Paramphistomiasis เป็นการติดเชื้อพยาธิใบไม้กระเพาะ Paramphistomum cervi ทำให้มีการ อักเสบของกระเพาะวัวควายและยังทำให้สัตว์มีภาวะซีด ซึ่งทำให้สูญเสียทั้งทางด้านผลผลิตและ ทางด้านเศรษฐกิจในปศุสัตว์ โรคนี้ไม่ค่อยเป็นที่สนใจในเขตร้อนและไม่มียาฆ่าพยาธิตัวแบนที่ ใช้ในการรักษาโรคนี้ได้ พลัมบาจินเป็นสารสกัดที่พบมากในรากของต้นเจตมูลเพลิงแดงซึ่งเป็น อนุพันธ์ของแนบโทควินโนนสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดการสร้างอนุมูลอิสระในพยาธิ วัตถุประสงค์ ในการศึกษาครั้งนี้ เพื่อประเมินผลของการฆ่าพยาธิของพลัมบาจินต่อพยาธิใบไม้กระเพาะ P.cervi ในระยะตัวเต็มวัย โดยนำพยาธิแช่ในอาหารเลี้ยงเชื้อ M-199 ที่มีสารสกัดพลัมบาจินที่ ความเข้มข้น 0.1, 1.0, 10 และ 100 μg/ml และยาฆ่าพยาธิอัลเบนดาโซนและอัลเบนดาโซน ซัลโฟไซด์ที่ความเข้มข้น 100 μg/ml ใช้เป็นกลุ่มควบคุมบวก ประเมินพยาธิที่เวลา 3, 6, 12 และ 24 ชั่วโมง โดยหาค่าความสัมพันธ์การเคลื่อนไหวและ ศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงของผิว พยาธิด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราด พบว่า 12 ชั่วโมงหลังพยาธิ P.cervi สัมผัสยาฆ่า พยาธิอัลเบนดาโซนพบว่าเคลื่อนไหวตลอดทั้งตัวแต่มีการเคลื่อนไหวลดลง หลังจากนั้นใน ชั่วโมงที่ 24 พยาธิมีการเคลื่อนไหวเฉพาะบางส่วนของร่างกาย ส่วนพยาธิที่แช่ในสารสกัด พลัมบาจินทุกความเข้มข้นมีการเคลื่อนไหวลดลงตั้งแต่ชั่วโมงที่ 3 สารสกัดพลัมบาจินที่ความ เข้มข้น 0.1, 1.0 และ 10 μg/ml มีค่าความสัมพันธ์การเคลื่อนไหวลดลงจากชั่วโมงที่ 3-12 และที่ ความเข้มข้น 10 μg/ml พบว่าพยาธิ P.cervi ตายที่ชั่วโมงที่ 12 สารสกัดพลัมบาจินความ เข้มข้นที่ 100 μg/ml ทำให้พยาธิมีการตายมากที่สุดตั้งแต่ชั่วโมงที่ 3 ชั้นผิวของพยาธิหลังสัมผัส สารสกัดพลัมบาจินและอัลเบนดาโซนมีลักษณะขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงแบบเดียวกัน โดยเริ่ม จากการบวมและมีตุ่มพองที่ชั้นผิว ตุ่มพองแตก ผิวถูกกัดเซาะและหลุดหลอกไปในที่สุด ผลของ การเปลี่ยนแปลงชั้นผิวทำให้เกิดพยาธิภาพถึงชั้น basal lamina พยาธิภาพชั้นผิวเกิดด้านท้อง มากกว่าด้านหลังของพยาธิและโดยเฉพาะส่วนทางด้านหน้าและขอบด้านข้างเศษหนึ่งส่วนสาม ของตรงกลางเมื่อเปรียบเทียบด้านหลังของพยาธิ ความรุนแรงและความเร็วของการทำลายแปร ผันตามความเข้มข้นของสารสกัดพลัมบาจิน ซึ่งมีฤทธิ์มากกว่ายาฆ่าพยาธิอัลเบนดาโซน ดังนั้น สารสกัดพลัมบาจินมีความสามารถเป็นยาฆ่าพยาธิใบไม้กระเพาะ P.cervi ในระยะตัวเต็มวัยได้ Paramphistomiasis causes enteritis and anemia in livestocks and result in substantial production and economic losses. It is considered a neglected tropical disease, with no effective trematodicidal compound for treatment. Plumbagin (PB), a compound founds to be rich in the roots of Plumbago indica, is a naphthoquinone derivatives which can induce oxidative stress in parasites. In this study we have evaluated the anthelmintic activity of PB against adult Paramphistomum cervi by incubating the parasites in M-199 medium containing 0.1, 1.0, 10 and 100 μg/ml of the PB, albendazole (ABZ) and albendazole sulfoxide (ABZ-SO) at the concentration of 100 μg/ml as the positive control, for 3, 6, 12 and 24 h, using relative motility (RM) assay and observed by scanning electron microscopy (SEM). After 12 h exposure with 100 μg/ml ABZ, flukes showed decreased contraction and motility. At 24 h incubation they showed only active movement of some part of the body. The PB-treated flukes at all concentrations showed rapid decrease of motility at 3 h incubation. In 0.1, 1.0 and 10 μg/ml of PB, the RM values were decreased sharply from 3 to 12 h, and then they were killed since 12h in the incubation with 10 μg/ml of PB. The highest parasite mortality was found as early as 3 h when they were incubated with 100 μg/ml of PB. The morphological changes on the tegumental surface were similar in both flukes treated with ABZ and PB, which sequentially comprised of swelling, followed by blebbings that later ruptured, leading to the erosion and desquamation of the tegument syncytium. As the result, lesions were formed which exposed the basal lamina. The damage appeared more severe on the ventral than the dorsal surface, and earlier on the anterior part and lateral margins of middle third when compared to the posterior part of the parasites’s bodies. The severity and rapidity of the damages were enhanced with increasing concentration of PB, which showed stronger activity than ABZ. Hence, PB has a potential to be an anthelmintic drug against adult P.cervi.