วิทยานิพนธ์ (บช.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงวิธีการเพาะพันธุ์ลูกปลาสวายด้วยวิธีการผสมเทียม ตลอดจนศึกษาถึงวิธีการอนุบาลลูกปลาสวาย ต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนอนุบาลลูกปลาสวายในบ่อดินรวมทั้งปัญหาต่างๆ ที่เป็นอุปสรรคในการอนุบาลลูกปลาสวายในบ่อดิน ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ได้จากการสอบถามเกษตรกรในปีการผลิต 2528 ที่จังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งเป็นจังหวัดที่ทำการอนุบาลลูกปลาสวายในบ่อดินมากที่สุด โดยคัดเลือกฟาร์มตัวอย่างจำนวน 15 ฟาร์มเป็นตัวแทนในการศึกษา ข้อมูลบางส่วนได้ศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ เอกสาร และรายงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า ฤดูการอนุบาลลูกปลาสวายจะอยู่ในช่วงเดือนเมษายน ถึงเดือนธันวาคม การอนุบาลจะเริ่มตั้งแต่การซื้อปลาตุ้ม (Fry) หรือลูกปลาที่มีอายุไม่เกิน 3 วัน มาอนุบาลเรื่อยไปจนกระทั่งลูกปลาได้ขนาดที่ผู้ซื้อต้องการคือ ขนาด 1, 2, 3 และ 4 นิ้ว โดยใช้ระยะเวลาในการอนุบาลประมาณ 20, 30, 40 และ 50 วันตามลำดับ ต้นทุนของการอนุบาลลูกปลาสวายแต่ละขนาดโดยเฉลี่ยต่อรุ่นต่อบ่อขนาด 1 ไร่ เท่ากับ 16,130.29, 17,812.30, 19,663.92, และ 21,268.45 บาทตามลำดับ คิดเป็นต้นทุนเฉลี่ยต่อ 1 ตารางเมตร เท่ากับ 10.085, 11.134, 12.292 และ 13.111 บาทตามลำดับ และต้นทุนเฉลี่ยต่อร้อยตัว เท่ากับ 10.676, 15.000, 18.001, และ 20.280 บาทตามลำดับ ต้นทุนที่สำคัญที่สุดในการอนุบาลลูกปลาสวายในบ่อดินคือ ค่าพันธุ์ปลา รองลงมาคือ ค่าอาหารปลา เงินลงทุนเริ่มแรกของฟาร์มที่ทำการอนุบาลลูกปลาสวายขนาด 1 และ/หรือ 2 นิ้ว โดยเฉลี่ยเท่ากับ 114,770 บาทต่อฟาร์ม เงินลงทุนเริ่มแรกของฟาร์มที่ทำการอนุบาลลูกปลาสวายขนาด 3 และ/หรือ 4 นิ้ว โดยเฉลี่ยเท่ากับ 115,270 บาทต่อฟาร์ม ส่วนฟาร์มที่ทำการอนุบาลลูกปลาสวายขนาด 1, 2, 3 และ 4 นิ้ว ต้องใช้เงินลงทุนเริ่มแรกโดยเฉลี่ย 116,270 บาทต่อฟาร์ม อัตราผลตอบแทนจากการลงทุนอนุบาลลูกปลาสวายขนาด 1, 2, 3 และ 4 นิ้ว โดยเฉลี่ยต่อไรต่อปีเท่ากับ 0.61, 11.59, 20.98 และ 17.06% ตามลำดับ ฉะนั้นการอนุบาลลูกปลาสวายให้ได้ขนาด 3 นิ้ว จะได้รับอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนสูงสุด ส่วนปริมาณขาย ณ จุดเสมอตัวของอนุบาลลูกปลาแต่ละขนาดโดยเฉลี่ยต่อรุ่นต่อบ่อขนาด 1 ไร่ เท่ากับ 82,725, 26,542, 13,095 และ 9,739 ตัวตามลำดับ และยอดขาย ณ จุดเสมอตัวของการอนุบาลลูกปลาแต่ละขนาดโดยเฉลี่ยต่อรุ่นต่อบ่อขนาด 1 ไร่ เท่ากับ 10,271.75, 5,300.69, 3,934.43 และ 3,901.16 บาทตามลำดับ ปัญหาสำคัญที่เป็นอุปสรรคในการอนุบาลลูกปลาสวายในบ่อดิน คือ ปัญหาเกี่ยวกับสภาพอากาศ และปัญหาเกี่ยวกับอาหารที่ใช้ในการอนุบาลลูกปลา นอกจากนี้ยังมีปัญหาเกี่ยวกับความรู้ความชำนาญ ปัญหาเกี่ยวกับศัตรูของลูกปลา ปัญหาเกี่ยวกับโรคปลา ปัญหาน้ำท่วมและปัญหาเงินทุน ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้มีผลกระทบต่อเกษตรกรเป็นอย่างมาก ในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆเหล่านี้จะต้องได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ข้อเสนอแนะ คือ เกษตรกรรวมตัวกันจัดตั้งเป็นกลุ่มผู้อนุบาลลูกปลาจะช่วยให้เกษตรกรได้มีการแลกเปลี่ยนความรู้และความคิดเห็นเกี่ยวกับการอนุบาลลูกปลา นอกจากนี้ยังช่วยให้ได้รับความช่วยเหลือจากสถาบันการเงินและหน่วยงานของรัฐมากขึ้น และรัฐควรส่งเสริมการวิจัยเพื่อหาอาหารที่สามารถใช้ทดแทนไรแดงและปลาทะเลอย่างจริงจัง นอกจากนี้รัฐควรให้ความช่วยเหลือเกษตรกรในด้านเงินทุน ตลอดจนให้ความรู้ทางด้านวิชาการและเทคนิคใหม่ ๆเพื่อให้เกษตรกรทากรอนุบาลลูกปลาได้ผลดียิ่งขึ้น