธ์ ส่วนธุรกิจที่ชาวสหรัฐอเมริกันมีส่วนร่วมในการลงทุนมีแนวโน้มการจัดการ ตามแบบจำลองการจัดการแบบทรัพยากรมนุษย์ รูปแบบการจัดการของธุรกิจขนาดใหญ่มีความแตกต่างกัน เมื่อพิจารณาถึงการจัดการที่จำแนกตามหน้าที่ กล่าวโดยสรุปแล้วธุรกิจขนาดใหญ่มีแนวทางในการจัดการโดยใช้แนวคว ามคิดในการจัดการแบบดั้งเดิมแบบมนุษยสัมพันธ์และแบบทรัพยากรมนุษย์ ผสมผสานกัน แต่มีแนวโน้มค่อนข้างไปด้านมนุษยสัมพันธ์ ในการศึกษาได้แยกประเภทธุรกิจต่างๆ ปรากฏว่าการจัดการในธุรกิจประเภทเดียวกัน มีความแตกต่างกัน เมื่อพิจารณาการจัดการที่จำแนกตามหน้าที่ทุกประเภทธุรกิจ ยกเว้นธุรกิจประเภทวัสดุก่อสร้าง เพราะเป็นบริษัทในเครือเดียวกัน ส่วนแนวความคิดในการจัดการ ได้มีการผสมผสานทั้ 3 แบบจำลอง โดยมีแนวโน้มของการจัดการต่อไปในแบบจำลองการจัดการแบบมนุษยสัม พันธ์ เช่น ธุรกิจประเภทน้ำมัน สิ่งทอ รถยนต์ฯ ยกเว้นธุรกิจประเภทข้าว และน้ำตาล มีแนวโน้มการจัดการไปในแบบจำลองการจัดการแบบดั้งเดิม การจัดการที่จะทำให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากที่สุดนั้น ผู้บริหารควรจะเล็งเห็นความสำคัญเกี่ยวกับคน และวิธีการดำเนินงานจะต้องเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและสถานการณ์นั้ นๆ