วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2513

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายจะศึกษาถึงบทบาทการดำเนินงานของชาวต่างประเทศ ที่เข้ามารับราชการในตำแหน่งที่ปรึกษาของไทย ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่ามีอิทธิพลต่อวงการบริหารของรัฐบาลไทย และมีส่วนช่วยในการปรับปรุงประเทศมากน้อยเพียงใด โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ปรึกษาราชการทั่วไป 3 ท่าน คือ เจ้าพระยาอภัยราชา (นายโรลัง ยัคมินส์) นาย เอดวาร์ด สโตรเบล และพระยากัลยาณไมตรี (นาย เจนส์ เวสสเตนการ์ด) ซึ่งมีบทบาทสำคัญทางการเมืองและการต่างประเทศ ควรค่าแก่การศึกษาวิจัยผลงานอย่างยิ่ง การเสนอวิจัยแบ่งออกเป็น 7 บท คือบทนำกล่าวถึงความเป็นมาของปัญหาวัตถุประสงค์และขอบเขตของการวิจัย วิธีดำเนินการวิจัยและผลจากการค้นคว้านี้ บทที่สองกล่าวถึงสาเหตุที่ไทยจำเป็นต้องจ้างที่ปรึกษาชาวต่างประเทศ บทที่สามเกี่ยวกับเรื่องของที่ปรึกษาราชการทั่วไป ความสำคัญของตำแหน่งนี้ การว่าจ้าง รายละเอียดต่างๆ ขณะปฏิบัติงานอยู่ในไทย การยุบเลิกตำแหน่งนี้ ความเห็นของรัฐบาลไทยที่มีต่อที่ปรึกษานั้นๆ รวมทั้งประวัติการทำงานโดยสังเขปของที่ปรึกษาราชการคนสำคัญอื่นๆ อีกบางนาย 3 บทต่อไปเป็นการเสนอผลงานจากหลักฐานที่ปรากฏของที่ปรึกษาราชการทั่วไปทั้ง 3 คน โดยแสดงถึงแนววิธีในการดำเนินงาน และอิทธิพลของที่ปรึกษาแต่ละคน ในตอนท้าย เป็นบทสรุปผลของการวิจัย ว่าได้ทำให้เข้าใจบทบาทและอิทธิพลของชาวต่างประเทศในวงการรัฐบาลไทย