โครงการ “วิทยากรกระบวนการเสริมสร้างความรู้ และเทคนิคตามความต้องการของ กลุ่มชุมชนและนักวิจัยท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาสังคมในจังหวัดปัตตานี” มีวัตถุประสงค์โครงการ 2 ประการ คือ 1) เพื่อพัฒนาศักยภาพนักศึกษาสาขาวิชาพัฒนาสังคมในการเป็นเป็นวิทยากร กระบวนการเสริมสร้างความรู้ และเทคนิคตามความต้องการและการมีส่วนร่วมของกลุ่มชุมชน และนักวิจัยท้องถิ่น 2) เพื่อเสริมสร้างความรู้ และเทคนิคสำหรับกลุ่มชุมชน/นักวิจัยท้องถิ่นให้ สามารถแก้ไขปัญหาชุมชนของตนเอง ตลอดจนการถ่ายทอดความรู้และช่วยเหลือชุมชนอื่นๆ กระบวนการวิจัย ประกอบไปด้วย การวิจัยเอกสาร (Documentary Research) จาก แหล่งต่างๆ ได้แก่หนังสือที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาสังคม, องค์กรธุรกิจ, เทคนิคที่เสริมสร้างการ ทำงานของชุมชน งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับอาชีพและความต้องการของประชาชนในจังหวัด ปัตตานีการสัมมนาร่วมกันระหว่างอาจารย์นักศึกษา และกลุ่มชุมชน/นักวิจัยท้องถิ่นเพื่อชี้แจง รายละเอียดของโครงการ จัดทำรายละเอียดและหัวข้ออบรมจากการสำรวจความต้องการพัฒนา ศักยภาพ (Training Needs – TN) ของกลุ่มชุมชน/นักวิจัยท้องถิ่น จัดทำแบบสอบถามโดย ศึกษาเกี่ยวกับความพึงพอใจ การดำเนินการเก็บข้อมูลในระดับพื้นที่ตั้งแต่กระบวนการพัฒนา โครงการจนถึงปัจจุบันทั้ง 14 กลุ่มชุมชน วางกรอบการวิเคราะห์โดยตั้งวัตถุประสงค์ และ กำหนดรายละเอียดของประเด็นที่จะอธิบาย (Descriptive) พัฒนาศักยภาพนักศึกษาสาขาวิชา พัฒนาสังคมในการเป็นเป็นวิทยากรกระบวนการเสริมสร้างความรู้ และเทคนิคตามความ ต้องการและการมีส่วนร่วมของกลุ่มชุมชนและนักวิจัยท้องถิ่น เสริมสร้างความรู้ และเทคนิค สำหรับกลุ่มชุมชน/นักวิจัยท้องถิ่นให้สามารถแก้ไขปัญหาชุมชนของตนเองตลอดจนการ ถ่ายทอดความรู้และช่วยเหลือชุมชนอื่นๆ ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มชุมชนที่เข้าร่วมโครงการมีกลุ่มกิจกรรมประเภทหัตกรรมจำนวน 7 กลุ่ม คิดเป็นร้อยละ 50.00 รองมากลุ่มกิจกรรมประเภทอาหารและขนม จำนวน 3 กลุ่ม คิดเป็นร้อยละ 21.43 และกลุ่มกิจกรรมประเภทผลิตภัณฑ์อุปโภคบริโภค, ออมทรัพย์, โรงเรียน และสมุนไพร อย่างละ 1 กลุ่ม คิดเป็นร้อยละ 28.56 นักศึกษาได้นำเทคนิค SWOT ใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 8 กลุ่ม ชุมชน คิดเป็นร้อยละ 20.00 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิค AIC ไปใช้ในการ พัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 4 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 10.00 ของจำนวนเทคนิค ทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิค 4P ไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 5 กลุ่ม ชุมชน คิดเป็นร้อยละ 12.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิค 4R ไปใช้ในการ พัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิค ทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคประชาสัมพันธ์ไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 7 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 17.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำ การจัดทำสมุด รายวันทั่วไปไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคการเงินและบัญชีไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพ กลุ่มชุมชนมีจำนวน 3 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 7.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้ นำการตลาด ไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 5 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 12.5 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคการสร้างมนุษยสัมพันธ์ ไปใช้ในการพัฒนา ศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคก้างปลา ไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิค การพูดในที่ชุมชนไปใช้ ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวน เทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคการฝึกอบรมไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมี จำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคการ เขียนโครงการไปใช้ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด นักศึกษาได้นำเทคนิคการสร้างกลุ่มสัมพันธ์ไปใช้ในการพัฒนา ศักยภาพกลุ่มชุมชนมีจำนวน 1 กลุ่มชุมชน คิดเป็นร้อยละ 2.50 ของจำนวนเทคนิคทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในระดับมากในเนื้อหา ในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิดกระบวนการ เรียนรู้ร่วมกันในเรื่อง ความสามัคคี มีความเข้าใจกัน สามารถเรียนรู้ซึ่งกันและกันระหว่างนักศึกษา กับชุมชนจำนวน 59 คน คิดเป็นร้อยละ 54.13 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีความพึงพอใจในระดับปานกลางในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ ร่วมกันในเรื่อง ความสามัคคี มีความเข้าใจกัน สามารถเรียนรู้ซึ่งกันและกันระหว่างนักศึกษากับ ชุมชนจำนวน 49 คน คิดเป็นร้อยละ 44.95 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในระดับมากในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิด กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในเรื่องวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของกันและกันจำนวน 51 คน คิดเป็น ร้อยละ 46.79 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับ ปานกลางในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในเรื่องวิถีชีวิตและความ เป็นอยู่ของกันและกันจำนวน 41 คน คิดเป็นร้อยละ 37.62 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในระดับมากในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิด กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในเรื่องการมีจิตสำนึกสาธารณะทำประโยชน์แก่ส่วนร่วมจำนวน 79 คน คิดเป็นร้อยละ 72.48 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจ ในระดับปานกลางในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในเรื่องการ มีจิตสำนึกสาธารณะทำประโยชน์แก่ส่วนร่วมจำนวน 27 คน คิดเป็นร้อยละ 24.77 ของผู้เข้าร่วม กิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในระดับมากในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิด ความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนที่อยู่ใกล้เคียงจำนวน 87 คน คิดเป็นร้อยละ 79.82 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับปานกลาง ในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมสร้างให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนที่อยู่ ใกล้เคียงจำนวน 27 คน คิดเป็นร้อยละ 24.77 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในระดับมากในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมทำให้ในการจัด กิจกรรมทำให้สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆ แก่ผู้ที่เข้าร่วมจำนวน 76 คน คิดเป็นร้อยละ 69.73 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับปานกลาง ในเนื้อหาในการจัดกิจกรรมทำให้ในการจัดกิจกรรมทำให้สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆ แก่ผู้ที่ เข้าร่วม จำนวน 33 คน คิดเป็นร้อยละ 30.28 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในเนื้อหาที่นำมาพูดคุยกันมีความชัดเจน น่าสนใจระดับมาก จำนวน 74 คน คิดเป็นร้อยละ 67.89 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง ในเนื้อหาในเนื้อหาที่นำมาพูดคุยกันมีความชัดเจน น่าสนใจ จำนวน 33 คน คิดเป็นร้อยละ 30.28 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด กลุ่มชุมชนมีความพึงพอใจในการจัดกิจกรรมครั้งนี้มีความคุ้มค่า และมีประโยชน์สำหรับ ท่านและชุมชนจำนวน 56คน คิดเป็นร้อยละ 51.38 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด และผู้เข้าร่วม กิจกรรมมีความพึงพอใจในระดับปานกลาง ในการจัดกิจกรรมครั้งนี้มีความคุ้มค่า และมี ประโยชน์สำหรับท่านและชุมชนจำนวน 19 คน คิดเป็นร้อยละ 17.43 ของผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด ข้อเสนอแนะต่อชุมชน/หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการผลิตผลิตภัณฑ์ของกลุ่มชุมชน ควรคำนึงถึงวัตถุดิบเป็นหลัก ควรเป็นวัตถุดิบที่อยู่ในท้องถิ่นของตน ควรคำนึงว่าผลิตภัณฑ์นั้น เหมาะสมกับคนในชุมชนและความต้องการของท้องตลาด สำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการ ให้การสนับสนุนไม่ควรสนับสนุนเฉพาะเรื่องเงินเพียงอย่างเดียว และควรสนับสนุนในการทำ ผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มชุมชนมีวัตถุดิบในชุมชนรองรับ เพื่อเป็นการสร้างงานให้คนในชุมชนอย่าง แท้จริง และเป็นการลดต้นทนการผลิตที่นำเข้าจากภายนอก สำหรับการปฏิบัติงานเพื่อทำการวิจัยนั้น สกว. ให้อิสระในการทำงานดีมากพร้อมทั้ง คำปรึกษาที่เป็นประโยชน์จากพี่เลี้ยงโครงการ ทั้งนี้ทางผู้วิจัยต้องการให้คงรูปแบบการทำงาน ลักษณะนี้ต่อไป